AI tìm thấy lỗ hổng có thể biến người dùng thường thành quản trị viên hệ thống

Kaya · 09:57

Một lỗ hổng tồn tại gần 9 năm trong nhân Linux có thể cho phép người dùng thông thường nâng quyền lên quản trị viên cao nhất. Trong một số cấu hình ảo hóa, lỗi còn có thể bị lợi dụng để vượt khỏi máy ảo và tác động đến tiến trình trên máy chủ. Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu đã phát hiện lỗ hổng với sự hỗ trợ của hệ thống AI chuyên tìm kiếm lỗi bảo mật.

Lỗ hổng Vghost tồn tại gần 9 năm

Lỗ hổng được đặt tên là Vghost, mang mã định danh CVE-2026-74580, nằm trong thành phần vhost của nhân Linux. Đây là thành phần giúp tăng tốc quá trình truyền dữ liệu giữa máy ảo và hệ thống máy chủ. Ảnh hưởng đến các phiên bản nhân Linux từ 4.11 đến 7.2-rc4. Theo nhóm nghiên cứu Tencent Zhuque Lab, lỗi có thể cho phép người dùng cục bộ chưa có quyền quản trị đọc và ghi vào vùng nhớ của nhân hệ điều hành, từ đó vượt qua các cơ chế bảo vệ và giành quyền root.

Root là cấp quyền cao nhất trên hệ thống Linux, cho phép thực hiện những thao tác quản trị quan trọng như thay đổi cấu hình hệ thống, truy cập dữ liệu được bảo vệ và kiểm soát nhiều tiến trình. Nếu kẻ tấn công giành được quyền này, phạm vi ảnh hưởng có thể lớn hơn đáng kể so với tài khoản người dùng thông thường.

Tuy nhiên, việc khai thác theo hướng này đòi hỏi đối tượng phải có khả năng truy cập vào thiết bị vhost trên máy bị ảnh hưởng. Điều kiện cụ thể phụ thuộc vào cách hệ thống phân quyền và cấu hình thiết bị.

Từ lỗi bộ nhớ đến nguy cơ vượt khỏi máy ảo

Nguyên nhân của Vghost liên quan đến cơ chế lưu bộ nhớ đệm các ánh xạ bộ nhớ mà vhost sử dụng để xử lý dữ liệu. Khi địa chỉ hoặc kích thước vùng dữ liệu được thay đổi trong lúc hàng đợi vẫn hoạt động, bộ nhớ đệm cũ không được xóa trong một số trường hợp.

Do đó, hệ thống có thể tiếp tục sử dụng thông tin ánh xạ đã lỗi thời. Khi nhân Linux đọc hoặc ghi dữ liệu dựa trên thông tin này, thao tác có thể vượt ra ngoài vùng bộ nhớ được phép truy cập, tạo điều kiện cho việc đọc hoặc ghi vào bộ nhớ nhạy cảm. Ngoài nguy cơ chiếm quyền root trên máy chủ, các nhà nghiên cứu còn chứng minh một kịch bản tấn công nghiêm trọng hơn: từ máy ảo tác động đến máy chủ vật lý đang vận hành nó.

Tuy nhiên, kịch bản này chỉ xảy ra khi đáp ứng những điều kiện cấu hình nhất định, gồm thiết bị ảo hóa sử dụng virtual IOMMU với tùy chọn iommu_platform được bật và vhost hoạt động ở chế độ device-IOTLB. Trong trường hợp đó, máy ảo không đáng tin cậy có thể khiến nhân hệ điều hành ghi dữ liệu vượt giới hạn vào tiến trình QEMU trên máy chủ. QEMU là phần mềm thường được sử dụng để vận hành máy ảo.

Nếu thành công, hành vi ghi ngoài phạm vi có thể bị lợi dụng để thay đổi luồng thực thi của QEMU hoặc làm tiến trình này gặp sự cố. Đây là nguy cơ đáng quan tâm với các hệ thống cung cấp máy ảo cho nhiều khách hàng, nơi ranh giới cách ly giữa các môi trường cần được bảo đảm nghiêm ngặt.

AI hỗ trợ tìm ra lỗi bảo mật

Vghost được phát hiện với sự hỗ trợ của Corvus AI, hệ thống gồm nhiều tác nhân AI do Tencent phát triển nhằm hỗ trợ nghiên cứu lỗ hổng trong nhân Linux. Nhóm nghiên cứu đã công bố phân tích kỹ thuật và các bản trình diễn khai thác vào tháng 10/2026.

Điểm cần lưu ý là AI được sử dụng để hỗ trợ tìm kiếm và phân tích lỗi, không phải AI tự thực hiện một cuộc tấn công vào hệ thống. Công cụ hỗ trợ các nhà nghiên cứu xác định vấn đề trong mã nguồn, trong khi việc kiểm chứng tác động và xây dựng phương án khắc phục vẫn thuộc quy trình nghiên cứu bảo mật.

Vghost cũng cho thấy một lỗi trong thành phần hệ thống cấp thấp có thể tồn tại nhiều năm trước khi được phát hiện. Trong trường hợp này, vấn đề hình thành từ sự kết hợp của những thay đổi được đưa vào nhân Linux ở các thời điểm khác nhau, khiến cơ chế kiểm tra và lưu bộ nhớ đệm không còn hoạt động an toàn trong một số tình huống.

Các hệ thống Linux cần cập nhật bản vá

Nhóm nghiên cứu đã công bố bản sửa lỗi cho dự án nhân Linux từ ngày 3/8/2026. Bản vá xử lý vấn đề bằng cách xóa bộ nhớ đệm liên quan mỗi khi hàng đợi được cấu hình lại.

Các phiên bản nhân Linux ổn định đã tích hợp bản sửa lỗi gồm:

Linux 5.10.265
Linux 5.15.216
Linux 6.1.183
Linux 6.6.152
Linux 6.12.104
Linux 6.18.45
Linux 7.1.9
Linux 7.2

Các nhà cung cấp có thể đưa bản vá vào phiên bản hệ điều hành của mình mà không giữ nguyên cách đánh số phiên bản nhân Linux gốc. Vì vậy, quản trị viên cần kiểm tra thông báo bảo mật của bản phân phối đang sử dụng thay vì chỉ đối chiếu số phiên bản. Theo thông tin được công bố ngày 14/10/2026, Red Hat, Amazon Linux và Oracle Linux đã phát hành bản sửa lỗi. Ubuntu đã khắc phục vấn đề trên phiên bản 22.04, trong khi tình trạng cập nhật cho các phiên bản 24.04 và 26.04 vẫn đang được xử lý tại thời điểm báo cáo.

Trong thời gian chưa thể cập nhật, quản trị viên nên hạn chế quyền truy cập vào các thiết bị /dev/vhost-net và /dev/vhost-vsock, đặc biệt là loại bỏ quyền truy cập rộng cho người dùng không đáng tin cậy. Biện pháp này giúp giảm nguy cơ khai thác theo hướng chiếm quyền cục bộ, nhưng không thay thế được bản vá và không giải quyết được kịch bản tấn công từ máy ảo sang máy chủ.

Với các hệ thống ảo hóa, máy chủ đám mây hoặc hạ tầng cho phép nhiều người dùng chạy mã không đáng tin cậy, việc cập nhật nhân Linux cần được ưu tiên. Đây là những môi trường mà một lỗ hổng vượt quyền có thể ảnh hưởng đến nhiều dịch vụ hoặc người dùng cùng lúc. Vghost tiếp tục cho thấy AI có thể trở thành công cụ hữu ích trong nghiên cứu an ninh mạng, giúp phát hiện những lỗi khó nhận ra trong mã nguồn lớn. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm chỉ là bước đầu; cập nhật bản vá, giới hạn quyền truy cập và duy trì ranh giới cách ly giữa các môi trường vẫn là những biện pháp quyết định để giảm thiểu rủi ro.