Lizzie✔
Writer
Sáng 9/9, báo The Paper của Trung Quốc phanh phui kênh livestream sức khỏe "Old Wang at Home" với 3,3 triệu người theo dõi trên Taobao, sử dụng chuyên gia giả và thông tin y khoa bịa đặt để quảng cáo đồ uống dạng bột và thực phẩm chức năng như "thuốc thần" chữa được nhiều bệnh nặng, từ huyết khối, u xơ tử cung đến bệnh bạch cầu. Ngay chiều cùng ngày, Taobao đã đóng kênh, xóa toàn bộ video, chặn tài khoản và gỡ sản phẩm liên quan.
Theo điều tra, người dẫn chương trình phối hợp với các "bác sĩ" đáng ngờ, dùng từ ngữ na ná tên bệnh để gợi ý sản phẩm có tác dụng chữa trị, đồng thời dàn dựng cảnh giảm giá gấp để tạo cảm giác khan hiếm, thúc ép khách mua hàng.
Nhiều sản phẩm được quảng cáo là "hàng nhập khẩu Mỹ" như BIOLUSSTA, GENLUKY, MOOLECO thực chất không hề có mặt trên các sàn thương mại nước ngoài, chủ sở hữu thương hiệu chủ yếu là công ty hoặc cá nhân người Hoa, một số cửa hàng chỉ đăng ký vốn vỏn vẹn 500 tệ (khoảng 1,8 triệu đồng) và gần như chỉ tồn tại để bán hàng qua livestream.
Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo thực phẩm chức năng không có tác dụng điều trị bệnh được pháp luật công nhận, thậm chí tiềm ẩn rủi ro sức khỏe. Luật sư cũng nhấn mạnh nền tảng, người livestream và nhà cung cấp đều phải chịu trách nhiệm pháp lý, không thể núp bóng tuyên bố miễn trừ trách nhiệm để né tránh.
Kênh "Old Wang at Home" từng được vinh danh là "Người dẫn chương trình ảnh hưởng nhất" ngành thực phẩm chức năng năm 2024 trên Taobao, với tổng doanh thu năm đó vượt 390 triệu tệ (khoảng 1.400 tỷ đồng).
Vụ việc "Old Wang at Home" cho thấy ba bài học đáng chú ý với tình trạng bán hàng livestream hiện nay, nhất là phía người tiêu dùng.
Với người tiêu dùng, cần cảnh giác trước các chiêu trò tạo cảm giác khan hiếm và giảm giá gấp, đây thường là dấu hiệu của việc thao túng tâm lý mua hàng chứ không phản ánh giá trị thực của sản phẩm. Đặc biệt, bất kỳ sản phẩm nào tự nhận có thể điều trị các bệnh nghiêm trọng như ung thư máu hay bệnh tim đều cần được kiểm chứng bằng nguồn thông tin y khoa chính thống, không nên tin theo lời "chuyên gia" xuất hiện trong livestream.
Với nền tảng thương mại điện tử, vụ việc phơi bày lỗ hổng trong khâu kiểm duyệt nội dung, khi một kênh vi phạm nghiêm trọng vẫn được vinh danh là "người ảnh hưởng hàng đầu" trước khi bị phanh phui. Điều này đặt ra yêu cầu cần giám sát chặt hơn nội dung liên quan đến sức khỏe, thay vì chỉ xử lý sau khi báo chí hoặc dư luận lên tiếng.
Với cơ quan quản lý, cần có chế tài đủ mạnh và mang tính răn đe, không chỉ dừng ở việc đóng kênh hay gỡ sản phẩm. Như luật sư được trích dẫn trong vụ việc từng nhấn mạnh, cả nền tảng, người livestream lẫn nhà cung cấp đều phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng, và không thể dùng các tuyên bố miễn trừ trách nhiệm để né tránh nghĩa vụ giám sát.
Theo điều tra, người dẫn chương trình phối hợp với các "bác sĩ" đáng ngờ, dùng từ ngữ na ná tên bệnh để gợi ý sản phẩm có tác dụng chữa trị, đồng thời dàn dựng cảnh giảm giá gấp để tạo cảm giác khan hiếm, thúc ép khách mua hàng.
Nhiều sản phẩm được quảng cáo là "hàng nhập khẩu Mỹ" như BIOLUSSTA, GENLUKY, MOOLECO thực chất không hề có mặt trên các sàn thương mại nước ngoài, chủ sở hữu thương hiệu chủ yếu là công ty hoặc cá nhân người Hoa, một số cửa hàng chỉ đăng ký vốn vỏn vẹn 500 tệ (khoảng 1,8 triệu đồng) và gần như chỉ tồn tại để bán hàng qua livestream.
Chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo thực phẩm chức năng không có tác dụng điều trị bệnh được pháp luật công nhận, thậm chí tiềm ẩn rủi ro sức khỏe. Luật sư cũng nhấn mạnh nền tảng, người livestream và nhà cung cấp đều phải chịu trách nhiệm pháp lý, không thể núp bóng tuyên bố miễn trừ trách nhiệm để né tránh.
Kênh "Old Wang at Home" từng được vinh danh là "Người dẫn chương trình ảnh hưởng nhất" ngành thực phẩm chức năng năm 2024 trên Taobao, với tổng doanh thu năm đó vượt 390 triệu tệ (khoảng 1.400 tỷ đồng).
Vụ việc "Old Wang at Home" cho thấy ba bài học đáng chú ý với tình trạng bán hàng livestream hiện nay, nhất là phía người tiêu dùng.
Với người tiêu dùng, cần cảnh giác trước các chiêu trò tạo cảm giác khan hiếm và giảm giá gấp, đây thường là dấu hiệu của việc thao túng tâm lý mua hàng chứ không phản ánh giá trị thực của sản phẩm. Đặc biệt, bất kỳ sản phẩm nào tự nhận có thể điều trị các bệnh nghiêm trọng như ung thư máu hay bệnh tim đều cần được kiểm chứng bằng nguồn thông tin y khoa chính thống, không nên tin theo lời "chuyên gia" xuất hiện trong livestream.
Với nền tảng thương mại điện tử, vụ việc phơi bày lỗ hổng trong khâu kiểm duyệt nội dung, khi một kênh vi phạm nghiêm trọng vẫn được vinh danh là "người ảnh hưởng hàng đầu" trước khi bị phanh phui. Điều này đặt ra yêu cầu cần giám sát chặt hơn nội dung liên quan đến sức khỏe, thay vì chỉ xử lý sau khi báo chí hoặc dư luận lên tiếng.
Với cơ quan quản lý, cần có chế tài đủ mạnh và mang tính răn đe, không chỉ dừng ở việc đóng kênh hay gỡ sản phẩm. Như luật sư được trích dẫn trong vụ việc từng nhấn mạnh, cả nền tảng, người livestream lẫn nhà cung cấp đều phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng, và không thể dùng các tuyên bố miễn trừ trách nhiệm để né tránh nghĩa vụ giám sát.
