Bộ Ngoại giao Mỹ đang treo thưởng lên tới 10 triệu USD cho thông tin giúp xác định hoặc tìm ra Zhang Yu, công dân Trung Quốc bị cáo buộc tham gia chiến dịch tấn công mạng HAFNIUM nhằm vào máy chủ Microsoft Exchange. Chiến dịch này từng xâm nhập hàng nghìn tổ chức, trong đó có các trường đại học và doanh nghiệp tại Mỹ.
Theo thông báo được chương trình Rewards for Justice thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ công bố ngày 7/10/2026, khoản thưởng nhằm thu thập thông tin về Zhang Yu và các hoạt động mạng bị cáo buộc có liên quan đến nhân vật này. Zhang hiện vẫn đang bị truy tìm và chưa bị bắt giữ.
Theo thông báo được chương trình Rewards for Justice thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ công bố ngày 7/10/2026, khoản thưởng nhằm thu thập thông tin về Zhang Yu và các hoạt động mạng bị cáo buộc có liên quan đến nhân vật này. Zhang hiện vẫn đang bị truy tìm và chưa bị bắt giữ.
Bị cáo buộc tham gia tấn công mạng và đánh cắp dữ liệu nghiên cứu
Theo hồ sơ cáo trạng của Mỹ, Zhang Yu bị cáo buộc phối hợp với Xu Zewei trong các hoạt động xâm nhập mạng diễn ra từ năm 2020 đến năm 2021. Zhang được cho là giám đốc tại Shanghai Firetech Information Science and Technology, một công ty ở Thượng Hải, và bị cáo buộc thực hiện các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Cục An ninh Nhà nước Thượng Hải, cơ quan thuộc Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc.
Các cáo buộc đề cập đến hai nhóm hoạt động chính. Trong giai đoạn đầu năm 2020, Zhang và Xu bị cho là đã xâm nhập hệ thống của các trường đại học và các nhà nghiên cứu Mỹ nhằm đánh cắp thông tin nhạy cảm liên quan đến nghiên cứu COVID-19, bao gồm vaccine, phương pháp điều trị và xét nghiệm.
Từ cuối năm 2020, hai người tiếp tục bị cáo buộc tham gia chiến dịch khai thác lỗ hổng trên máy chủ Microsoft Exchange, sau này được biết đến với tên gọi HAFNIUM. Đây là những cáo buộc của cơ quan chức năng Mỹ, chưa phải kết luận có tội của tòa án đối với Zhang Yu.
Các cáo buộc đề cập đến hai nhóm hoạt động chính. Trong giai đoạn đầu năm 2020, Zhang và Xu bị cho là đã xâm nhập hệ thống của các trường đại học và các nhà nghiên cứu Mỹ nhằm đánh cắp thông tin nhạy cảm liên quan đến nghiên cứu COVID-19, bao gồm vaccine, phương pháp điều trị và xét nghiệm.
Từ cuối năm 2020, hai người tiếp tục bị cáo buộc tham gia chiến dịch khai thác lỗ hổng trên máy chủ Microsoft Exchange, sau này được biết đến với tên gọi HAFNIUM. Đây là những cáo buộc của cơ quan chức năng Mỹ, chưa phải kết luận có tội của tòa án đối với Zhang Yu.
HAFNIUM từng khai thác lỗ hổng Microsoft Exchange trên diện rộng
Microsoft công bố thông tin về chiến dịch HAFNIUM vào tháng 3/2021, đồng thời phát hành bản vá cho bốn lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng trên Microsoft Exchange Server, trong đó có lỗ hổng được biết đến với tên ProxyLogon.
Các lỗ hổng này cho phép tin tặc thực hiện những hành vi xâm nhập nguy hiểm, bao gồm truy cập trái phép vào máy chủ và triển khai mã độc để duy trì quyền kiểm soát hệ thống. Sau khi các lỗ hổng được công khai, nhiều nhóm tấn công khác cũng tìm cách khai thác những hệ thống chưa được cập nhật bản vá. Theo thông tin do FBI công bố, chiến dịch HAFNIUM đã xâm phạm hơn 12.700 tổ chức tại Mỹ. Microsoft hiện theo dõi nhóm đe dọa này dưới tên Silk Typhoon.
Các lỗ hổng này cho phép tin tặc thực hiện những hành vi xâm nhập nguy hiểm, bao gồm truy cập trái phép vào máy chủ và triển khai mã độc để duy trì quyền kiểm soát hệ thống. Sau khi các lỗ hổng được công khai, nhiều nhóm tấn công khác cũng tìm cách khai thác những hệ thống chưa được cập nhật bản vá. Theo thông tin do FBI công bố, chiến dịch HAFNIUM đã xâm phạm hơn 12.700 tổ chức tại Mỹ. Microsoft hiện theo dõi nhóm đe dọa này dưới tên Silk Typhoon.
Vụ việc cho thấy các máy chủ thư điện tử doanh nghiệp có thể trở thành mục tiêu có giá trị cao đối với những chiến dịch gián điệp mạng. Khi bị xâm nhập, hệ thống không chỉ đối mặt với nguy cơ lộ thư điện tử và dữ liệu nội bộ mà còn có thể bị lợi dụng làm bàn đạp để tiếp tục tấn công các hệ thống khác.
Một nghi phạm đã bị dẫn độ về Mỹ, Zhang Yu vẫn đang bị truy tìm
Zhang Yu và Xu Zewei cùng bị nêu tên trong một bản cáo trạng gồm chín tội danh được công khai vào tháng 7/2025. Xu bị bắt tại Milan, Italy, vào tháng 7/2025 theo đề nghị của Mỹ và được dẫn độ về Mỹ vào tháng 4/2026 để đối mặt với các cáo buộc.
Trong khi đó, Zhang vẫn chưa bị bắt giữ. Mỹ đang kêu gọi những người có thông tin về nơi ở, danh tính hoặc hoạt động bị cáo buộc của Zhang cung cấp cho cơ quan chức năng để đủ điều kiện nhận thưởng. Khoản thưởng lên tới 10 triệu USD nằm trong chương trình Rewards for Justice, cơ chế khuyến khích cung cấp thông tin phục vụ các cuộc điều tra liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ.
Vụ việc tiếp tục cho thấy Mỹ đang sử dụng cả biện pháp pháp lý và các chương trình treo thưởng để truy tìm những cá nhân bị cáo buộc tham gia các chiến dịch tấn công mạng có liên hệ với cơ quan nước ngoài. Tuy nhiên, việc truy tố một cá nhân không đồng nghĩa với việc mọi hoạt động của nhóm đe dọa liên quan đã chấm dứt; các tổ chức vẫn cần duy trì cập nhật bản vá, giám sát hệ thống và rà soát dấu hiệu xâm nhập.
Trong khi đó, Zhang vẫn chưa bị bắt giữ. Mỹ đang kêu gọi những người có thông tin về nơi ở, danh tính hoặc hoạt động bị cáo buộc của Zhang cung cấp cho cơ quan chức năng để đủ điều kiện nhận thưởng. Khoản thưởng lên tới 10 triệu USD nằm trong chương trình Rewards for Justice, cơ chế khuyến khích cung cấp thông tin phục vụ các cuộc điều tra liên quan đến an ninh quốc gia Mỹ.
Vụ việc tiếp tục cho thấy Mỹ đang sử dụng cả biện pháp pháp lý và các chương trình treo thưởng để truy tìm những cá nhân bị cáo buộc tham gia các chiến dịch tấn công mạng có liên hệ với cơ quan nước ngoài. Tuy nhiên, việc truy tố một cá nhân không đồng nghĩa với việc mọi hoạt động của nhóm đe dọa liên quan đã chấm dứt; các tổ chức vẫn cần duy trì cập nhật bản vá, giám sát hệ thống và rà soát dấu hiệu xâm nhập.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
