Mẫn Nhi✔
Admin xinh gái
Làn sóng bùng nổ chip AI đang tạo ra bước ngoặt lớn trên bản đồ thương mại châu Á. Lần đầu tiên trong nửa đầu năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu của Hàn Quốc và Đài Loan đều vượt qua Nhật Bản, nhờ nắm giữ thế mạnh ở mảng bán dẫn thành phẩm cao cấp.
Động lực chính đằng sau đà bứt phá này đến từ nhu cầu bùng nổ đối với vi chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Những tên tuổi chủ chốt trong chuỗi cung ứng chip tiên tiến như TSMC, Hon Hai Precision Industry (Đài Loan) cùng Samsung Electronics, SK Hynix (Hàn Quốc) đang được hưởng lợi trực tiếp.
Trong 6 tháng đầu năm:
- Hàn Quốc đạt 149 tỷ USD xuất khẩu mạch tích hợp (IC), chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu. Giá trị này chỉ trong nửa năm đã vượt qua tổng kim ngạch xuất khẩu IC của cả năm 2025.
- Đài Loan đạt 133 tỷ USD xuất khẩu IC, cũng đóng góp khoảng 30% vào tổng kim ngạch.
- Nhật Bản chỉ ghi nhận 21,2 tỷ USD xuất khẩu IC, chiếm vỏn vẹn khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Dù vậy, việc áp đảo ở mảng thiết bị và vật liệu vẫn không thể giúp Nhật Bản bắt kịp tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của các đối thủ. Kenta Maruyama từ Mitsubishi UFJ Research and Consulting nhận định rằng kể cả khi xuất khẩu chip toàn cầu tăng, lượng xuất khẩu thiết bị và vật liệu cũng khó tăng bứt phá như các sản phẩm chip thành phẩm cao cấp mà Hàn Quốc hay Đài Loan đang cung cấp.
Nhìn sâu hơn, vấn đề của Nhật Bản không chỉ nằm ở cơn sốt chip AI ngắn hạn. Chỉ số khối lượng xuất khẩu của Nhật Bản (đã loại bỏ biến động giá) gần như đi ngang kể từ khi đạt đỉnh trước thời điểm khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Việc chậm chân trong việc cung cấp các sản phẩm thành phẩm có nhu cầu cao nhất thế giới đang khiến cán cân thương mại của Nhật Bản bị lép vế trước các láng giềng.
Cơn sốt chip AI và sự chênh lệch tăng trưởng
Bức tranh thương mại nửa đầu năm 2026 ghi nhận sự chênh lệch rõ rệt giữa các nền kinh tế lớn tại châu Á. Trong khi tổng kim ngạch xuất khẩu của Nhật Bản đạt 384,4 tỷ USD (tăng gần 10% so với cùng kỳ), thì Hàn Quốc đã vươn lên mốc 496,3 tỷ USD và Đài Loan đạt 416,6 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của Hàn Quốc và Đài Loan đều tiệm cận con số 50%.Động lực chính đằng sau đà bứt phá này đến từ nhu cầu bùng nổ đối với vi chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Những tên tuổi chủ chốt trong chuỗi cung ứng chip tiên tiến như TSMC, Hon Hai Precision Industry (Đài Loan) cùng Samsung Electronics, SK Hynix (Hàn Quốc) đang được hưởng lợi trực tiếp.
Trong 6 tháng đầu năm:
- Hàn Quốc đạt 149 tỷ USD xuất khẩu mạch tích hợp (IC), chiếm khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu. Giá trị này chỉ trong nửa năm đã vượt qua tổng kim ngạch xuất khẩu IC của cả năm 2025.
- Đài Loan đạt 133 tỷ USD xuất khẩu IC, cũng đóng góp khoảng 30% vào tổng kim ngạch.
- Nhật Bản chỉ ghi nhận 21,2 tỷ USD xuất khẩu IC, chiếm vỏn vẹn khoảng 5% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Thế mạnh ở "thượng nguồn" không đủ giúp Nhật Bản bứt phá
Thế mạnh truyền thống của Nhật Bản nằm ở thiết bị chế tạo và vật liệu bán dẫn — những công đoạn ở đầu chuỗi cung ứng. Nửa đầu năm nay, xuất khẩu thiết bị sản xuất chip của Nhật Bản đạt 15 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với 5,2 tỷ USD của Hàn Quốc và 3,5 tỷ USD của Đài Loan.Dù vậy, việc áp đảo ở mảng thiết bị và vật liệu vẫn không thể giúp Nhật Bản bắt kịp tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của các đối thủ. Kenta Maruyama từ Mitsubishi UFJ Research and Consulting nhận định rằng kể cả khi xuất khẩu chip toàn cầu tăng, lượng xuất khẩu thiết bị và vật liệu cũng khó tăng bứt phá như các sản phẩm chip thành phẩm cao cấp mà Hàn Quốc hay Đài Loan đang cung cấp.
Nhìn lại yếu tố tỷ giá và nội lực xuất khẩu
Việc đồng yên Nhật trải qua đợt sụt giảm lịch sử đã kéo tụt giá trị xuất khẩu quy đổi ra đồng USD của Nhật Bản. Tuy nhiên, yếu tố tỷ giá không thể giải thích toàn bộ khoảng cách này, bởi cả đồng won Hàn Quốc và đô la Đài Loan cũng đều giảm giá so với USD.Nhìn sâu hơn, vấn đề của Nhật Bản không chỉ nằm ở cơn sốt chip AI ngắn hạn. Chỉ số khối lượng xuất khẩu của Nhật Bản (đã loại bỏ biến động giá) gần như đi ngang kể từ khi đạt đỉnh trước thời điểm khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Việc chậm chân trong việc cung cấp các sản phẩm thành phẩm có nhu cầu cao nhất thế giới đang khiến cán cân thương mại của Nhật Bản bị lép vế trước các láng giềng.
