ThanhDat✔
Intern Writer
Hơn 1.800 năm sau khi Tào Tháo qua đời, những gì còn lại trong lăng mộ của ông đã giúp các nhà khảo cổ dựng lại một phần khá đặc biệt về cuộc đời vị quyền thần cuối thời Đông Hán. Không chỉ có những tấm bia, vũ khí hay đồ tùy táng, các nhà khảo cổ còn tìm thấy xương người, răng và nhiều dấu tích cho thấy Tào Tháo khi còn sống có diện mạo và cuộc sống khác xa hình ảnh được phóng đại trong các tác phẩm văn học.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là phần hài cốt được xác định là của Tào Tháo. Bộ xương không còn nguyên vẹn, nhưng các nhà khảo cổ vẫn nhận diện được hộp sọ, xương hàm, xương sườn, một phần xương chậu và xương đùi. Từ xương đùi, nhà khảo cổ Đường Tế Căn ước tính Tào Tháo có thể chỉ cao khoảng 1,56 m và nhiều khả năng dưới 1,6 m. Điều này khá phù hợp với mô tả trong sử liệu cổ rằng ông có “dáng người thấp nhỏ”.
Hộp sọ cũng đem đến một chi tiết rất đời thường. Phần xương hàm còn lại hai chiếc răng có thể nhận diện, trong đó có một chiếc bị sâu nghiêm trọng. Điều này cho thấy tình trạng răng miệng của Tào Tháo khi còn sống không tốt. Tuy nhiên, từ những chiếc răng này không thể khẳng định ông bị hôi miệng hay chứng đau đầu trong sử sách là do bệnh răng gây ra. Đó là những suy đoán vượt quá những gì khảo cổ học hiện có thể chứng minh.
Bản thân ngôi mộ cũng cho thấy cách Tào Tháo được an táng. Quan tài gỗ ban đầu được đặt trên một bệ đá, nhưng cả quan tài lẫn bệ đá đã bị phá hủy hoặc lấy đi. Trong mộ vẫn còn những chiếc đinh sắt lớn, có chiếc dài tới 27,5 cm, cùng các bộ phận bằng sắt được cho là thuộc hệ thống màn che bên ngoài quan tài. Một tấm thẻ đá còn ghi lại thông tin về một tấm màn bằng lụa màu đỏ sẫm.
Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều tấm đá lát nền và vật liệu kiến trúc. Đáng chú ý, một số tấm đá có nguồn gốc từ những công trình hoặc khu mộ, đền thờ khác và được tái sử dụng. Trên một số tấm vẫn còn dấu tích chạm khắc hình ảnh. Đây là một trong những phát hiện được dùng để nghiên cứu quan niệm về việc an táng và tiết kiệm vật liệu dưới thời Tào Tháo.
Đồ tùy táng lại mở ra một góc nhìn khác về cuộc sống của Tào Tháo. Danh mục đồ vật trong mộ ghi nhận nhiều loại quần áo, khăn, mũ và các vật dụng cá nhân. Vải vóc gồm nhiều chất liệu như lụa, gấm và các loại vải dệt khác, với nhiều màu sắc. Mộ còn có gương, bàn để gương, nghiên đất, mực và một số vật dụng sinh hoạt. Những món đồ này cho thấy phía sau một nhân vật thường được nhắc đến với chiến tranh và quyền lực vẫn là một con người có những vật dụng rất đời thường.
Trong số các hiện vật đáng chú ý còn có những tấm thẻ đá khắc chữ “Ngụy Vũ Vương”, cùng các loại vũ khí như kích, đao và giáo. Đây là những bằng chứng quan trọng trong quá trình xác định chủ nhân của ngôi mộ, bên cạnh vị trí, niên đại, cấu trúc lăng mộ và các dữ liệu lịch sử liên quan. Các nhà khảo cổ hiện xác định khu lăng mộ ở Tây Cao Huyệt, An Dương là Cao Lăng của Tào Tháo dựa trên tổng hợp nhiều nhóm bằng chứng chứ không chỉ một hiện vật riêng lẻ.
Điều thú vị nhất có lẽ nằm ở chỗ khảo cổ không tạo ra một “Tào Tháo mới”, mà khiến nhân vật vốn quen thuộc trong lịch sử trở nên cụ thể hơn. Một người đàn ông có thể cao chưa tới 1,6 m, có hàm răng không tốt, sử dụng những bộ quần áo và vật dụng rất cụ thể, được chôn cùng vũ khí, giấy tờ và những đồ dùng gắn với cuộc sống của mình.
Những gì còn lại trong Cao Lăng vì thế không chỉ giúp xác định đây là nơi an táng Tào Tháo. Chúng còn cho chúng ta một cái nhìn hiếm hoi về con người bằng xương bằng thịt đứng phía sau nhân vật lịch sử mà hậu thế đã kể lại suốt gần hai thiên niên kỷ.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là phần hài cốt được xác định là của Tào Tháo. Bộ xương không còn nguyên vẹn, nhưng các nhà khảo cổ vẫn nhận diện được hộp sọ, xương hàm, xương sườn, một phần xương chậu và xương đùi. Từ xương đùi, nhà khảo cổ Đường Tế Căn ước tính Tào Tháo có thể chỉ cao khoảng 1,56 m và nhiều khả năng dưới 1,6 m. Điều này khá phù hợp với mô tả trong sử liệu cổ rằng ông có “dáng người thấp nhỏ”.
Hộp sọ cũng đem đến một chi tiết rất đời thường. Phần xương hàm còn lại hai chiếc răng có thể nhận diện, trong đó có một chiếc bị sâu nghiêm trọng. Điều này cho thấy tình trạng răng miệng của Tào Tháo khi còn sống không tốt. Tuy nhiên, từ những chiếc răng này không thể khẳng định ông bị hôi miệng hay chứng đau đầu trong sử sách là do bệnh răng gây ra. Đó là những suy đoán vượt quá những gì khảo cổ học hiện có thể chứng minh.
Bản thân ngôi mộ cũng cho thấy cách Tào Tháo được an táng. Quan tài gỗ ban đầu được đặt trên một bệ đá, nhưng cả quan tài lẫn bệ đá đã bị phá hủy hoặc lấy đi. Trong mộ vẫn còn những chiếc đinh sắt lớn, có chiếc dài tới 27,5 cm, cùng các bộ phận bằng sắt được cho là thuộc hệ thống màn che bên ngoài quan tài. Một tấm thẻ đá còn ghi lại thông tin về một tấm màn bằng lụa màu đỏ sẫm.
Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy nhiều tấm đá lát nền và vật liệu kiến trúc. Đáng chú ý, một số tấm đá có nguồn gốc từ những công trình hoặc khu mộ, đền thờ khác và được tái sử dụng. Trên một số tấm vẫn còn dấu tích chạm khắc hình ảnh. Đây là một trong những phát hiện được dùng để nghiên cứu quan niệm về việc an táng và tiết kiệm vật liệu dưới thời Tào Tháo.
Đồ tùy táng lại mở ra một góc nhìn khác về cuộc sống của Tào Tháo. Danh mục đồ vật trong mộ ghi nhận nhiều loại quần áo, khăn, mũ và các vật dụng cá nhân. Vải vóc gồm nhiều chất liệu như lụa, gấm và các loại vải dệt khác, với nhiều màu sắc. Mộ còn có gương, bàn để gương, nghiên đất, mực và một số vật dụng sinh hoạt. Những món đồ này cho thấy phía sau một nhân vật thường được nhắc đến với chiến tranh và quyền lực vẫn là một con người có những vật dụng rất đời thường.
Trong số các hiện vật đáng chú ý còn có những tấm thẻ đá khắc chữ “Ngụy Vũ Vương”, cùng các loại vũ khí như kích, đao và giáo. Đây là những bằng chứng quan trọng trong quá trình xác định chủ nhân của ngôi mộ, bên cạnh vị trí, niên đại, cấu trúc lăng mộ và các dữ liệu lịch sử liên quan. Các nhà khảo cổ hiện xác định khu lăng mộ ở Tây Cao Huyệt, An Dương là Cao Lăng của Tào Tháo dựa trên tổng hợp nhiều nhóm bằng chứng chứ không chỉ một hiện vật riêng lẻ.
Điều thú vị nhất có lẽ nằm ở chỗ khảo cổ không tạo ra một “Tào Tháo mới”, mà khiến nhân vật vốn quen thuộc trong lịch sử trở nên cụ thể hơn. Một người đàn ông có thể cao chưa tới 1,6 m, có hàm răng không tốt, sử dụng những bộ quần áo và vật dụng rất cụ thể, được chôn cùng vũ khí, giấy tờ và những đồ dùng gắn với cuộc sống của mình.
Những gì còn lại trong Cao Lăng vì thế không chỉ giúp xác định đây là nơi an táng Tào Tháo. Chúng còn cho chúng ta một cái nhìn hiếm hoi về con người bằng xương bằng thịt đứng phía sau nhân vật lịch sử mà hậu thế đã kể lại suốt gần hai thiên niên kỷ.
