AI đang thay đổi cách con người sản xuất phim với tốc độ chưa từng có. Không cần trường quay lớn, không cần hàng chục diễn viên, không cần những ngày dài quay dựng, một câu chuyện có thể nhanh chóng được biến thành một bộ phim ngắn AI hoàn chỉnh chỉ bằng những công cụ AI.
Tại Trung Quốc, sự bùng nổ của phim ngắn tạo bằng AI đang cho thấy tương lai này có thể đến nhanh hơn chúng ta tưởng. Nhưng đằng sau khả năng sản xuất nhanh, chi phí thấp và hình ảnh ngày càng bắt mắt là nhiều vấn đề tiềm ẩn đáng lo ngại. Khi việc tạo nội dung trở nên quá dễ dàng, chúng ta có thể sẽ phải đối mặt với một lượng khổng lồ nội dung kém chất lượng, gây hiểu nhầm và thậm chí nguy hiểm.
Tại Trung Quốc, sự bùng nổ của phim ngắn tạo bằng AI đang cho thấy tương lai này có thể đến nhanh hơn chúng ta tưởng. Nhưng đằng sau khả năng sản xuất nhanh, chi phí thấp và hình ảnh ngày càng bắt mắt là nhiều vấn đề tiềm ẩn đáng lo ngại. Khi việc tạo nội dung trở nên quá dễ dàng, chúng ta có thể sẽ phải đối mặt với một lượng khổng lồ nội dung kém chất lượng, gây hiểu nhầm và thậm chí nguy hiểm.
AI có thể tạo ra một bộ phim trong thời gian rất ngắn. Nhưng nhanh không đồng nghĩa với tốt.
Khi chi phí sản xuất giảm xuống, rào cản để tạo nội dung cũng gần như biến mất. Bất kỳ ai cũng có thể tạo ra những câu chuyện giật gân, những nhân vật không tồn tại, những sự kiện chưa từng xảy ra hoặc những đoạn video được dàn dựng như thật. Nội dung càng gây sốc, càng kích thích tò mò và cảm xúc thì càng dễ thu hút người xem.
Đây chính là điểm nguy hiểm. Một video AI có thể rất “rác” về mặt nội dung nhưng lại cực kỳ hiệu quả trong việc thu hút sự chú ý. Người xem vốn có xu hướng tin vào những gì mình nhìn thấy. Trong khi đó, AI ngày càng có khả năng tạo ra khuôn mặt, giọng nói, bối cảnh và những chuyển động đủ chân thực để khiến người xem khó nhận ra đâu là thật, đâu là sản phẩm tổng hợp. Một câu chuyện bịa đặt được dựng thành video với hình ảnh chân thực có thể tạo cảm giác đáng tin hơn nhiều so với một dòng trạng thái vô danh. Người xem có thể bị cuốn vào câu chuyện trước khi kịp đặt câu hỏi: Nguồn thông tin này ở đâu? Nhân vật này có thật không? Sự việc có thực sự xảy ra không?
Đây chính là điểm nguy hiểm. Một video AI có thể rất “rác” về mặt nội dung nhưng lại cực kỳ hiệu quả trong việc thu hút sự chú ý. Người xem vốn có xu hướng tin vào những gì mình nhìn thấy. Trong khi đó, AI ngày càng có khả năng tạo ra khuôn mặt, giọng nói, bối cảnh và những chuyển động đủ chân thực để khiến người xem khó nhận ra đâu là thật, đâu là sản phẩm tổng hợp. Một câu chuyện bịa đặt được dựng thành video với hình ảnh chân thực có thể tạo cảm giác đáng tin hơn nhiều so với một dòng trạng thái vô danh. Người xem có thể bị cuốn vào câu chuyện trước khi kịp đặt câu hỏi: Nguồn thông tin này ở đâu? Nhân vật này có thật không? Sự việc có thực sự xảy ra không?
Ảnh: Một cảnh trong phim AI
Nguy hiểm hơn, thuật toán mạng xã hội lại thường ưu tiên những nội dung giữ chân người dùng. Điều đó tạo ra một vòng lặp đáng ngại: AI giúp sản xuất nội dung nhanh hơn → nội dung càng nhiều → những nội dung gây sốc, gây tranh cãi dễ được chú ý → người tạo nội dung tiếp tục dùng AI để sản xuất thêm những thứ tương tự. Kết quả có thể là một môi trường thông tin trong đó nội dung chất lượng cao bị nhấn chìm giữa một biển video được sản xuất hàng loạt để câu lượt xem.
Vấn đề cũng không chỉ nằm ở phim giải trí.
Cùng một công nghệ có thể được sử dụng để tạo video giả về người nổi tiếng, dựng phát ngôn chưa từng tồn tại, mô phỏng sự kiện có thật hoặc tạo ra những “bằng chứng” hình ảnh phục vụ cho tin giả, lừa đảo và thao túng nhận thức. Khi hình ảnh không còn là bằng chứng đáng tin cậy tuyệt đối, khả năng phân biệt thật – giả của người dùng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Vì vậy, câu chuyện về những diễn viên có nguy cơ mất việc vì AI chỉ là một mặt của vấn đề.
AI đang làm giảm đáng kể chi phí để tạo ra nội dung. Nhưng nó cũng đang làm giảm chi phí để tạo ra nội dung sai lệch, vô nghĩa và gây hại. Tác động của AI không chỉ nằm ở chuyện con người có thể mất việc. Khi việc sản xuất video trở nên nhanh và rẻ, những nội dung phi lý, giật gân hay mang màu sắc huyễn hoặc cũng có thể được tạo ra với số lượng lớn.
Đây là vấn đề đáng lưu ý với trẻ em và người trẻ. Những câu chuyện về nhân vật siêu nhiên, “bí mật” chưa được kiểm chứng hay các hiện tượng không có cơ sở có thể được AI dựng lại với hình ảnh, giọng nói chân thực, khiến ranh giới giữa giải trí và sự thật trở nên khó nhận biết. Với những người đang hình thành tư duy và khả năng đánh giá thông tin, việc thường xuyên tiếp xúc với nội dung như vậy có thể ảnh hưởng đến cách họ nhìn nhận thế giới nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng.
AI có tạo ra tin giả hay nội dung vô bổ hay không thì lại chính do con người tạo nên và nó khiến việc sản xuất và phát tán chúng dễ dàng hơn rất nhiều. Một ý tưởng có thể nhanh chóng biến thành hàng chục video, sau đó được thuật toán tiếp tục phân phối nếu thu hút được người xem. Khi nội dung trở nên vô hạn, khả năng kiểm chứng, phân biệt thật – giả và lựa chọn thứ đáng tin sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
AI có thể giúp con người tạo ra nhiều nội dung hơn. Nhưng nếu cuộc đua chỉ xoay quanh tốc độ, số lượng và lượt xem, thứ chúng ta có thể nhận được là một Internet đầy nội dung nhưng ngày càng thiếu giá trị. Điều khan hiếm có thể không còn là nội dung mà là sự thật và những điều có ý nghĩa mà chúng ta đang tạo ra và để lại cho mai sau.
AI đang làm giảm đáng kể chi phí để tạo ra nội dung. Nhưng nó cũng đang làm giảm chi phí để tạo ra nội dung sai lệch, vô nghĩa và gây hại. Tác động của AI không chỉ nằm ở chuyện con người có thể mất việc. Khi việc sản xuất video trở nên nhanh và rẻ, những nội dung phi lý, giật gân hay mang màu sắc huyễn hoặc cũng có thể được tạo ra với số lượng lớn.
Đây là vấn đề đáng lưu ý với trẻ em và người trẻ. Những câu chuyện về nhân vật siêu nhiên, “bí mật” chưa được kiểm chứng hay các hiện tượng không có cơ sở có thể được AI dựng lại với hình ảnh, giọng nói chân thực, khiến ranh giới giữa giải trí và sự thật trở nên khó nhận biết. Với những người đang hình thành tư duy và khả năng đánh giá thông tin, việc thường xuyên tiếp xúc với nội dung như vậy có thể ảnh hưởng đến cách họ nhìn nhận thế giới nếu thiếu kỹ năng kiểm chứng.
AI có tạo ra tin giả hay nội dung vô bổ hay không thì lại chính do con người tạo nên và nó khiến việc sản xuất và phát tán chúng dễ dàng hơn rất nhiều. Một ý tưởng có thể nhanh chóng biến thành hàng chục video, sau đó được thuật toán tiếp tục phân phối nếu thu hút được người xem. Khi nội dung trở nên vô hạn, khả năng kiểm chứng, phân biệt thật – giả và lựa chọn thứ đáng tin sẽ trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
AI có thể giúp con người tạo ra nhiều nội dung hơn. Nhưng nếu cuộc đua chỉ xoay quanh tốc độ, số lượng và lượt xem, thứ chúng ta có thể nhận được là một Internet đầy nội dung nhưng ngày càng thiếu giá trị. Điều khan hiếm có thể không còn là nội dung mà là sự thật và những điều có ý nghĩa mà chúng ta đang tạo ra và để lại cho mai sau.
