Thích chấm ngập nước sốt? Hãy cẩn thận với 5 loại gia vị tàn phá thận cực nhanh

[Kiều My]

Nhiều người trong chúng ta có thói quen ăn uống phải thật đậm đà, chấm ngập nước sốt mới thấy ngon miệng. Thế nhưng, đằng sau sự ngon miệng đó lại là một "bẫy" natri và phốt pho vô cơ cực lớn, âm thầm tàn phá chức năng lọc của thận mà chúng ta không hề hay biết.

Thói quen dùng gia vị đậm đà đang khiến nhiều người phải đối mặt với nguy cơ suy thận mạn tính tiến triển nhanh hơn. Chuyên gia thận học Hung Yung-hsiang mới đây đã đưa ra lời cảnh báo về các loại nước sốt công nghiệp quen thuộc chứa hàm lượng natri và phốt pho vô cơ cực cao. Đây là những chất có thể gây áp lực khủng khiếp và tàn phá nghiêm trọng hệ thống lọc của thận.

Điểm mặt 5 "sát thủ" giấu mặt trong bếp​

Dưới đây là danh sách 5 loại gia vị chấm chứa đầy rủi ro cho sức khỏe mà bác sĩ Hung đã chỉ ra:

• Tương hột lên men cay (Đứng đầu bảng nguy hiểm): Cứ mỗi 100 gram loại tương này lại chứa tới 7.000 mg natri, tương đương với 17,5 gram muối. Con số này cao gấp ba lần mức khuyến nghị hàng ngày của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Không chỉ vậy, nó còn chứa lượng lớn phốt pho hữu cơ và vô cơ, vừa gây kích ứng đường tiêu hóa vừa bắt cơ quan bài tiết phải hoạt động hết công suất.
• Xì dầu đặc: Loại gia vị này chứa khoảng 5.000 mg natri trên mỗi 100 gram. Ngoài ra, chất tạo màu caramel gốc phốt phát có trong xì dầu đặc cũng là một thành phần rất khó chuyển hóa đối với cơ thể.
• Sốt cà chua: Đừng để vị chua ngọt đánh lừa, thực tế sốt cà chua công nghiệp chứa rất ít cà chua tự nhiên nhưng lại ngập tràn đường, muối và si rô ngô fructose. Sự kết hợp này tạo ra tác động kép tiêu cực lên cả đường huyết lẫn huyết áp.
• Sốt sa tế: Vốn được làm từ hải sản khô nên sa tế rất giàu kali và phốt pho tự nhiên. Khi nhà sản xuất kết hợp thêm các phụ gia thực phẩm, lượng phốt pho trong máu người dùng có thể tăng vọt sau khi ăn.
• Sốt salad: Dù đi kèm với các món rau lành mạnh, sốt salad lại chứa lượng calo khổng lồ cùng các chất làm đặc và chất nhũ hóa hóa học. Những chất này buộc hệ thống màng lọc của thận phải làm việc quá tải để đào thải ra ngoài.

Bài học từ sự chủ quan​

Nhiều người có tâm lý chủ quan, nghĩ rằng mình chỉ kiêng muối tinh luyện là đủ an toàn. Câu chuyện của ông Zhang (65 tuổi, mắc suy thận mạn tính giai đoạn 3) là một ví dụ điển hình. Cho rằng tương đậu nành lên men là lành tính, ông lạm dụng loại gia vị này trong mọi bữa ăn suốt ba tháng.

Hậu quả là chỉ số creatinine và phốt pho trong máu của ông tăng vọt, huyết áp luôn nằm ở mức nguy hiểm trên 180 mmHg, kèm theo tình trạng phù nề chân nghiêm trọng. Chỉ đến khi từ bỏ thói quen này theo chỉ định của bác sĩ, các chỉ số chức năng thận của ông mới bắt đầu có dấu hiệu cải thiện rõ rệt.

Theo một nghiên cứu trên tạp chí Hypertension vào năm 2022, việc nạp quá nhiều natri trong thời gian dài sẽ trực tiếp phá hủy hàng rào lọc của cầu thận. Nguy hiểm hơn, phốt pho vô cơ từ các chất bảo quản trong nước sốt công nghiệp có tỷ lệ hấp thụ vào cơ thể gần như tuyệt đối (100%), dẫn đến nguy cơ vôi hóa mạch máu và tăng tỉ lệ tử vong do tim mạch.

Bảo vệ thận từ những thay đổi nhỏ​

Thay vì diễn tiến đột ngột, phần lớn các ca suy thận mạn tính hiện nay đều bắt nguồn từ sự chủ quan trước bệnh tiểu đường cùng loạt thói quen ăn uống tiêu cực hàng ngày. Chẳng hạn như việc ăn ngoài tiệm thường xuyên – nơi các món ăn bình dân ẩn chứa hàm lượng muối và dầu mỡ vượt ngưỡng mà chúng ta dễ dàng bỏ qua. Hay như việc ăn quả khế, dù rất giàu dinh dưỡng nhưng khế lại chứa độc tố có thể phá hủy hệ thần kinh và gây suy thận cấp tính, đặc biệt nguy hiểm với những ai vốn đã có chức năng thận suy giảm.

Để bảo vệ hệ bài tiết, các chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng từ 35 tuổi trở lên (độ tuổi bắt đầu có dấu hiệu suy giảm chức năng thận), cần kiểm soát chặt chẽ lượng gia vị nạp vào cơ thể. Việc ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống, tự chế biến tại nhà và hạn chế tối đa các loại nước sốt công nghiệp chính là chìa khóa vàng để ngăn chặn tiến trình suy thận cũng như các biến chứng tim mạch nguy hiểm.