Quyền tác giả đối với phần mềm phát sinh ngay khi mã nguồn được viết ra, nhưng khi xảy ra tranh chấp, doanh nghiệp chưa đăng ký sẽ phải tự chứng minh mình là chủ sở hữu. Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả giúp giải quyết bài toán này với chi phí và thời gian không lớn.
Ngày càng nhiều doanh nghiệp tự phát triển ứng dụng di động, website, phần mềm quản lý. Câu hỏi pháp lý thường gặp là phần mềm có bắt buộc phải đăng ký bản quyền hay không, đăng ký ở đâu và việc đăng ký bảo vệ được những gì.
Quyền tác giả chỉ bảo hộ cách thể hiện, tức là mã nguồn và mã máy, không bảo hộ ý tưởng, thuật toán hay chức năng. Một phần mềm có chức năng tương tự nhưng viết bằng mã nguồn khác hoàn toàn không đương nhiên bị coi là xâm phạm.
Doanh nghiệp cần xác định chủ sở hữu và chuẩn bị bản sao mã nguồn đúng yêu cầu có thể tham khảo dịch vụ đăng ký bản quyền phần mềm của LTV Law hoặc các đơn vị tư vấn khác theo nhu cầu.
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ LTV LAW
Địa chỉ: 73 ngõ 41 phố Vọng, phường Bạch Mai, Hà Nội
Số điện thoại: 0977 616 391
Email: [email protected]
Website: https://ltvlaw.com
Facebook: https://www.facebook.com/ltvlawfirm/
Ngày càng nhiều doanh nghiệp tự phát triển ứng dụng di động, website, phần mềm quản lý. Câu hỏi pháp lý thường gặp là phần mềm có bắt buộc phải đăng ký bản quyền hay không, đăng ký ở đâu và việc đăng ký bảo vệ được những gì.
Phần mềm được bảo hộ như một tác phẩm
Theo Luật Sở hữu trí tuệ, chương trình máy tính được bảo hộ dưới hình thức quyền tác giả, như tác phẩm văn học, không phụ thuộc ngôn ngữ lập trình và áp dụng cho cả mã nguồn lẫn mã máy. Quyền tác giả phát sinh tự động khi phần mềm được tạo ra, không bắt buộc phải đăng ký.Quyền tác giả chỉ bảo hộ cách thể hiện, tức là mã nguồn và mã máy, không bảo hộ ý tưởng, thuật toán hay chức năng. Một phần mềm có chức năng tương tự nhưng viết bằng mã nguồn khác hoàn toàn không đương nhiên bị coi là xâm phạm.
Không bắt buộc nhưng nên đăng ký
Khi đã có Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, chủ sở hữu không phải tự chứng minh quyền của mình nếu xảy ra tranh chấp, trừ khi có chứng cứ ngược lại. Việc đăng ký còn giúp doanh nghiệp:- Có căn cứ yêu cầu chấm dứt hành vi sao chép, sử dụng trái phép và yêu cầu bồi thường.
- Làm rõ quyền sở hữu tài sản trí tuệ khi gọi vốn, chuyển nhượng hoặc cấp phép sử dụng.
- Đáp ứng yêu cầu của một số đối tác, gói thầu hoặc nền tảng phân phối phần mềm.
Ai là chủ sở hữu phần mềm
Tác giả là người trực tiếp viết phần mềm và giữ quyền nhân thân như quyền đứng tên. Chủ sở hữu quyền tác giả là người nắm quyền tài sản, được khai thác, chuyển nhượng và cấp phép. Hai vai trò này có thể thuộc về hai chủ thể khác nhau:- Nhân viên viết phần mềm theo nhiệm vụ được giao thì công ty là chủ sở hữu, trừ khi có thỏa thuận khác.
- Thuê đơn vị gia công hoặc lập trình viên tự do thì chủ sở hữu được xác định theo hợp đồng, nên hợp đồng cần ghi rõ điều khoản chuyển giao quyền tài sản.
Hồ sơ, lệ phí và thời gian
Hồ sơ đăng ký quyền tác giả cho chương trình máy tính gồm:- Tờ khai theo Mẫu số 03 ban hành kèm Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL.
- 02 bản sao tác phẩm, gồm bản in mã nguồn hoặc phần đại diện của mã nguồn, bản in giao diện và tài liệu mô tả chức năng.
- Giấy cam đoan của tác giả về việc tự sáng tạo, không sao chép.
- Giấy tờ chứng minh tư cách chủ sở hữu, hợp đồng thuê viết hoặc quyết định giao việc nếu có.
Lưu ý với mã nguồn mở và trí tuệ nhân tạo
Phần mềm dùng thư viện mã nguồn mở vẫn đăng ký được cho phần tự sáng tạo, nhưng cần kiểm tra giấy phép của từng thư viện. Với phần mềm có sử dụng trí tuệ nhân tạo, phần do con người trực tiếp sáng tạo được bảo hộ; phần hoàn toàn do trí tuệ nhân tạo tạo ra tiềm ẩn rủi ro khi xác lập quyền tác giả.Doanh nghiệp cần xác định chủ sở hữu và chuẩn bị bản sao mã nguồn đúng yêu cầu có thể tham khảo dịch vụ đăng ký bản quyền phần mềm của LTV Law hoặc các đơn vị tư vấn khác theo nhu cầu.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019, 2022 và năm 2025 (Luật số 131/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/4/2026).
- Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP.
- Thông tư 08/2026/TT-BVHTTDL về mẫu tờ khai đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan.
- Thông tư 211/2016/TT-BTC về lệ phí cấp Giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả, quyền liên quan.
Đội ngũ luật sư và chuyên viên tại LTV Law
CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ LTV LAW
Địa chỉ: 73 ngõ 41 phố Vọng, phường Bạch Mai, Hà Nội
Số điện thoại: 0977 616 391
Email: [email protected]
Website: https://ltvlaw.com
Facebook: https://www.facebook.com/ltvlawfirm/
