Báo cáo đánh giá khoa học công nghệ định kỳ của Nhật Bản cho thấy Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành quốc gia chi tiêu mạnh tay nhất thế giới cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Động lực lớn nhất cho sự bứt phá này đến từ các doanh nghiệp công nghệ, trong nỗ lực tự chủ nguồn cung bán dẫn và điện tử.
Ảnh: Reuters
Cuộc đua công nghệ toàn cầu vừa ghi nhận một cột mốc quan trọng. Dữ liệu từ báo cáo Chỉ số Khoa học và Công nghệ Nhật Bản 2026 (dựa trên các số liệu ghi nhận đến hết năm 2024) cho biết tổng kinh phí R&D từ các doanh nghiệp và trường đại học của Trung Quốc đã chạm mốc 97,1 nghìn tỷ yen (tương đương khoảng 615 tỷ USD), tăng 13,1%.
Con số này giúp Trung Quốc vượt qua Mỹ, quốc gia ghi nhận 95,3 nghìn tỷ yen chi cho R&D với mức tăng 6,7%. Lần lượt xếp ở các vị trí tiếp theo là Nhật Bản với 22,1 nghìn tỷ yen (tăng 8,4%), Đức đạt 18,3 nghìn tỷ yen, Hàn Quốc đạt 15,3 nghìn tỷ yen, Anh đạt 10,8 nghìn tỷ yen và Pháp đạt 8,8 nghìn tỷ yen.
Báo cáo này do Viện Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia Nhật Bản thực hiện, đánh giá các quốc gia dựa trên khoảng 160 chỉ số chia làm 5 nhóm, bao gồm cả nhân lực nghiên cứu và ngân sách R&D.
Lý do đằng sau cú húc ngân sách này không khó đoán. Sau khi Mỹ thắt chặt các hạn chế xuất khẩu vào năm 2022 đối với chip tiên tiến cho siêu máy tính, trí tuệ nhân tạo và thiết bị quang báo bán dẫn, Bắc Kinh đã lập tức phản ứng bằng cách dồn lực cho R&D nội địa nhằm tự chủ các công nghệ then chốt.
Sự gia tăng ngân sách R&D lần này tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong giới nghiên cứu. Trước đó, quốc gia này đã lần lượt vượt Mỹ về tổng số lượng bài báo khoa học công bố vào năm 2017, vượt về số lượng bài báo thuộc nhóm 10% trích dẫn cao nhất vào năm 2018, và liên tục nắm giữ vị trí số một ở nhóm 1% trích dẫn cao nhất kể từ năm 2019.
Ảnh: Reuters
Cuộc đua công nghệ toàn cầu vừa ghi nhận một cột mốc quan trọng. Dữ liệu từ báo cáo Chỉ số Khoa học và Công nghệ Nhật Bản 2026 (dựa trên các số liệu ghi nhận đến hết năm 2024) cho biết tổng kinh phí R&D từ các doanh nghiệp và trường đại học của Trung Quốc đã chạm mốc 97,1 nghìn tỷ yen (tương đương khoảng 615 tỷ USD), tăng 13,1%.
Con số này giúp Trung Quốc vượt qua Mỹ, quốc gia ghi nhận 95,3 nghìn tỷ yen chi cho R&D với mức tăng 6,7%. Lần lượt xếp ở các vị trí tiếp theo là Nhật Bản với 22,1 nghìn tỷ yen (tăng 8,4%), Đức đạt 18,3 nghìn tỷ yen, Hàn Quốc đạt 15,3 nghìn tỷ yen, Anh đạt 10,8 nghìn tỷ yen và Pháp đạt 8,8 nghìn tỷ yen.
Báo cáo này do Viện Chính sách Khoa học và Công nghệ Quốc gia Nhật Bản thực hiện, đánh giá các quốc gia dựa trên khoảng 160 chỉ số chia làm 5 nhóm, bao gồm cả nhân lực nghiên cứu và ngân sách R&D.
Động lực tự chủ công nghệ bán dẫn
Nhìn sâu vào bức tranh chi tiêu, sự tăng tốc của Trung Quốc phần lớn đến từ khối doanh nghiệp tư nhân và nhà nước. Ngân sách R&D của các công ty Trung Quốc đã tăng 13%, đạt 75,4 nghìn tỷ yen. Trong đó, dòng vốn tập trung mạnh nhất vào lĩnh vực sản xuất máy tính, thiết bị điện tử và sản phẩm quang học.Lý do đằng sau cú húc ngân sách này không khó đoán. Sau khi Mỹ thắt chặt các hạn chế xuất khẩu vào năm 2022 đối với chip tiên tiến cho siêu máy tính, trí tuệ nhân tạo và thiết bị quang báo bán dẫn, Bắc Kinh đã lập tức phản ứng bằng cách dồn lực cho R&D nội địa nhằm tự chủ các công nghệ then chốt.
Mỹ tập trung vào AI, Trung Quốc hoàn thiện vị thế nghiên cứu
Về phía Mỹ, ngân sách R&D vẫn duy trì đà tăng nhờ các khoản đầu tư rất lớn vào trí tuệ nhân tạo từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu. Tuy nhiên, cơ cấu chi tiêu R&D doanh nghiệp của Mỹ có điểm khác biệt khi các ngành phi chế tạo chiếm tới khoảng một nửa tổng số tiền chi ra trong năm 2024.Sự gia tăng ngân sách R&D lần này tiếp tục củng cố vị thế dẫn đầu của Trung Quốc trong giới nghiên cứu. Trước đó, quốc gia này đã lần lượt vượt Mỹ về tổng số lượng bài báo khoa học công bố vào năm 2017, vượt về số lượng bài báo thuộc nhóm 10% trích dẫn cao nhất vào năm 2018, và liên tục nắm giữ vị trí số một ở nhóm 1% trích dẫn cao nhất kể từ năm 2019.
