Vì sao các hãng robot hình người Trung Quốc đua nhau IPO?

[Kiều My✔]

Nhà sản xuất robot Trung Quốc Unitree vừa chốt giá phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Thượng Hải ở mức 150,8 nhân dân tệ/cổ phiếu, hướng tới mục tiêu huy động 6,1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 904 triệu USD). Sự kiện đưa Unitree trở thành công ty robot hình người đầu tiên niêm yết trên thị trường chứng khoán đại lục, mở màn cho cuộc đua gọi vốn công khai của một ngành công nghiệp đang cực kỳ đắt đỏ.

Ảnh: Reuters​

Từ chó robot giá rẻ đến những video múa võ triệu view​

Thành lập vào năm 2016 bởi kỹ sư Wang Xingxing, startup có trụ sở tại Hàng Châu ban đầu tạo dựng tên tuổi nhờ các dòng robot bốn chân (chó robot) với mức giá dễ tiếp cận. Không dừng lại ở đó, Unitree nhanh chóng bước vào cuộc chơi chế tạo robot dạng người với các mẫu G1, H1 và R1.

Những cỗ máy này liên tục thu hút sự chú ý trên toàn cầu qua các video biểu diễn khả năng chạy, nhảy, nhảy múa và thậm chí là múa võ. Nhờ đó, Unitree dần trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với những tên tuổi lớn như Tesla, Boston Dynamics cũng như hàng loạt startup Trung Quốc khác trong cuộc đua đưa robot vào nhà máy và hộ gia đình.

Khác với phần lớn các đối thủ cùng ngành vốn đang gồng lỗ, bức tranh tài chính của Unitree tỏ ra khá tích cực. Doanh thu năm 2025 của công ty đã tăng gấp hơn 4 lần, đạt gần 1,7 tỷ nhân dân tệ. Đáng chú ý, startup này đã báo lãi ròng đã điều chỉnh khoảng 600 triệu nhân dân tệ. Trong đó, thị trường quốc tế đóng góp hơn 40% tổng doanh thu qua các kỳ báo cáo được công bố.

Lợi thế giá rẻ và "trí tuệ hiện thực hóa"​

Sự vươn lên của Unitree cho thấy khả năng sản xuất các dòng robot phức tạp với chi phí thấp hơn đáng kể so với các đối thủ phương Tây. Điều này có được nhờ việc tận dụng triệt để chuỗi cung ứng linh kiện nội địa khổng lồ của Trung Quốc, từ động cơ, cảm biến cho đến pin.

Công ty cũng được xem là biểu tượng cho nỗ lực của Bắc Kinh trong việc làm chủ lĩnh vực "trí tuệ hiện thực hóa" (embodied intelligence) — khái niệm kết hợp các mô hình AI với máy móc có khả năng di chuyển và tương tác trực tiếp với thế giới vật lý.

Bán chủ yếu để nghiên cứu, robot vẫn chưa sẵn sàng thay thế con người​

Dù đạt doanh thu ấn tượng, thành công về mặt thương mại của Unitree vẫn chưa phải là bằng chứng cho thấy robot hình người đã đủ sức thay thế lực lượng lao động. Phần lớn cầu hiện tại vẫn đến từ các trường đại học và dự án do chính phủ tài trợ, nơi robot được mua về chủ yếu để phục vụ nghiên cứu, giáo dục hoặc trình diễn kỹ thuật.

Về mặt công nghệ, robot hình người hiện vẫn gặp nhiều hạn chế về độ tin cậy, sự khéo léo của bàn tay và khả năng tự vận hành các tác vụ phức tạp trong thời gian dài mà không cần con người can thiệp.

Cuộc đua lên sàn trước khi dòng vốn hạ nhiệt​

Việc phát triển robot hình người đòi hỏi chi phí khổng lồ cho đội ngũ kỹ sư, dữ liệu huấn luyện, mô hình AI và năng lực sản xuất — những khoản đầu tư phải chi ra nhiều năm trước khi thị trường thương mại thực sự định hình. Vì vậy, niêm yết công khai là con đường nhanh nhất để các công ty tích lũy nguồn vốn, tranh thủ lúc sự hỗ trợ từ chính phủ và niềm tin của các nhà đầu tư vẫn đang ở mức cao.

Unitree không phải là cái tên duy nhất trong cơn sốt này. Leju Robotics, đơn vị sản xuất robot Kuavo, đã nộp đơn đăng ký niêm yết trên sàn ChiNext (Thâm Quyến) vào tháng 5. Trong khi đó, AgiBot — một tên tuổi nổi bật khác tại Thượng Hải — cũng đã khởi động quá trình chuẩn bị cho đợt IPO tại Hồng Kông từ tháng 7.