Sasha✔
Writer
Hôm 2/11, các tủ lạnh và tủ đông tại các siêu thị ở một số quốc gia châu Âu đã trở thành mục tiêu của một cuộc tấn công mạng, khiến nhiệt độ bên trong các thiết bị này tăng lên.
Sự việc này tiếp nối một cuộc tấn công tương tự tại Pháp vào tháng trước, khi các thiết bị làm lạnh bị đẩy nhiệt độ lên tới 50 độ C, gây ra hỏa hoạn và làm hỏng thực phẩm.
Theo một báo cáo của Reuters vào tháng 10, một loạt sự cố tủ đông bí ẩn xảy ra tại các căn cứ quân sự trên khắp Hoa Kỳ vào tháng 8 – khiến thực phẩm bị hỏng – cũng đang được xem là nghi vấn về một vụ tấn công mạng.
Từ tủ lạnh, hệ thống sưởi cho đến camera an ninh và mạng lưới báo động, ngày càng có nhiều thiết bị vốn chủ yếu hoạt động bằng cơ học nay có thể được giám sát và điều khiển từ xa, tạo ra những cơ hội mới cho tội phạm mạng.
Tin tặc có thực sự xập nhập được vào tủ lạnh không?
Về lý thuyết là có. Nếu một thiết bị được kết nối với internet – dù trực tiếp hay thông qua ứng dụng, dịch vụ đám mây hoặc mạng gia đình – thì thiết bị đó đều có nguy cơ bị tấn công.
Năm 2015, tại một hội nghị về bảo mật ở Las Vegas, các nhà nghiên cứu đã chứng minh cách một chiếc tủ lạnh thông minh của Samsung có thể bị xâm nhập, cho phép họ chặn một phần lưu lượng truy cập internet đi qua thiết bị này.
Trong nhiều trường hợp, mục tiêu của kẻ tấn công thường là đánh cắp dữ liệu, làm gián đoạn dịch vụ hoặc sử dụng các thiết bị được kết nối làm bàn đạp để xâm nhập vào một mạng lưới lớn hơn.
Những thiết bị gia dụng nào có thể bị tấn công?
Các mục tiêu phổ biến nhất là những thiết bị được kết nối với internet và có thể điều khiển từ xa.
Chúng bao gồm camera an ninh, chuông cửa có hình, hệ thống báo động, khóa thông minh, bộ điều nhiệt và hệ thống sưởi trung tâm. Các thiết bị gia dụng thông minh như tủ lạnh, lò nướng và máy giặt cũng có thể trở thành mục tiêu nếu chúng được kết nối với internet. Thậm chí, một số loại bàn chải đánh răng hiện nay cũng có khả năng kết nối internet.
Theo dữ liệu từ ngành bảo mật, các bộ định tuyến (router) – chứ không phải các thiết bị gia dụng – chiếm hơn ba phần tư tổng số các vụ tấn công nhắm vào các thiết bị được kết nối.
Số lượng các thiết bị kiểu này đã tăng lên nhanh chóng khi các nhà sản xuất tích hợp khả năng kết nối internet vào những sản phẩm vốn trước đây hoàn toàn hoạt động bằng cơ học.
Tin tặc có thể làm gì khi xâm nhập vào thiết bị?
Khi đã xâm nhập được vào một thiết bị, tin tặc thường có thể thực hiện một trong hai hành động: thu thập thông tin hoặc chiếm quyền kiểm soát thiết bị đó. Camera có thể hiển thị không gian bên trong ngôi nhà, thiết bị có micrô có thể thu âm thanh, và bộ định tuyến (router) bị xâm nhập có thể làm lộ mọi dữ liệu truyền qua mạng.
Tin tặc khi chiếm quyền kiểm soát một thiết bị có thể bật hoặc tắt thiết bị đó, thay đổi cài đặt hoặc khóa người dùng khỏi tài khoản của họ. Một bộ điều nhiệt bị xâm nhập có thể làm ảnh hưởng đến hệ thống sưởi, trong khi tủ đông hoặc tủ lạnh bị tấn công có thể làm gián đoạn quá trình kiểm soát nhiệt độ.
Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, kẻ tấn công có thể lợi dụng các thiết bị có bảo mật kém để truy cập vào những hệ thống khác trên cùng mạng lưới, hoặc đánh cắp thông tin cá nhân liên kết với các tài khoản trực tuyến.
Liệu tin tặc có thể chiếm quyền điều khiển ô tô, hệ thống điện hoặc nguồn cấp nước không?
Các nhà nghiên cứu an ninh mạng đã nhiều lần chứng minh sự tồn tại của các lỗ hổng trên các phương tiện giao thông có kết nối mạng.
Năm 2015, các nhà nghiên cứu đã chiếm quyền điều khiển từ xa một chiếc xe Jeep đang di chuyển thông qua hệ thống giải trí kết nối internet của xe. Sự việc này dẫn đến việc thu hồi khoảng 1,4 triệu phương tiện và yêu cầu cập nhật phần mềm để khắc phục lỗi.
Gần một thập kỷ sau, các nhà nghiên cứu tiết lộ một lỗ hổng cho phép họ theo dõi, mở khóa và khởi động một số dòng xe Kia chỉ bằng cách sử dụng biển số xe. Các nhà nghiên cứu cho biết họ đã thông báo lỗ hổng này cho Kia. Hãng xe đã khắc phục vấn đề trong vòng vài tháng và không có bằng chứng nào cho thấy lỗ hổng này từng bị khai thác trong các cuộc tấn công thực tế.
Các phương tiện giao thông và máy bay hiện đại cũng được thiết kế với nhiều hệ thống an toàn và dự phòng chuyên biệt.
Các cơ sở hạ tầng trọng yếu như mạng lưới điện và nước thường có nhiều lớp bảo mật, giám sát và quy định nghiêm ngặt – những yếu tố không có ở các thiết bị tiêu dùng thông thường.
Điều đó không có nghĩa là chúng hoàn toàn miễn nhiễm với các cuộc tấn công mạng, nhưng nhìn chung, đây là những mục tiêu khó tấn công hơn nhiều so với các thiết bị gia dụng kết nối với mạng Wi-Fi tại nhà.
Người dùng có thể bảo vệ thiết bị của mình như thế nào?
Các chuyên gia an ninh mạng thường khuyến nghị người dùng thay đổi mật khẩu mặc định, kích hoạt xác thực hai yếu tố (nếu có) và thường xuyên cập nhật phần mềm.
Người dùng cũng nên loại bỏ hoặc thay thế các thiết bị không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật, duy trì hầu hết các thiết bị trong mạng nội bộ và chỉ kết nối sản phẩm với internet khi thực sự cần thiết.
Quy tắc đơn giản nhất thường lại là quy tắc hiệu quả nhất: càng ít thiết bị kết nối mạng, thì càng ít điểm xâm nhập tiềm ẩn dành cho kẻ tấn công.
Sự việc này tiếp nối một cuộc tấn công tương tự tại Pháp vào tháng trước, khi các thiết bị làm lạnh bị đẩy nhiệt độ lên tới 50 độ C, gây ra hỏa hoạn và làm hỏng thực phẩm.
Theo một báo cáo của Reuters vào tháng 10, một loạt sự cố tủ đông bí ẩn xảy ra tại các căn cứ quân sự trên khắp Hoa Kỳ vào tháng 8 – khiến thực phẩm bị hỏng – cũng đang được xem là nghi vấn về một vụ tấn công mạng.
Từ tủ lạnh, hệ thống sưởi cho đến camera an ninh và mạng lưới báo động, ngày càng có nhiều thiết bị vốn chủ yếu hoạt động bằng cơ học nay có thể được giám sát và điều khiển từ xa, tạo ra những cơ hội mới cho tội phạm mạng.
Tin tặc có thực sự xập nhập được vào tủ lạnh không?
Về lý thuyết là có. Nếu một thiết bị được kết nối với internet – dù trực tiếp hay thông qua ứng dụng, dịch vụ đám mây hoặc mạng gia đình – thì thiết bị đó đều có nguy cơ bị tấn công.
Năm 2015, tại một hội nghị về bảo mật ở Las Vegas, các nhà nghiên cứu đã chứng minh cách một chiếc tủ lạnh thông minh của Samsung có thể bị xâm nhập, cho phép họ chặn một phần lưu lượng truy cập internet đi qua thiết bị này.
Trong nhiều trường hợp, mục tiêu của kẻ tấn công thường là đánh cắp dữ liệu, làm gián đoạn dịch vụ hoặc sử dụng các thiết bị được kết nối làm bàn đạp để xâm nhập vào một mạng lưới lớn hơn.
Những thiết bị gia dụng nào có thể bị tấn công?
Các mục tiêu phổ biến nhất là những thiết bị được kết nối với internet và có thể điều khiển từ xa.
Chúng bao gồm camera an ninh, chuông cửa có hình, hệ thống báo động, khóa thông minh, bộ điều nhiệt và hệ thống sưởi trung tâm. Các thiết bị gia dụng thông minh như tủ lạnh, lò nướng và máy giặt cũng có thể trở thành mục tiêu nếu chúng được kết nối với internet. Thậm chí, một số loại bàn chải đánh răng hiện nay cũng có khả năng kết nối internet.
Theo dữ liệu từ ngành bảo mật, các bộ định tuyến (router) – chứ không phải các thiết bị gia dụng – chiếm hơn ba phần tư tổng số các vụ tấn công nhắm vào các thiết bị được kết nối.
Số lượng các thiết bị kiểu này đã tăng lên nhanh chóng khi các nhà sản xuất tích hợp khả năng kết nối internet vào những sản phẩm vốn trước đây hoàn toàn hoạt động bằng cơ học.
Tin tặc có thể làm gì khi xâm nhập vào thiết bị?
Khi đã xâm nhập được vào một thiết bị, tin tặc thường có thể thực hiện một trong hai hành động: thu thập thông tin hoặc chiếm quyền kiểm soát thiết bị đó. Camera có thể hiển thị không gian bên trong ngôi nhà, thiết bị có micrô có thể thu âm thanh, và bộ định tuyến (router) bị xâm nhập có thể làm lộ mọi dữ liệu truyền qua mạng.
Tin tặc khi chiếm quyền kiểm soát một thiết bị có thể bật hoặc tắt thiết bị đó, thay đổi cài đặt hoặc khóa người dùng khỏi tài khoản của họ. Một bộ điều nhiệt bị xâm nhập có thể làm ảnh hưởng đến hệ thống sưởi, trong khi tủ đông hoặc tủ lạnh bị tấn công có thể làm gián đoạn quá trình kiểm soát nhiệt độ.
Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, kẻ tấn công có thể lợi dụng các thiết bị có bảo mật kém để truy cập vào những hệ thống khác trên cùng mạng lưới, hoặc đánh cắp thông tin cá nhân liên kết với các tài khoản trực tuyến.
Liệu tin tặc có thể chiếm quyền điều khiển ô tô, hệ thống điện hoặc nguồn cấp nước không?
Các nhà nghiên cứu an ninh mạng đã nhiều lần chứng minh sự tồn tại của các lỗ hổng trên các phương tiện giao thông có kết nối mạng.
Năm 2015, các nhà nghiên cứu đã chiếm quyền điều khiển từ xa một chiếc xe Jeep đang di chuyển thông qua hệ thống giải trí kết nối internet của xe. Sự việc này dẫn đến việc thu hồi khoảng 1,4 triệu phương tiện và yêu cầu cập nhật phần mềm để khắc phục lỗi.
Gần một thập kỷ sau, các nhà nghiên cứu tiết lộ một lỗ hổng cho phép họ theo dõi, mở khóa và khởi động một số dòng xe Kia chỉ bằng cách sử dụng biển số xe. Các nhà nghiên cứu cho biết họ đã thông báo lỗ hổng này cho Kia. Hãng xe đã khắc phục vấn đề trong vòng vài tháng và không có bằng chứng nào cho thấy lỗ hổng này từng bị khai thác trong các cuộc tấn công thực tế.
Các phương tiện giao thông và máy bay hiện đại cũng được thiết kế với nhiều hệ thống an toàn và dự phòng chuyên biệt.
Các cơ sở hạ tầng trọng yếu như mạng lưới điện và nước thường có nhiều lớp bảo mật, giám sát và quy định nghiêm ngặt – những yếu tố không có ở các thiết bị tiêu dùng thông thường.
Điều đó không có nghĩa là chúng hoàn toàn miễn nhiễm với các cuộc tấn công mạng, nhưng nhìn chung, đây là những mục tiêu khó tấn công hơn nhiều so với các thiết bị gia dụng kết nối với mạng Wi-Fi tại nhà.
Người dùng có thể bảo vệ thiết bị của mình như thế nào?
Các chuyên gia an ninh mạng thường khuyến nghị người dùng thay đổi mật khẩu mặc định, kích hoạt xác thực hai yếu tố (nếu có) và thường xuyên cập nhật phần mềm.
Người dùng cũng nên loại bỏ hoặc thay thế các thiết bị không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật, duy trì hầu hết các thiết bị trong mạng nội bộ và chỉ kết nối sản phẩm với internet khi thực sự cần thiết.
Quy tắc đơn giản nhất thường lại là quy tắc hiệu quả nhất: càng ít thiết bị kết nối mạng, thì càng ít điểm xâm nhập tiềm ẩn dành cho kẻ tấn công.
>> Tấn công mạng nhắm vào hệ thống tủ đông tại các siêu thị lan rộng khắp châu Âu
Nguồn: Reuters