Thế giới sắp có vụ IPO lớn nhất lịch sử, vượt cả SpaceX của Elon Musk

Thanh Phong
Thanh Phong
Phản hồi: 0
Theo tờ Financial Times, Anthropic – công ty trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu thế giới – dự kiến sẽ lên sàn chứng khoán sớm nhất là vào tháng 10 năm nay, với mức định giá lên tới 2.000 tỷ USD.

Con số 2.000 tỷ USD này – cao hơn mức định giá 1.770 tỷ USD của SpaceX trước khi IPO – sẽ phá kỷ lục về vụ IPO lớn nhất trong lịch sử.

Đứng sau thành công này là hai anh em Dario Amodei và Daniela Amodei. Họ đã rời OpenAI vào năm 2021 để thành lập Anthropic và trở thành đối thủ đáng gờm của OpenAI kể từ đó. Chỉ 5 năm sau, định giá của Anthropic đã vượt qua công ty cũ của họ.

1786875040651.png
Hai anh em Dario Amodei và Daniela Amodei

Vào năm 2021, Dario Amodei và em gái Daniela Amodei đã rời OpenAI để thành lập Anthropic cùng một nhóm nhân sự nòng cốt.

Được dẫn dắt bởi những nhân sự chủ chốt từng làm việc tại OpenAI, Anthropic đương nhiên thu hút được nhiều sự chú ý và mức định giá tăng phi mã. Đầu năm 2023, công ty được định giá khoảng 4,1 tỷ USD; đến năm 2024, con số này tăng lên khoảng 18,5 tỷ USD. Năm 2025 chứng kiến mức tăng trưởng còn choáng ngợp hơn: công ty huy động được 3,5 tỷ USD vào tháng 3, đạt mức định giá 61,5 tỷ USD; sau một vòng gọi vốn nữa vào tháng 9, định giá đã chạm mốc 183 tỷ USD.

Sự bùng nổ thực sự đã diễn ra trong năm nay.

Vào tháng 2, Anthropic hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 30 tỷ USD, nâng định giá lên 380 tỷ USD; chỉ ba tháng sau, công ty tiếp tục hoàn tất vòng gọi vốn 65 tỷ USD, đẩy mức định giá sau đầu tư lên 965 tỷ USD. Với kết quả này, định giá của Anthropic chính thức vượt qua OpenAI, đưa công ty trở thành "kỳ lân" AI giá trị nhất thế giới.

Đối với Anthropic, vòng gọi vốn Series H được xem là vòng huy động vốn cuối cùng trước khi tiến hành IPO. Các báo cáo cho thấy Anthropic đã bí mật nộp hồ sơ liên quan đến đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vào tháng 6. Theo Business Insider, kỳ vọng về đợt IPO này rất lớn và nhiều nhà đầu tư đang hy vọng nắm bắt cơ hội cuối cùng—định giá của Anthropic trên thị trường thứ cấp tư nhân đã bị đẩy lên mức 1,5 nghìn tỷ USD, "nhưng hầu như không ai chịu bán ra."

Thời gian không chờ đợi ai và khoảnh khắc lịch sử đang đến rất gần – Anthropic được cho là sẽ lên sàn sớm nhất vào tháng 10 năm nay, với một số nhà đầu tư kỳ vọng mức định giá 2 nghìn tỷ USD hoặc thậm chí cao hơn.

Hai tháng trước, SpaceX đã hoàn tất thành công đợt IPO với mức định giá 1,77 nghìn tỷ USD. Điều này có nghĩa là Anthropic sẽ vượt qua SpaceX để thiết lập kỷ lục mới về đợt IPO lớn nhất trong lịch sử.

Điều thú vị là Elon Musk và Dario Amodei trước đây từng có mối quan hệ căng thẳng, khi Elon Musk từng giận dữ chỉ trích Anthropic là "phi nhân tính". Tuy nhiên, cách đây không lâu, Elon Musk đã công khai thừa nhận rằng đánh giá trước đây của ông về Anthropic là "hoàn toàn sai lầm" và khẳng định Anthropic "hiện rõ ràng là đơn vị dẫn đầu trong lĩnh vực AI".

Điều gì khiến đây trở thành đợt IPO lớn nhất trong lịch sử?

Dư luận không khỏi tò mò: làm thế nào một công ty khởi nghiệp mới thành lập được 5 năm lại có thể đạt mức định giá 2 nghìn tỷ USD?

1786875141085.png

Doanh thu vẫn là yếu tố then chốt. Bí quyết thành công của Anthropic nằm ở doanh thu—vào tháng 1 năm 2025, doanh thu quy đổi theo năm của Anthropic là 1 tỷ USD; đến cuối năm 2025, con số này đã tăng lên 9 tỷ USD, đạt 14 tỷ USD vào tháng 2 năm 2026, vượt mốc 30 tỷ USD vào tháng 4 và phá vỡ mốc 47 tỷ USD vào tháng 5. Công ty đã đạt mức tăng trưởng gấp 47 lần chỉ trong chưa đầy 18 tháng.

Ngược lại, doanh thu của OpenAI vào cuối năm 2025 vẫn chỉ bằng hơn một nửa so với Anthropic, nhưng hiện tại họ đã bị Anthropic vượt mặt.

Nền tảng cho tất cả những điều này chính là các lựa chọn chiến lược khác biệt của Anthropic. OpenAI đặt mục tiêu trở thành cánh cổng bước vào kỷ nguyên AI, tập trung nhiều hơn vào thị trường người tiêu dùng. Trong khi đó, Anthropic lại đặt cược vào lĩnh vực lập trình, các tác nhân AI (AI agents) và quy trình làm việc của doanh nghiệp, với nhóm khách hàng doanh nghiệp đóng góp phần lớn doanh thu.

Trong số các lĩnh vực này, lập trình là kịch bản chắc chắn nhất cho việc thương mại hóa AI: các công ty sẵn sàng chi trả mức giá cao để có chất lượng tạo mã tốt hơn và giảm thiểu rủi ro bảo mật. Các sản phẩm hỗ trợ lập trình mà Anthropic đã ra mắt trước đó – bao gồm Claude 3.5 Sonnet và Claude Code – đã trở thành những sản phẩm tạo tiếng vang lớn. Riêng Claude Code đã đạt mức doanh thu hàng năm (tính theo tốc độ hiện tại) vượt mốc 2,5 tỷ USD và trở thành công cụ phổ biến trong cộng đồng lập trình viên.

Dữ liệu cho thấy tính đến quý 2 năm 2026, thị phần của Anthropic trên thị trường API mô hình lớn dành cho doanh nghiệp đã đạt 32%, lần đầu tiên vượt qua mức 25% của OpenAI để trở thành đơn vị dẫn đầu ngành. Các "ông lớn" như Amazon, Google, JPMorgan Chase và Salesforce nằm trong số những khách hàng chủ chốt của công ty.

Dòng tiền ổn định là yếu tố thu hút các nhà đầu tư nhất. Thậm chí, thị trường còn lan truyền một kỳ vọng táo bạo hơn: nếu tốc độ tăng trưởng doanh thu hàng năm của Anthropic đạt 800%, thì ngay cả theo ước tính thận trọng, định giá công ty cũng sẽ gấp 30 lần doanh thu, tương đương với giá trị thị trường lên tới 3.000 tỷ USD.

Đây là một bữa tiệc thịnh vượng ngoài sức tưởng tượng. Vào tháng 5 năm nay, cả bảy nhà đồng sáng lập của Anthropic—dù nắm giữ chưa đến 1% cổ phần—đều đã lọt vào danh sách những người giàu nhất thế giới.

Kể từ khi thành lập vào năm 2021, Anthropic đã nhận được sự hậu thuẫn từ các quỹ đầu tư công nghệ hàng đầu thế giới; hàng chục tổ chức—bao gồm Google, Amazon, Nvidia, Salesforce và Sequoia Capital—đã rót vốn mạnh mẽ. Họ liên tục gia tăng khoản đầu tư qua các vòng gọi vốn, nắm chắc tấm vé trở thành "siêu công ty" trong kỷ nguyên AI và chắc chắn sẽ gặt hái những thành quả tài chính khổng lồ không thể đong đếm.

Kỷ nguyên của những công ty trị giá hàng nghìn tỷ USD

Nhìn ra toàn cảnh, mức trần định giá của các công ty AI toàn cầu liên tục bị phá vỡ và thiết lập lại ở những con số mới.

Song song với Anthropic, OpenAI cũng đang đẩy mạnh quy trình phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) với mục tiêu đạt mức định giá hơn 1.000 tỷ USD. Tốc độ huy động vốn của OpenAI thực sự đáng kinh ngạc: vào tháng 2 năm nay, công ty thông báo hoàn tất vòng gọi vốn trị giá 110 tỷ USD, với mức định giá trước khi gọi vốn (pre-money valuation) là 730 tỷ USD.

1786875171503.png

Chỉ một tháng sau đó, OpenAI tiếp tục công bố hoàn tất vòng gọi vốn tư nhân trị giá 122 tỷ USD, nâng mức định giá sau khi gọi vốn (post-money valuation) lên 852 tỷ USD, qua đó thiết lập kỷ lục về vòng gọi vốn đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Thung lũng Silicon. Công ty chỉ mất khoảng 5 năm để đi từ mức định giá hàng chục tỷ USD lên mức nghìn tỷ USD.

Trong kỷ nguyên AI, định giá của các công ty công nghệ đang thay đổi với tốc độ nhanh đến mức khó tin. Cách đây không lâu, Thung lũng Silicon đã chào đón thêm một công ty trị giá hàng nghìn tỷ – Databricks công bố vòng gọi vốn chiến lược mới, nâng mức định giá lên 188 tỷ USD. Được thành lập vào năm 2013, Databricks liên tục huy động vốn kể từ khi mới ra đời, thu hút hàng loạt tổ chức đầu tư hàng đầu. Đến tháng 8 năm 2025, công ty thông báo hoàn tất vòng gọi vốn Series K với mức định giá vượt mốc 100 tỷ USD. Và chỉ một năm sau đó, định giá của công ty đã tăng gấp đôi.

Các nhà phân tích coi Databricks, cùng với OpenAI và Anthropic, là những ứng cử viên sáng giá nhất cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). "Chúng tôi đã sẵn sàng lên sàn," ban lãnh đạo công ty tuyên bố, đồng thời cho biết họ sẽ tiến hành IPO vào thời điểm thích hợp.

Một kịch bản như vậy từng là điều không thể tưởng tượng nổi trong quá khứ. Trong ngành công nghệ truyền thống, một công ty thường phải trải qua chu kỳ thương mại hóa dài hơi, trong đó doanh thu, lợi nhuận và thị phần lần lượt được hiện thực hóa trước khi định giá tăng dần; nhưng AI đang thay đổi nhịp độ này—ngày càng nhiều công ty thực hiện cú nhảy vọt từ startup thành "siêu công ty" chỉ trong thời gian rất ngắn.

Tuy nhiên, ẩn sau sự kiện hoành tráng này là những luồng sóng ngầm đang cuộn trào.

Cách đây không lâu, Ed Zitron – một nhà bình luận nổi tiếng trong ngành công nghệ, người vốn có quan điểm hoài nghi về AI – đã đưa ra một nhận định gây sốc: bong bóng AI thực chất chính là "bong bóng OpenAI".

Theo quan điểm của ông, kể từ khi ChatGPT ra mắt vào cuối năm 2022, OpenAI thực sự đã trở thành "điểm tựa niềm tin" cho kỷ nguyên AI tạo sinh (generative AI)—các nhà đầu tư tin rằng AI sẽ thay đổi thế giới, các trung tâm dữ liệu quy mô lớn rất đáng để xây dựng, nhu cầu GPU sẽ tăng trưởng dài hạn và các công ty phát triển mô hình quy mô lớn cuối cùng sẽ sinh lời... Nếu giả định này bị phá vỡ, tác động có thể vượt xa phạm vi ảnh hưởng của riêng một công ty kỳ lân nào đó.

Nếu các đợt IPO của OpenAI và Anthropic có kết quả kém khả quan, nó có thể châm ngòi cho một chuỗi phản ứng về sự dịch chuyển thanh khoản, chẳng hạn như các quỹ đầu tư rút vốn và nhà đầu tư bán tháo các cổ phiếu khác. Mối nguy hiểm này đã bắt đầu hiện hữu: SpaceX – công ty tiên phong lên sàn – đã trải qua những biến động dữ dội, với giá cổ phiếu sụt giảm mạnh, thậm chí xuống dưới mức giá chào sàn trong ngày giao dịch đầu tiên. Sự ngạc nhiên và cú sốc có thể xảy ra đồng thời.
 
Back
Top