Lợi dụng việc đăng kiểm phương tiện, các đối tượng xấu có thể giả danh cán bộ cơ quan chức năng, thông báo ô tô chưa đăng kiểm để yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ xe và thông tin căn cước công dân. Nếu làm theo, người dân có nguy cơ bị lộ dữ liệu cá nhân, tạo điều kiện cho các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ngày 20/10/2026, Công an phường Đồng Phú, TP. Đồng Nai đã tiếp nhận trình báo của một người dân về cuộc gọi có dấu hiệu lừa đảo. Đối tượng tự xưng là cán bộ cơ quan chức năng, thông báo ô tô của người này chưa đăng kiểm. Khi được xác nhận phương tiện đã đăng kiểm đầy đủ, đối tượng tiếp tục yêu cầu gửi hình ảnh giấy chứng nhận đăng kiểm, giấy đăng ký xe, căn cước công dân và giấy phép lái xe để chứng minh. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, người dân đã không làm theo mà chủ động đến cơ quan công an trình báo.
Thủ đoạn đánh vào tâm lý lo ngại vi phạm
Điểm đáng chú ý của thủ đoạn này là đối tượng không nhất thiết yêu cầu chuyển tiền ngay từ đầu, mà tìm cách thu thập thông tin thông qua một lý do nghe có vẻ hợp lý: xác minh tình trạng đăng kiểm của phương tiện.
Dưới góc nhìn an ninh mạng, đây là hình thức khai thác thông tin cá nhân thông qua kỹ thuật giả mạo danh tính và tạo dựng tình huống có vẻ chính đáng. Việc nhắc đến một vấn đề liên quan trực tiếp đến phương tiện của người dân có thể khiến nạn nhân lo ngại, mất cảnh giác và chủ động gửi những giấy tờ có giá trị nhận dạng cao.
Dưới góc nhìn an ninh mạng, đây là hình thức khai thác thông tin cá nhân thông qua kỹ thuật giả mạo danh tính và tạo dựng tình huống có vẻ chính đáng. Việc nhắc đến một vấn đề liên quan trực tiếp đến phương tiện của người dân có thể khiến nạn nhân lo ngại, mất cảnh giác và chủ động gửi những giấy tờ có giá trị nhận dạng cao.
Các hình ảnh giấy tờ thu thập được có thể bị lợi dụng để xây dựng hồ sơ thông tin về nạn nhân, phục vụ những kịch bản lừa đảo tiếp theo, giả mạo danh tính hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào loại dữ liệu bị lộ và cách các đối tượng sử dụng chúng.
Người dân cần lưu ý rằng, chỉ dựa vào lời giới thiệu qua điện thoại, không thể xác định người gọi có thực sự là cán bộ cơ quan chức năng hay không. Ngay cả khi đối tượng biết một số thông tin về chủ xe hoặc phương tiện, điều đó cũng không đủ để chứng minh danh tính của họ.
Cách nhận biết và phòng tránh
Để hạn chế nguy cơ bị đánh cắp thông tin, các chuyên gia an ninh mạng WhiteHat khuyến cáo người dân:
- Không cung cấp giấy tờ theo yêu cầu từ cuộc gọi không xác minh được danh tính. Đặc biệt thận trọng với yêu cầu gửi ảnh căn cước công dân, giấy phép lái xe, giấy đăng ký xe hoặc giấy chứng nhận đăng kiểm qua điện thoại, tin nhắn hay mạng xã hội.
- Chủ động kiểm tra thông tin qua kênh chính thức. Nếu nhận được thông báo phương tiện chưa đăng kiểm hoặc có vấn đề về hồ sơ, hãy tự liên hệ cơ quan đăng kiểm, cơ quan chức năng có thẩm quyền qua thông tin liên hệ được công bố chính thức. Không sử dụng số điện thoại hoặc đường dẫn do người gọi lạ cung cấp làm căn cứ duy nhất để xác minh.
- Không truy cập đường link lạ, cài ứng dụng hoặc chia sẻ màn hình theo hướng dẫn của người gọi. Những yêu cầu này có thể là bước tiếp theo nhằm đánh cắp thông tin đăng nhập, chiếm quyền kiểm soát thiết bị hoặc tài khoản.
- Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN ngân hàng hoặc chuyển tiền theo hướng dẫn qua điện thoại. Nếu đối tượng viện dẫn lý do xác minh hồ sơ, xử lý vi phạm hay bảo đảm an toàn tài sản để yêu cầu chuyển tiền, người dân cần dừng giao dịch và kiểm tra độc lập.
- Thông báo cho người thân, đặc biệt là người lớn tuổi, về thủ đoạn này. Các thành viên trong gia đình nên thống nhất nguyên tắc không gửi giấy tờ cá nhân cho người lạ và luôn xác minh thông tin trước khi thực hiện yêu cầu liên quan đến tài sản, tài khoản.
Cần làm gì nếu đã cung cấp thông tin?
Nếu đã gửi hình ảnh giấy tờ cho người lạ, người dân cần ngừng liên lạc, lưu lại số điện thoại, tin nhắn, tài khoản nhận thông tin và các bằng chứng liên quan; sau đó trình báo cơ quan công an gần nhất để được hướng dẫn xử lý. Đồng thời, cần cảnh giác với những cuộc gọi tiếp theo có nội dung khai thác thông tin đã cung cấp hoặc yêu cầu xác minh thêm.
Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng, mã OTP, cài ứng dụng đáng ngờ hoặc phát hiện giao dịch bất thường, hãy liên hệ ngay với ngân hàng qua kênh chính thức để đề nghị biện pháp bảo vệ tài khoản; gỡ bỏ ứng dụng đáng ngờ và kiểm tra bảo mật thiết bị khi cần thiết.
Không phải mọi cuộc gọi thông báo về đăng kiểm đều là lừa đảo, nhưng mọi yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân từ người gọi chưa được xác minh đều cần được xem xét thận trọng. Khi có nghi vấn, hãy ngắt cuộc gọi và tự xác minh qua kênh chính thức. Một phút kiểm tra có thể giúp người dân tránh nguy cơ bị lộ thông tin và trở thành mục tiêu của những kịch bản lừa đảo tiếp theo.
Nếu đã cung cấp thông tin ngân hàng, mã OTP, cài ứng dụng đáng ngờ hoặc phát hiện giao dịch bất thường, hãy liên hệ ngay với ngân hàng qua kênh chính thức để đề nghị biện pháp bảo vệ tài khoản; gỡ bỏ ứng dụng đáng ngờ và kiểm tra bảo mật thiết bị khi cần thiết.
Không phải mọi cuộc gọi thông báo về đăng kiểm đều là lừa đảo, nhưng mọi yêu cầu cung cấp dữ liệu cá nhân từ người gọi chưa được xác minh đều cần được xem xét thận trọng. Khi có nghi vấn, hãy ngắt cuộc gọi và tự xác minh qua kênh chính thức. Một phút kiểm tra có thể giúp người dân tránh nguy cơ bị lộ thông tin và trở thành mục tiêu của những kịch bản lừa đảo tiếp theo.
