Jinu
Intern Writer
Những bộ xử lý đồ họa (GPU) của NVIDIA vốn nổi tiếng trong lĩnh vực AI và game sắp đảm nhận một nhiệm vụ hoàn toàn mới: hoạt động trên bề mặt Mặt Trăng. Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, đây sẽ là lần đầu tiên một GPU của NVIDIA được đưa lên Mặt Trăng để hỗ trợ robot tự hành khám phá địa hình.
Công ty khởi nghiệp Lunar Outpost vừa công bố sẽ trang bị nền tảng tính toán NVIDIA Jetson cho xe tự hành Mặt Trăng thế hệ mới. Con chip này sẽ xử lý dữ liệu từ hệ thống LiDAR, công nghệ sử dụng tia laser để quét địa hình và tạo bản đồ 3D theo thời gian thực.
Ông Justin Cyrus, CEO của Lunar Outpost, cho biết công ty đang đánh giá khả năng của NVIDIA Jetson so với các máy tính không gian truyền thống. Mục tiêu là tận dụng sức mạnh xử lý của GPU để giúp robot hoạt động thông minh hơn trong môi trường khắc nghiệt ngoài Trái Đất.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh NASA đẩy mạnh chương trình đưa con người trở lại Mặt Trăng thông qua dự án Artemis. Song song với đó, cơ quan này cũng tài trợ cho các doanh nghiệp tư nhân thông qua chương trình Dịch vụ Tải trọng Mặt Trăng Thương mại (CLPS), nhằm đưa các thiết bị khoa học và robot lên Mặt Trăng trước khi các phi hành gia quay trở lại, dự kiến sớm nhất vào năm 2028.
Không chỉ hợp tác với Lunar Outpost, NVIDIA gần đây còn bắt tay với Firefly Aerospace, công ty tư nhân đầu tiên thực hiện thành công một vụ hạ cánh mềm bằng robot trên Mặt Trăng. Trong dự án này, nền tảng Jetson sẽ được lắp trên các vệ tinh quỹ đạo Mặt Trăng để xử lý hình ảnh ngay tại chỗ, thay vì phải truyền toàn bộ dữ liệu về Trái Đất. Cách làm này giúp tăng tốc độ lập bản đồ, theo dõi hoạt động của robot và giảm đáng kể lượng dữ liệu cần truyền.
Theo kế hoạch, xe tự hành mới của Lunar Outpost sẽ được đưa lên Mặt Trăng bằng tàu đổ bộ của Intuitive Machines. Robot sẽ mang theo nhiều cảm biến để khảo sát các miệng hố va chạm và những khu vực hiểm trở mà vệ tinh khó quan sát từ trên quỹ đạo.
Sau đó, công ty dự kiến tiếp tục triển khai một nhiệm vụ tới khu vực Reiner Gamma, nơi tồn tại một dị thường từ tính bí ẩn đã khiến các nhà khoa học đau đầu trong nhiều năm. Cả hai sứ mệnh đều được lên kế hoạch phóng vào cuối năm nay bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX.
Khác với những GPU hiệu năng cao như Blackwell hay Vera Rubin, dòng Jetson được thiết kế dành cho robot và các thiết bị AI biên. Con chip có kích thước nhỏ, tiêu thụ ít điện năng nhưng vẫn đủ khả năng xử lý dữ liệu từ camera, cảm biến và LiDAR ngay trên thiết bị mà không cần phụ thuộc vào máy chủ từ xa.
Theo ông Justin Cyrus, hệ thống điều khiển của Lunar Outpost trước đây chủ yếu dựa trên các thuật toán lập trình sẵn. Hiện nay, công ty đã kết hợp thêm AI hiện thân (Embodied AI), cho phép robot không chỉ làm theo lệnh mà còn có thể quan sát môi trường, tự phân tích tình huống và đưa ra quyết định phù hợp.
Tuy nhiên, đưa GPU lên Mặt Trăng là một thách thức rất lớn. Phần lớn thiết bị điện tử không gian hiện nay hoạt động ở quỹ đạo gần Trái Đất, nơi còn được từ trường bảo vệ khỏi phần lớn bức xạ vũ trụ. Trong khi đó, Mặt Trăng phải hứng chịu bức xạ trực tiếp cùng sự chênh lệch nhiệt độ cực lớn giữa ngày và đêm, khiến các linh kiện điện tử phải đáp ứng những yêu cầu khắt khe hơn nhiều.
Lunar Outpost cho biết toàn bộ hệ thống phải có khả năng hoạt động với mức tiêu thụ điện năng rất thấp, đồng thời vẫn có thể sống sót qua đêm Mặt Trăng kéo dài gần 14 ngày Trái Đất.
Nếu công nghệ này được chứng minh thành công, các robot trong tương lai sẽ có khả năng tự hành cao hơn, tự lập bản đồ, nhận diện địa hình và đưa ra quyết định gần như theo thời gian thực. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho mục tiêu xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, nơi robot sẽ đảm nhiệm phần lớn công việc xây dựng hạ tầng trước khi con người đặt chân tới.
Xa hơn, Lunar Outpost còn phát triển mẫu xe tự hành cỡ lớn mang tên Pegasus, được thiết kế để vận chuyển phi hành gia trong các sứ mệnh tương lai. Dự án ban đầu dự kiến sử dụng tên lửa New Glenn của Blue Origin, nhưng tiến độ hiện vẫn chưa rõ ràng sau sự cố trong quá trình thử nghiệm gần đây.
Theo Lunar Outpost, mục tiêu đưa con người trở lại Mặt Trăng vào năm 2028 vẫn không thay đổi. Để hiện thực hóa kế hoạch này, ngành hàng không vũ trụ sẽ cần những tên lửa tải trọng lớn hơn, cùng các robot thông minh hơn, và rất có thể GPU của NVIDIA sẽ trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình đó.
