ThanhDat✔
Intern Writer
Trong pho sử thi Tam Quốc diễn nghĩa, hiếm có trận nào khiến hậu thế phải trăn trở như cuộc vây khốn Tư Mã Ý tại Thung lũng Thượng Phương. Gia Cát Lượng, bậc kỳ tài dụng binh của nhà Thục, tưởng như đã nắm chắc phần thắng trong tay, vậy mà số trời lại xoay chuyển chỉ trong một khoảnh khắc. Câu chuyện ấy đến nay vẫn khiến người đời tự hỏi, phải chăng ngay cả bậc thần cơ diệu toán cũng không thể thắng được ý trời.
Bấy giờ, Gia Cát Lượng đã liệu trước địa thế hiểm trở của Thung lũng Thượng Phương, bèn bày kế dụ Tư Mã Ý đem đại quân tiến vào đáy thung lũng. Cỏ khô mọc dày đặc nơi ấy chính là điều kiện thuận lợi để lửa cháy lan nhanh, nên quân Thục đã mai phục sẵn, chỉ chờ thời cơ là phóng hỏa tứ bề. Khi lửa bùng lên, khói đen cuồn cuộn ngợp trời, quân Ngụy bị vây khốn giữa biển lửa, tưởng chừng không lối thoát. Trong khi đó, quân Thục vì khói dày che khuất tầm nhìn nên cũng chẳng thể xông vào tiếp ứng, đành đứng nhìn từ xa mà không thể ra tay dứt điểm.
Ngặt nỗi, phía sau Tư Mã Ý vẫn còn một cánh quân Ngụy hùng hậu án ngữ, sẵn sàng tiếp viện bất cứ lúc nào. Quân Thục nếu liều lĩnh xông vào giữa lúc ấy chẳng khác nào tự đưa mình vào chỗ chết. Đúng lúc thế cùng lực kiệt, tưởng Tư Mã Ý khó lòng thoát nạn, thì trời bỗng đổ mưa lớn, dập tắt biển lửa, cứu ông ta ra khỏi cửa tử trong gang tấc. Một trận mưa bất chợt đã làm thay đổi cả cục diện chiến trường, khiến người đời sau vẫn còn bàn tán, không biết đó là ý trời hay chỉ là sự tình cờ của số phận.
Có người hỏi, vì sao lúc quân Ngụy còn đang hoảng loạn giữa vòng vây lửa khói, Gia Cát Lượng lại không thừa cơ truy sát Tư Mã Ý? Xét kỹ mới thấy, sự chuẩn bị của quân Thục khi ấy vẫn còn thiếu sót, có thể do lực lượng cung thủ bố trí chưa đủ mạnh, nên phần nào khiến Tư Mã Ý chủ quan mà sa vào bẫy. Hơn nữa, ngọn lửa quá dữ dội lại thêm khoảng cách giữa hai bên quá xa, nên khi quân Ngụy tìm đường rút lui, quân Thục dù có cung tên cũng khó lòng nhắm trúng mục tiêu. Cơ hội ngàn năm có một ấy vụt qua trong chớp mắt, để lại bao nỗi tiếc nuối cho hậu thế.
Nhìn lại cuộc đấu trí giữa hai bậc kỳ tài, cùng là những nhân vật lỗi lạc bậc nhất thời Tam Quốc, vậy mà rốt cuộc phần thắng lại nghiêng về Tư Mã Ý. Điều này bắt nguồn từ chính cách dụng binh của mỗi người. Gia Cát Lượng vốn nổi tiếng tỉ mỉ, cẩn trọng đến từng chi tiết nhỏ, nhưng cũng vì làm việc quá sức mà lâm bệnh, cuối cùng qua đời tại Võ Chương. Còn Tư Mã Ý lại giỏi phân định việc lớn việc nhỏ, biết tùy thời, tùy thế mà điều chỉnh chiến lược, nhờ đó mới có thể ở thế xa mà vẫn liệu được cục diện gần, giữ mình qua cơn nguy biến.
Câu chuyện của Gia Cát Lượng và Tư Mã Ý, tuy là chuyện xưa, nhưng vẫn còn nguyên giá trị với người đời nay. Khi đối đầu với thử thách hay đối thủ, con người cần cả trí tuệ lẫn bản lĩnh, nhưng không nên sa đà vào từng chi tiết nhỏ nhặt mà quên đi cái nhìn tổng thể. Sự cầu toàn quá mức đôi khi lại phản tác dụng, còn người biết linh hoạt, biết lùi biết tiến đúng lúc mới là người nắm được phần thắng sau cùng. Đó cũng là bài học mà Tam Quốc diễn nghĩa để lại, rằng thắng thua trên đời không chỉ nằm ở tài năng, mà còn ở cách con người ứng biến trước những đổi thay của thời cuộc.
Bấy giờ, Gia Cát Lượng đã liệu trước địa thế hiểm trở của Thung lũng Thượng Phương, bèn bày kế dụ Tư Mã Ý đem đại quân tiến vào đáy thung lũng. Cỏ khô mọc dày đặc nơi ấy chính là điều kiện thuận lợi để lửa cháy lan nhanh, nên quân Thục đã mai phục sẵn, chỉ chờ thời cơ là phóng hỏa tứ bề. Khi lửa bùng lên, khói đen cuồn cuộn ngợp trời, quân Ngụy bị vây khốn giữa biển lửa, tưởng chừng không lối thoát. Trong khi đó, quân Thục vì khói dày che khuất tầm nhìn nên cũng chẳng thể xông vào tiếp ứng, đành đứng nhìn từ xa mà không thể ra tay dứt điểm.
Ngặt nỗi, phía sau Tư Mã Ý vẫn còn một cánh quân Ngụy hùng hậu án ngữ, sẵn sàng tiếp viện bất cứ lúc nào. Quân Thục nếu liều lĩnh xông vào giữa lúc ấy chẳng khác nào tự đưa mình vào chỗ chết. Đúng lúc thế cùng lực kiệt, tưởng Tư Mã Ý khó lòng thoát nạn, thì trời bỗng đổ mưa lớn, dập tắt biển lửa, cứu ông ta ra khỏi cửa tử trong gang tấc. Một trận mưa bất chợt đã làm thay đổi cả cục diện chiến trường, khiến người đời sau vẫn còn bàn tán, không biết đó là ý trời hay chỉ là sự tình cờ của số phận.
Có người hỏi, vì sao lúc quân Ngụy còn đang hoảng loạn giữa vòng vây lửa khói, Gia Cát Lượng lại không thừa cơ truy sát Tư Mã Ý? Xét kỹ mới thấy, sự chuẩn bị của quân Thục khi ấy vẫn còn thiếu sót, có thể do lực lượng cung thủ bố trí chưa đủ mạnh, nên phần nào khiến Tư Mã Ý chủ quan mà sa vào bẫy. Hơn nữa, ngọn lửa quá dữ dội lại thêm khoảng cách giữa hai bên quá xa, nên khi quân Ngụy tìm đường rút lui, quân Thục dù có cung tên cũng khó lòng nhắm trúng mục tiêu. Cơ hội ngàn năm có một ấy vụt qua trong chớp mắt, để lại bao nỗi tiếc nuối cho hậu thế.
Nhìn lại cuộc đấu trí giữa hai bậc kỳ tài, cùng là những nhân vật lỗi lạc bậc nhất thời Tam Quốc, vậy mà rốt cuộc phần thắng lại nghiêng về Tư Mã Ý. Điều này bắt nguồn từ chính cách dụng binh của mỗi người. Gia Cát Lượng vốn nổi tiếng tỉ mỉ, cẩn trọng đến từng chi tiết nhỏ, nhưng cũng vì làm việc quá sức mà lâm bệnh, cuối cùng qua đời tại Võ Chương. Còn Tư Mã Ý lại giỏi phân định việc lớn việc nhỏ, biết tùy thời, tùy thế mà điều chỉnh chiến lược, nhờ đó mới có thể ở thế xa mà vẫn liệu được cục diện gần, giữ mình qua cơn nguy biến.
Câu chuyện của Gia Cát Lượng và Tư Mã Ý, tuy là chuyện xưa, nhưng vẫn còn nguyên giá trị với người đời nay. Khi đối đầu với thử thách hay đối thủ, con người cần cả trí tuệ lẫn bản lĩnh, nhưng không nên sa đà vào từng chi tiết nhỏ nhặt mà quên đi cái nhìn tổng thể. Sự cầu toàn quá mức đôi khi lại phản tác dụng, còn người biết linh hoạt, biết lùi biết tiến đúng lúc mới là người nắm được phần thắng sau cùng. Đó cũng là bài học mà Tam Quốc diễn nghĩa để lại, rằng thắng thua trên đời không chỉ nằm ở tài năng, mà còn ở cách con người ứng biến trước những đổi thay của thời cuộc.
