Trào lưu dùng AI tạo ảnh thập niên 80: Đừng để lộ dữ liệu khuôn mặt

Kaya · 09:54

Những bức ảnh được AI biến thành phong cách “thập niên 80” đang trở thành một trào lưu trên mạng xã hội. Chỉ với một bức ảnh chân dung, người dùng có thể nhanh chóng tạo ra hình ảnh mang màu sắc hoài cổ, thay đổi trang phục, bối cảnh và phong cách theo ý muốn. Tuy nhiên, phía sau trải nghiệm tưởng như vô hại này là một vấn đề người dùng cần đặc biệt lưu ý: ảnh khuôn mặt cũng là dữ liệu cá nhân.

Để tạo ra hình ảnh mới, các ứng dụng AI thường yêu cầu người dùng tải ảnh lên hệ thống. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng đang đưa hình ảnh khuôn mặt của mình cho một dịch vụ bên thứ ba xử lý. Khác với việc chỉnh sửa ảnh trực tiếp trên điện thoại, quá trình này có thể liên quan đến việc tải dữ liệu lên máy chủ của nhà cung cấp dịch vụ, tùy thuộc vào cách ứng dụng được thiết kế.

Một bức ảnh có thể tiết lộ nhiều hơn khuôn mặt

Rủi ro không chỉ nằm ở hình ảnh khuôn mặt. Một bức ảnh được chụp bằng điện thoại có thể đồng thời chứa nhiều thông tin nhận diện khác.

Chẳng hạn, nếu người dùng tải lên ảnh chụp trước nhà, trong văn phòng hoặc trên đường phố, hình ảnh có thể vô tình để lộ địa chỉ, biển số xe, bảng tên, giấy tờ, thẻ nhân viên hoặc những thông tin khác xuất hiện trong khung hình. Với ảnh chụp CCCD, vé máy bay hay các giấy tờ cá nhân, lượng thông tin bị chia sẻ còn nhiều hơn đáng kể. Trong khi đó, khuôn mặt có thể được sử dụng như một đặc điểm sinh trắc học để nhận diện một người nên việc chia sẻ ảnh khuôn mặt không nên được xem giống như chia sẻ một bức ảnh thông thường.

Điều gì có thể xảy ra nếu dữ liệu bị sử dụng sai mục đích?

Không phải cứ tải ảnh lên AI là dữ liệu chắc chắn bị lộ hoặc bị sử dụng trái phép. Tuy nhiên, người dùng thường khó biết chính xác ảnh của mình được lưu trong bao lâu, dùng cho mục đích gì, có được sử dụng để cải thiện mô hình hay được chia sẻ cho bên thứ ba hay không nếu không đọc kỹ chính sách của dịch vụ...

Ảnh: sưu tầm Internet

Trong trường hợp dữ liệu bị rò rỉ hoặc bị sử dụng sai mục đích, ảnh khuôn mặt có thể trở thành một phần dữ liệu phục vụ các hành vi giả mạo danh tính, tạo hình ảnh giả hoặc kết hợp với những thông tin cá nhân khác để xây dựng hồ sơ về một người. Nguy cơ càng đáng chú ý khi các công cụ AI tạo ảnh, tạo video và deepfake ngày càng dễ sử dụng. Một bức ảnh rõ khuôn mặt, đặc biệt là ảnh có nhiều góc chụp và chất lượng cao, có thể cung cấp thêm dữ liệu cho những công nghệ có khả năng mô phỏng ngoại hình của một người.

Đừng chỉ hỏi “ảnh tạo ra có đẹp không?”

Trước khi tải ảnh lên một ứng dụng AI để bắt kịp một trào lưu, người dùng nên quan tâm đến ứng dụng nào đang xử lý ảnh, dữ liệu được lưu ở đâu và được sử dụng như thế nào. Không nên tải lên những bức ảnh chứa CCCD, giấy tờ tùy thân, thông tin tài chính, địa chỉ nhà hoặc dữ liệu của người khác. Với ảnh chân dung, nếu không cần thiết, có thể lựa chọn hình ảnh ít thông tin nền, che hoặc cắt bỏ những chi tiết nhận diện không liên quan.

Đặc biệt, người dùng nên thận trọng với những ứng dụng AI không rõ nguồn gốc, yêu cầu quyền truy cập quá mức hoặc không cung cấp thông tin rõ ràng về cách xử lý dữ liệu. Một bức ảnh có thể chỉ mất vài giây để tải lên, nhưng dữ liệu khuôn mặt một khi đã được chia sẻ thì rất khó kiểm soát hoàn toàn. Vì vậy, trước khi “đu trend” AI, hãy cân nhắc xem bức ảnh mình chuẩn bị tải lên đang tiết lộ những gì về chính mình.