Không quốc gia nào có thể một mình giải quyết các thách thức của trí tuệ nhân tạo

[Jinu]

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ chưa từng có và nhanh chóng trở thành công nghệ có sức ảnh hưởng lớn nhất hiện nay. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội, AI cũng đặt ra nhiều thách thức về an toàn, đạo đức và quản trị. Theo bà Rafif Srouji, Trưởng khoa Chương trình tại Trường Công nghệ thuộc Đại học IE (Tây Ban Nha), việc các quốc gia tăng cường đối thoại và hợp tác là điều cần thiết để AI mang lại lợi ích cho toàn xã hội.

Trong cuộc phỏng vấn với Nhân Dân Nhật Báo, bà Srouji cho rằng quản trị AI đang bước sang một giai đoạn mới. Thay vì chỉ thảo luận về các nguyên tắc đạo đức, các quốc gia hiện tập trung vào những vấn đề cụ thể hơn như đánh giá độ an toàn của các mô hình AI, nâng cao tính minh bạch, xây dựng hệ thống phân loại rủi ro, quản lý dữ liệu và xác định trách nhiệm khi AI gây ra những tác động ngoài mong muốn.

Theo bà, những thách thức này không thể được giải quyết bởi một quốc gia hay một doanh nghiệp riêng lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp trên phạm vi toàn cầu.

Đánh giá về sự phát triển của AI tại Trung Quốc, bà Srouji nhận định nước này đã coi AI là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng và hiện là một trong những trung tâm phát triển mô hình AI hàng đầu thế giới.

AI đang được ứng dụng rộng rãi tại Trung Quốc trong nhiều lĩnh vực như sản xuất, y tế, giáo dục, giao thông, dịch vụ công và nghiên cứu khoa học. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp và viện nghiên cứu của nước này cũng xây dựng được hệ sinh thái đổi mới với tốc độ phát triển nhanh và khả năng triển khai trên quy mô lớn.

Theo bà, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở tốc độ phát triển mà còn ở việc Trung Quốc từng bước hoàn thiện khung quản lý AI. Nước này đã ban hành nhiều quy định liên quan đến AI tạo sinh, đồng thời thúc đẩy các sáng kiến về đạo đức, an toàn và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

Bà Srouji cho rằng kinh nghiệm triển khai AI trên quy mô lớn giúp Trung Quốc có nhiều lợi thế khi tham gia xây dựng các cơ chế quản trị AI toàn cầu. Theo bà, việc quản lý AI không thể chỉ dựa trên lý thuyết mà cần được kiểm chứng thông qua các ứng dụng thực tế, với dữ liệu và người dùng thật.

Một vấn đề khác được bà đặc biệt nhấn mạnh là nguy cơ khoảng cách công nghệ giữa các quốc gia ngày càng lớn. Nếu năng lực tính toán, dữ liệu và các mô hình AI tiên tiến chỉ tập trung ở một số nền kinh tế phát triển, nhiều quốc gia khác có thể bị bỏ lại phía sau. Vì vậy, việc chia sẻ kinh nghiệm, xây dựng năng lực và tăng cường hợp tác với các nước đang phát triển là rất quan trọng.

Theo bà Srouji, hợp tác quốc tế về AI không đồng nghĩa với việc các quốc gia phải có cùng hệ thống chính trị hay cùng cách tiếp cận quản lý. Điều quan trọng hơn là xác định những mục tiêu chung và cùng giải quyết các thách thức mà AI mang lại.

Bà cho rằng AI có thể đóng góp vào nhiều lĩnh vực quan trọng như dự báo khí hậu, tối ưu hóa hệ thống năng lượng, chăm sóc sức khỏe, nghiên cứu thuốc mới, giáo dục và phòng chống thiên tai nếu được phát triển theo hướng an toàn và có trách nhiệm.

Ở góc độ hợp tác quốc tế, bà đánh giá châu Âu có thế mạnh về nghiên cứu cơ bản và xây dựng khung pháp lý, trong khi Trung Quốc nổi bật ở khả năng ứng dụng thực tế, quy mô dữ liệu và tốc độ triển khai. Nếu kết hợp được những lợi thế này, hai bên có thể tạo ra nhiều giá trị hơn cho cộng đồng.

Ngoài hợp tác giữa chính phủ và doanh nghiệp, bà cũng đề xuất các trường đại học tại châu Âu và Trung Quốc mở rộng các chương trình nghiên cứu chung, trao đổi sinh viên, đào tạo tiến sĩ và xây dựng các khóa học về phát triển AI có trách nhiệm nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn tiếp theo của công nghệ này.