Các phương thức “bẫy tình” để đánh cắp bí mật của giới tình báo

Sasha
Sasha✔
Phản hồi: 0
  • Thread starter Thread starter Sasha✔
  • Ngày gửi Ngày gửi

Sasha✔

Writer
Khi nhắc đến “bẫy tình” (honey trap), bạn có thể hình dung ra một cảnh trong phim James Bond: một người phụ nữ xinh đẹp, bí ẩn dùng sức quyến rũ để tiếp cận một mục tiêu không mảy may nghi ngờ, giả vờ nảy sinh tình cảm nhằm khai thác những thông tin giá trị.

1794623488688.png

Jensen Huang và Alice Huang (hai người không có quan hệ họ hàng với nhau) được nhìn thấy đang đi dạo quanh một khu nghỉ dưỡng sân golf cao cấp tại San Martin, California. Các quan chức Mỹ nghi ngờ Alice Huang hoạt động như một điệp viên Trung Quốc, tham gia vào việc tuồn lậu các loại chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến vào nước này.​

Tuy nhiên, thủ đoạn này không chỉ là mô-típ trong các bộ phim gián điệp. Nó đã có lịch sử lâu đời và vẫn đang được các điệp viên trên khắp thế giới sử dụng. Hậu quả đối với các công ty và cá nhân rơi vào “bẫy” có thể vô cùng nghiêm trọng.

CEO Jensen Huang của Nvidia có lẽ vừa phải trả một cái giá đắt cho bài học này. Ông đã từ chức vào ngày 12/11 sau một tuần đầy biến động tại công ty của mình – nhà sản xuất chip AI lớn nhất thế giới. Mọi chuyện bắt đầu từ các báo cáo cho rằng ông có quan hệ tình ái với một người phụ nữ mà giới chức Mỹ nghi ngờ là điệp viên cung cấp thông tin cho chính phủ Trung Quốc.

Nhiều chi tiết vẫn còn chưa rõ ràng, chẳng hạn như việc Alice Huang (không có quan hệ họ hàng với Jensen Huang) đã được các cơ quan tình báo Trung Quốc tuyển mộ như thế nào và khi nào, cũng như liệu có thông tin nào bị rò rỉ hay không. Phía Bắc Kinh đã bác bỏ các cáo buộc cho rằng người phụ nữ này làm gián điệp cho Trung Quốc, gọi đó là “suy đoán vô căn cứ”. Dù vậy, vụ việc này mang lại những hệ lụy nghiêm trọng, không chỉ đối với Nvidia và Jensen Huang, mà còn ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc – hai đối thủ lớn trong cuộc đua giành quyền thống trị lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Isaac Stone Fish, người sáng lập công ty tình báo doanh nghiệp Strategy Risks, nhận định: “Việc CEO của một trong những công ty quan trọng nhất thế giới lại thiếu sáng suốt đến mức có quan hệ tình cảm với một người được cho là đặc vụ của Trung Quốc là điều vô cùng đáng kinh ngạc. Có thể ông ấy chưa từng chia sẻ bất kỳ thông tin quan trọng nào với người phụ nữ đó. Nhưng bản thân sự tồn tại của mối quan hệ này đã là một vấn đề rồi.”

Cách giăng bẫy tình

Trong quá khứ, không ít nhân vật nổi tiếng từng trở thành nạn nhân của các chiến dịch tình báo sử dụng “bẫy tình”. Theo ông Stone Fish, đây là “một trong những thủ đoạn lâu đời nhất” trong hoạt động gián điệp và vẫn còn “rất phổ biến”, đặc biệt là khi được thực hiện bởi các đặc vụ từ Trung Quốc và Nga.

Theo John Sipher, cựu sĩ quan tình báo CIA từng công tác tại châu Á và châu Âu – hiện là nghiên cứu viên cấp cao tại Trung tâm Tình báo, Chính sách và An ninh Quốc tế Michael V. Hayden – các cơ quan tình báo của mọi quốc gia đều nhắm vào những cá nhân có khả năng tiếp cận các thông tin quan trọng.

Tuy nhiên, các chính phủ độc đảng thường có lợi thế hơn trong việc ép buộc các đặc vụ thực hiện những nhiệm vụ nhạy cảm liên quan đến tình dục và chuyện tình cảm.

Sipher cho biết: “Các quốc gia như Trung Quốc, Nga và một số nước khác có thể sử dụng nhiều thủ đoạn thao túng và gây áp lực hơn để chiêu mộ điệp viên. Họ có thể đe dọa rằng: ‘Này, nếu không hợp tác với chúng tôi, anh sẽ không thể trở về nước hoặc không bao giờ được gặp lại gia đình mình nữa’”.

Có nhiều cách để giăng một cái “bẫy tình”.

Một phương thức là dẫn dụ mục tiêu vào tình thế bất lợi, rồi dùng điều đó để tống tiền hoặc đe dọa. Peter Mattis, chủ tịch của Jamestown Foundation – một tổ chức tư vấn chính sách quốc phòng có trụ sở tại Washington – giải thích: Chẳng hạn, nếu một người tìm đến nhà thổ hoặc quan hệ tình dục với gái mại ***, cơ quan tình báo có thể “xuất hiện và đưa ra lựa chọn: hoặc là bị bắt giữ, hoặc là hợp tác với chúng tôi”.

Theo Sipher, một cách khác – vốn thường thấy trên phim ảnh và truyền thông nhưng ít phổ biến hơn trong thực tế – là một đặc vụ nước ngoài được đào tạo bài bản sẽ tiếp cận trực tiếp mục tiêu, với ý đồ quyến rũ và lợi dụng ngay từ đầu. Một ví dụ điển hình là trường hợp một nữ đặc vụ Mossad đóng giả làm du khách người Mỹ tên “Cindy”; cô đã quyến rũ rồi bắt cóc Mordechai Vanunu, một cựu kỹ thuật viên hạt nhân từng gây chấn động khi tiết lộ các bí mật về chương trình hạt nhân chưa được công khai của Israel cho báo chí Anh.

Tuy nhiên, kịch bản dễ xảy ra hơn là: Một người đàn ông hoặc phụ nữ vô tình thiết lập mối quan hệ với một cá nhân mà cơ quan tình báo đang quan tâm. Khi phát hiện ra mối quan hệ này, cơ quan tình báo sẽ tiếp cận và chiêu mộ người đó – thông qua các lợi ích hoặc sự cưỡng ép – để thu thập thông tin từ mục tiêu.

Những người tình bí mật và những đứa con giả

Các chiến thuật này đã có từ lâu; trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đông Đức từng nổi tiếng với việc đào tạo những người đàn ông điển trai, quyến rũ trở thành các “điệp viên Romeo”. Theo Sipher, trong giai đoạn đó, người Nga “thường xuyên” thực hiện các chiêu trò này bằng cách cử các đặc vụ – cả nam lẫn nữ – đến gõ cửa phòng khách sạn của các nhà ngoại giao hoặc nhà báo phương Tây.

1794623908967.png

Cựu nhân viên đại sứ quán Pháp Bernard Boursicot (trái) và nghệ sĩ kinh kịch Trung Quốc Shi Pei Pu (phải) đứng trước thẩm phán khi phiên tòa xét xử họ bắt đầu tại Paris vào thứ Hai, ngày 5 tháng 5 năm 1986.​

Trong một vụ việc đặc biệt gây sốc kéo dài từ thập niên 1960 đến thập niên 1980, một nam diễn viên kinh kịch Bắc Kinh đã thuyết phục được Bernard Boursicot, một nhà ngoại giao Pháp đang làm việc tại Bắc Kinh, rằng mình là phụ nữ; từ đó, một mối tình bí mật đã nảy sinh. Diễn viên này, Shi Pei Pu, đã duy trì màn kịch lừa dối suốt gần hai thập kỷ. Thậm chí, người này còn khẳng định đã sinh cho Boursicot một cậu con trai – trên thực tế, cậu bé này thuộc sắc tộc Duy Ngô Nhĩ tại Trung Quốc và đã bị người mẹ nghèo túng bán đi, theo các tư liệu lưu trữ từ tờ New York Times.

Có thời điểm, cơ quan tình báo Trung Quốc đã tiếp cận Boursicot và đặt điều kiện rằng ông chỉ có thể tiếp tục gặp Shi Pei Pu nếu cung cấp cho họ thông tin từ Đại sứ quán Pháp. Vì lo sợ cho sự an toàn của Shi Pei Pu, Boursicot đã đồng ý – ông liên tục chuyển tài liệu cho phía Trung Quốc trong nhiều năm, cho đến khi cuối cùng đưa được Shi Pei Pu cùng một cậu bé sang Pháp. Tại đây, cả hai bị bắt giữ, ngồi tù, rồi sau đó được ân xá. Cũng chính lúc này, giới tính thật của Shi Pei Pu bị phơi bày, khiến Boursicot hoàn toàn suy sụp.

Một vụ việc nổi tiếng khác vào đầu những năm 2000 liên quan đến Katrina Leung, một người Mỹ gốc Hoa. FBI từng trả cho bà một khoản thù lao hậu hĩnh để làm gián điệp theo dõi Trung Quốc. Trên thực tế, bà lại là một điệp viên hai mang, chuyên cung cấp thông tin mật cho Bắc Kinh. Đồng thời, bà còn có quan hệ tình cảm với hai đặc vụ FBI, trong đó có cả người trực tiếp quản lý bà trong suốt thời gian dài. Năm 2003, bà cùng người quản lý này bị bắt; nhờ một thỏa thuận nhận tội, bà chỉ phải ngồi tù chưa đầy ba tháng.

1794623967727.png

Katrina Leung (giữa) và chồng, ông Kam Leung (phía sau), phát biểu với truyền thông sau một phiên tòa tại Tòa án Liên bang Los Angeles vào ngày 8 tháng 7 năm 2003.​

Sipher cho biết, các điệp viên Trung Quốc “nhắm vào tất cả mọi người”. Ông nói: “Họ nhắm vào người Úc, người Singapore… Bất cứ thứ gì mà Đảng Cộng sản Trung Quốc quan tâm, họ đều tìm cách tiếp cận”. Stone Fish cũng đồng tình, cho rằng các chiến thuật tương tự có thể đang được áp dụng đối với các mục tiêu tại Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu. Thậm chí, các công ty Trung Quốc còn sử dụng chiêu trò “bẫy tình” (honeypot) đối với các đối thủ cạnh tranh trong nước nhằm phục vụ mục đích gián điệp doanh nghiệp.

Trong khi đó, Trung Quốc cũng cảnh báo người dân nước mình cần cảnh giác để tránh trở thành nạn nhân. Năm 2024, Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc cho biết họ đã phát hiện các vụ việc “gián điệp nước ngoài sử dụng các mối quan hệ lãng mạn và hẹn hò trực tuyến làm điểm khởi đầu”.

Cơ quan này cảnh báo: “Bằng cách ngụy trang kỹ lưỡng danh tính, dàn dựng những ‘cuộc gặp gỡ định mệnh’ và giăng ra những cái bẫy đầy cám dỗ, họ tìm cách lôi kéo và tuyển mộ các cá nhân tại Trung Quốc, từ đó đánh cắp bí mật quốc gia và gây nguy hại cho an ninh quốc gia của Trung Quốc”.

Vậy vụ việc liên quan đến Nvidia tiềm ẩn những rủi ro gì?

Theo ước tính của Sipher, các chiêu trò “bẫy tình” chỉ thành công khoảng 10% số lần. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng “trong thế giới tình báo, bạn chỉ cần nhắm trúng một vài nhân vật chủ chốt ở những vị trí quan trọng là đủ”. Ngay cả khi chỉ một trong số 1.000 âm mưu gài bẫy thành công, đó vẫn có thể được coi là một thắng lợi lớn nếu các mục tiêu đó nắm giữ những bí mật quan trọng.

Trong bối cảnh địa chính trị và công nghệ hiện nay, có vô số bí mật để đánh cắp.

Mattis cho biết: “Trí tuệ nhân tạo được xác định là một trong những công nghệ then chốt, đóng vai trò nền tảng cho mọi lĩnh vực khác. Nó thúc đẩy sản xuất, hỗ trợ khám phá khoa học, tạo điều kiện cho việc kiểm soát xã hội và phục vụ các mục tiêu quân sự. Nếu nhìn vào toàn bộ ngành công nghiệp này, bạn sẽ thấy bất kỳ ai trong ban lãnh đạo cấp cao – các giám đốc điều hành – đều có khả năng trở thành mục tiêu của các hoạt động tình báo”.

Theo Stone Fish, mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc càng làm gia tăng rủi ro; vụ việc liên quan đến Nvidia có nguy cơ khoét sâu thêm sự ngờ vực lẫn nhau. Đối với Mỹ, hành vi nhắm vào Jensen Huang (CEO Nvidia) được xem là “một ví dụ điển hình và trắng trợn của hoạt động gián điệp”, trong khi phía Trung Quốc có thể lo ngại rằng Nvidia – một thế lực hùng mạnh trong lĩnh vực AI – có thể hành động ngược lại với lợi ích của Bắc Kinh.

Tuy nhiên, cả Stone Fish và Mattis đều nhấn mạnh rằng, suy cho cùng, chúng ta đều là con người. Ai cũng có những mối quan hệ – dù là tình cảm cá nhân, tình bạn, quan hệ công việc hay các hình thức khác – vốn có thể bị lợi dụng. Cách duy nhất để hoàn toàn tránh trở thành mục tiêu là sống tách biệt như một ẩn sĩ; vì vậy, điều tốt nhất mà các công ty và cá nhân có thể làm là luôn giữ sự cảnh giác.

Hay như cách Mattis diễn đạt: “Bạn chính là một mục tiêu. Đừng khờ khạo. Và hãy luôn đặt câu hỏi”.

Nguồn: CNN​
 
Back
Top