Mẫn Nhi✔
Admin xinh gái
Sóng gió bất ngờ bao trùm gã khổng lồ bán dẫn Mỹ sau sự ra đi của Jensen Huang làm nổi bật rủi ro quản trị doanh nghiệp lâu nay: cái giá của việc để vận mệnh một đế chế nghìn tỷ USD phụ thuộc quá lớn vào một nhân vật xuất chúng duy nhất.
Cộng đồng nhà đầu tư trên khắp thế giới đang phải đối mặt với một câu hỏi lớn giữa cơn biến động tại Nvidia: Một đế chế giá trị nhiều nghìn tỷ USD sẽ ra sao khi không còn nhà sáng lập đầy tầm nhìn vốn được xem như một “ngôi sao”?
Cổ phiếu của tập đoàn sản xuất chip hàng đầu nước Mỹ đã sụt giảm gần 10% trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Năm, ngay sau khi ông Jensen Huang (63 tuổi) từ nhiệm vị trí Giám đốc điều hành (CEO). Hơn 600 tỷ USD vốn hóa thị trường của hãng đã bốc hơi kể từ khi Nvidia mở cuộc điều tra nội bộ vào Chủ nhật liên quan đến mối quan hệ của ông với Alice Huang – người đang bị giới tình báo Mỹ cáo buộc là gián điệp của Trung Quốc.
Ban đầu, hội đồng quản trị Nvidia tuyên bố không có bí mật an ninh quốc gia hay bí mật kinh doanh nào bị xâm phạm. Tuy nhiên, trước sức ép ngày một lớn cùng các thông tin về một mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai, các tiêu chuẩn quản trị của tập đoàn đã bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng. Sau một cuộc họp hội đồng quản trị, ông Huang quyết định từ chức. Giám đốc Tài chính (CFO) Colette Kress đã được chỉ định làm CEO tạm quyền trong khi công ty tìm kiếm người kế nhiệm chính thức.
Giới phân tích cho rằng phản ứng gay gắt của thị trường cho thấy niềm tin của giới đầu tư vào mức định giá vượt trội của Nvidia vốn gắn chặt trực tiếp với vị thế nhà kiến tạo tầm nhìn độc nhất vô nhị của Jensen Huang.
Chuyên gia phân tích Dan Ives của Phố Wall tuần này từng dự báo định giá của Nvidia có thể lao dốc từ 25% đến 30% nếu ông Huang bị bãi nhiệm, điều mà ông nhận định sẽ “thay đổi hướng đi tương lai của công ty”.
Ông Brian Burke, người sáng lập công ty luật Burke Law & Strategy, nhận định: "Đây là bài học cho giới doanh nghiệp về rủi ro rất lớn khi số phận công ty bị ràng buộc vào một cá nhân duy nhất. Jensen hoàn toàn là gương mặt đại diện của Nvidia. Họ gắn liền làm một."
Mối nguy từ việc quá phụ thuộc vào các lãnh đạo cá nhân từng được chứng kiến rõ nét tại châu Á, nơi mô hình quản trị lỏng lẻo và các cuộc khủng hoảng lãnh đạo cấp cao từng gây ra những đợt sụt giảm giá trị thị trường nặng nề.
Vào tháng 10/2020, Jack Ma – nhà sáng lập tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba – đã công khai chỉ trích các cơ quan quản lý tài chính tại một diễn đàn ở Thượng Hải. Chỉ vài ngày sau, Bắc Kinh đình chỉ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty công nghệ tài chính Ant Financial, một thương vụ từng được kỳ vọng sẽ định giá công ty trên 300 tỷ USD. Sau đó, Jack Ma biến mất khỏi tầm mắt công chúng trong nhiều tháng. Đến tháng 7/2023, Ant được định giá vào khoảng 78 tỷ USD dựa trên một kế hoạch mua lại cổ phần.
Tại Nhật Bản, Nissan Motor đã rơi vào giai đoạn sa sút tài chính kéo dài với các khoản lỗ ròng hàng tỷ USD sau vụ bắt giữ và phế truất cựu Chủ tịch Carlos Ghosn vào năm 2018 vì nghi vấn khai báo thiếu 45 triệu USD tiền lương. Giá cổ phiếu của hãng xe này đã giảm hơn 70% kể từ thời điểm ông Ghosn bị bắt.
Vào thứ Năm, hội đồng quản trị thông báo ông Harvey Jones, CEO của công ty phần mềm Synopsys, sẽ đảm nhận vai trò chủ tịch đầu tiên trong lịch sử của tập đoàn.
Hiện ông Huang nắm giữ khoảng 3,5% cổ phần tại Nvidia, là cổ đông cá nhân lớn nhất dù không sở hữu quyền biểu quyết đặc biệt để áp đặt các quyết định của hội đồng quản trị. Theo các nhà phân tích tại Bernstein Research, dưới quyền ông có khoảng 60 nhân sự báo cáo trực tiếp.
Ngoài ra, việc Nvidia ngày càng mang dáng dấp của một công ty gia đình cũng làm dấy lên những lo ngại về quản trị đối với một tập đoàn quy mô nghìn tỷ USD. Con gái và con trai của ông Huang đều đang đảm nhiệm các vị trí điều hành cấp cao trong mảng tiếp thị và quản lý sản phẩm.
Giáo sư Jeffrey Sonnenfeld từ Đại học Yale nhận xét: "Điều thường thấy là hội đồng quản trị ở nhiều nơi trở nên xu nịnh, quá phụ thuộc vào CEO thay vì chiều ngược lại. Và vị CEO đó thường không đào tạo được một đội ngũ kế cận đủ mạnh để thay thế mình. Đó chính là vấn đề chúng ta đang chứng kiến tại Nvidia."
Với chiếc áo khoác da màu đen đặc trưng gợi nhớ đến chiếc áo cổ lọ đen quen thuộc của Steve Jobs, ông Huang đã đạt đến tầm vóc một ngôi sao toàn cầu, thường xuyên xuất hiện giới thiệu các bộ xử lý AI của Nvidia tại các sự kiện rầm rộ mang phong cách giải trí trên khắp thế giới.
Theo ông James Vrachas, Giám đốc điều hành tại ngân hàng đầu tư Post Oak Group (Houston), những công ty sở hữu các nhà lãnh đạo có tầm nhìn thường được hưởng mức định giá thặng dư cao hơn: "Chúng tôi nhận thấy các nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao vì tầm nhìn chiến lược cũng như toàn bộ cá tính của chính người lãnh đạo."
Các cổ đông của Nvidia có thể cảm thấy hụt hẫng trước sự ra đi của ông Huang sau những đóng góp to lớn giúp công ty thống trị ngành sản xuất chip và củng cố năng lực cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực AI. Nhưng theo ông George Chen, đối tác tại The Asia Group, điều họ tiếc nuối nhất có lẽ là mất đi một tầm nhìn không thể thay thế.
"Mối bận tâm không chỉ đơn thuần nằm ở doanh thu tương lai hay kết quả lợi nhuận hàng quý. Đó còn là về tầm nhìn chiến lược," ông Chen nhấn mạnh. "Thật khó để hình dung một Tesla không có Elon... và khi thiếu vắng Jensen, Nvidia cũng sẽ không còn như trước."
Cộng đồng nhà đầu tư trên khắp thế giới đang phải đối mặt với một câu hỏi lớn giữa cơn biến động tại Nvidia: Một đế chế giá trị nhiều nghìn tỷ USD sẽ ra sao khi không còn nhà sáng lập đầy tầm nhìn vốn được xem như một “ngôi sao”?
Cổ phiếu của tập đoàn sản xuất chip hàng đầu nước Mỹ đã sụt giảm gần 10% trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Năm, ngay sau khi ông Jensen Huang (63 tuổi) từ nhiệm vị trí Giám đốc điều hành (CEO). Hơn 600 tỷ USD vốn hóa thị trường của hãng đã bốc hơi kể từ khi Nvidia mở cuộc điều tra nội bộ vào Chủ nhật liên quan đến mối quan hệ của ông với Alice Huang – người đang bị giới tình báo Mỹ cáo buộc là gián điệp của Trung Quốc.
Ban đầu, hội đồng quản trị Nvidia tuyên bố không có bí mật an ninh quốc gia hay bí mật kinh doanh nào bị xâm phạm. Tuy nhiên, trước sức ép ngày một lớn cùng các thông tin về một mối quan hệ ngoài hôn nhân thứ hai, các tiêu chuẩn quản trị của tập đoàn đã bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng. Sau một cuộc họp hội đồng quản trị, ông Huang quyết định từ chức. Giám đốc Tài chính (CFO) Colette Kress đã được chỉ định làm CEO tạm quyền trong khi công ty tìm kiếm người kế nhiệm chính thức.
"Rủi ro nhân vật chủ chốt" và bài học quản trị
Cú ngã bất ngờ của ông Huang làm lộ rõ một điểm yếu trong văn hóa doanh nghiệp vốn phổ biến tại nhiều doanh nghiệp châu Á và đang ngày càng xuất hiện nhiều ở các công ty khởi nghiệp công nghệ: "rủi ro nhân vật chủ chốt" (key-man risk). Đây là tình trạng quyền lực tập trung thái quá vào một cá nhân đứng đầu mà thiếu đi kế hoạch kế nhiệm mang tính bài bản, thể chế hóa.Giới phân tích cho rằng phản ứng gay gắt của thị trường cho thấy niềm tin của giới đầu tư vào mức định giá vượt trội của Nvidia vốn gắn chặt trực tiếp với vị thế nhà kiến tạo tầm nhìn độc nhất vô nhị của Jensen Huang.
Chuyên gia phân tích Dan Ives của Phố Wall tuần này từng dự báo định giá của Nvidia có thể lao dốc từ 25% đến 30% nếu ông Huang bị bãi nhiệm, điều mà ông nhận định sẽ “thay đổi hướng đi tương lai của công ty”.
Ông Brian Burke, người sáng lập công ty luật Burke Law & Strategy, nhận định: "Đây là bài học cho giới doanh nghiệp về rủi ro rất lớn khi số phận công ty bị ràng buộc vào một cá nhân duy nhất. Jensen hoàn toàn là gương mặt đại diện của Nvidia. Họ gắn liền làm một."
Mối nguy từ việc quá phụ thuộc vào các lãnh đạo cá nhân từng được chứng kiến rõ nét tại châu Á, nơi mô hình quản trị lỏng lẻo và các cuộc khủng hoảng lãnh đạo cấp cao từng gây ra những đợt sụt giảm giá trị thị trường nặng nề.
Vào tháng 10/2020, Jack Ma – nhà sáng lập tập đoàn thương mại điện tử Trung Quốc Alibaba – đã công khai chỉ trích các cơ quan quản lý tài chính tại một diễn đàn ở Thượng Hải. Chỉ vài ngày sau, Bắc Kinh đình chỉ đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của công ty công nghệ tài chính Ant Financial, một thương vụ từng được kỳ vọng sẽ định giá công ty trên 300 tỷ USD. Sau đó, Jack Ma biến mất khỏi tầm mắt công chúng trong nhiều tháng. Đến tháng 7/2023, Ant được định giá vào khoảng 78 tỷ USD dựa trên một kế hoạch mua lại cổ phần.
Tại Nhật Bản, Nissan Motor đã rơi vào giai đoạn sa sút tài chính kéo dài với các khoản lỗ ròng hàng tỷ USD sau vụ bắt giữ và phế truất cựu Chủ tịch Carlos Ghosn vào năm 2018 vì nghi vấn khai báo thiếu 45 triệu USD tiền lương. Giá cổ phiếu của hãng xe này đã giảm hơn 70% kể từ thời điểm ông Ghosn bị bắt.
Dấu hỏi về vai trò giám sát của hội đồng quản trị
Sự việc tại Nvidia cũng khiến nhiều nhà quan sát đặt câu hỏi về việc liệu ông Huang có chịu sự kiểm soát quyền lực thỏa đáng từ hội đồng quản trị gồm 10 thành viên hay không. Hội đồng này bao gồm các cựu lãnh đạo cấp cao từ các tập đoàn lớn như PepsiCo, Goldman Sachs và Eli Lilly. Trong đó, một số thành viên như Tench Coxe của Sutter Hill Ventures và Mark Stevens của quỹ đầu tư mạo hiểm Sequoia đã làm việc cùng ông Huang suốt nhiều thập kỷ.Vào thứ Năm, hội đồng quản trị thông báo ông Harvey Jones, CEO của công ty phần mềm Synopsys, sẽ đảm nhận vai trò chủ tịch đầu tiên trong lịch sử của tập đoàn.
Hiện ông Huang nắm giữ khoảng 3,5% cổ phần tại Nvidia, là cổ đông cá nhân lớn nhất dù không sở hữu quyền biểu quyết đặc biệt để áp đặt các quyết định của hội đồng quản trị. Theo các nhà phân tích tại Bernstein Research, dưới quyền ông có khoảng 60 nhân sự báo cáo trực tiếp.
Ngoài ra, việc Nvidia ngày càng mang dáng dấp của một công ty gia đình cũng làm dấy lên những lo ngại về quản trị đối với một tập đoàn quy mô nghìn tỷ USD. Con gái và con trai của ông Huang đều đang đảm nhiệm các vị trí điều hành cấp cao trong mảng tiếp thị và quản lý sản phẩm.
Giáo sư Jeffrey Sonnenfeld từ Đại học Yale nhận xét: "Điều thường thấy là hội đồng quản trị ở nhiều nơi trở nên xu nịnh, quá phụ thuộc vào CEO thay vì chiều ngược lại. Và vị CEO đó thường không đào tạo được một đội ngũ kế cận đủ mạnh để thay thế mình. Đó chính là vấn đề chúng ta đang chứng kiến tại Nvidia."
Khoảng trống của một biểu tượng
Tương tự những doanh nhân nổi bật như Elon Musk của SpaceX hay Mark Zuckerberg của Meta, ông Huang đóng vai trò áp đảo trong việc đưa Nvidia từ một công ty khởi nghiệp đồ họa trò chơi điện tử những năm 1990 trở thành gã khổng lồ trị giá 4.500 tỷ USD, đứng ở trung tâm của làn sóng bùng nổ trí tuệ nhân tạo toàn cầu.Với chiếc áo khoác da màu đen đặc trưng gợi nhớ đến chiếc áo cổ lọ đen quen thuộc của Steve Jobs, ông Huang đã đạt đến tầm vóc một ngôi sao toàn cầu, thường xuyên xuất hiện giới thiệu các bộ xử lý AI của Nvidia tại các sự kiện rầm rộ mang phong cách giải trí trên khắp thế giới.
Theo ông James Vrachas, Giám đốc điều hành tại ngân hàng đầu tư Post Oak Group (Houston), những công ty sở hữu các nhà lãnh đạo có tầm nhìn thường được hưởng mức định giá thặng dư cao hơn: "Chúng tôi nhận thấy các nhà đầu tư sẵn sàng trả giá cao vì tầm nhìn chiến lược cũng như toàn bộ cá tính của chính người lãnh đạo."
Các cổ đông của Nvidia có thể cảm thấy hụt hẫng trước sự ra đi của ông Huang sau những đóng góp to lớn giúp công ty thống trị ngành sản xuất chip và củng cố năng lực cạnh tranh của Mỹ trong lĩnh vực AI. Nhưng theo ông George Chen, đối tác tại The Asia Group, điều họ tiếc nuối nhất có lẽ là mất đi một tầm nhìn không thể thay thế.
"Mối bận tâm không chỉ đơn thuần nằm ở doanh thu tương lai hay kết quả lợi nhuận hàng quý. Đó còn là về tầm nhìn chiến lược," ông Chen nhấn mạnh. "Thật khó để hình dung một Tesla không có Elon... và khi thiếu vắng Jensen, Nvidia cũng sẽ không còn như trước."
