Ngày 27/4, nhà sản xuất ống kính Tokina đã chính thức thông báo hủy bỏ giải nhất của cuộc thi ảnh thường niên 2025. Quyết định này được đưa ra sau khi cộng đồng mạng, đặc biệt là trên nền tảng Reddit, đưa ra những bằng chứng cho thấy tác phẩm đoạt giải có sự can thiệp đáng kể từ trí tuệ nhân tạo. Sự việc này đã dấy lên những lo ngại về tính xác thực của ảnh AI tại cuộc thi nhiếp ảnh truyền thống và quy trình thẩm định của ban tổ chức.
Bức ảnh của Abu Elias bị tước giải vì sử dụng AI
Dấu vết SynthID và tranh cãi về ảnh AI tại cuộc thi nhiếp ảnh
Vụ việc bắt đầu từ một bài đăng trên Reddit chỉ trích Tokina vì đã trao giải cho một tác phẩm nghi là sản phẩm của AI. Bức ảnh của nhiếp ảnh gia Abu Elias mô tả cảnh một nhóm ngư dân đang kéo lưới dưới bầu trời hoàng hôn rực rỡ với đàn chim bay phía trên. Tuy nhiên, các chi tiết trong ảnh đã bị nghi ngờ về tính xác thực. Điểm mấu chốt của tranh cãi nằm ở việc bức ảnh mang watermark SynthID — một loại dấu được tự động nhúng vào các nội dung được tạo hoặc chỉnh sửa bởi các công cụ AI của Google như Gemini hoặc Magic Editor. Ngoài ra, một video quay tại cùng địa điểm cho thấy cảnh thực tế diễn ra vào ban ngày khi mặt trời ở trên cao, trong khi bức ảnh đoạt giải lại thể hiện bối cảnh hoàng hôn, gợi ý rằng bầu trời đã được thay thế bằng công cụ AI.
Phản ứng từ Tokina và sự thay đổi người chiến thắng
Trước những cáo buộc từ cộng đồng, Tokina đã quyết định loại bỏ tác phẩm của Abu Elias do vi phạm quy định của cuộc thi. Nhà sản xuất ống kính này cũng đã gửi lời xin lỗi chính thức trên website và cam kết sẽ xem xét lại toàn bộ quy trình lựa chọn tác phẩm. Để thay thế, Tokina đã trao giải nhất cho nhiếp ảnh gia Lee Nuttall. Ban tổ chức cho biết họ sẽ thiết lập thêm các điểm kiểm tra bổ sung trước khi đưa ra kết quả cuối cùng trong các kỳ thi tới nhằm đảm bảo tính công bằng và chân thực cho các tác phẩm tham dự.
Lỗ hổng trong quy trình thẩm định tác phẩm
Sự cố của Tokina đã làm bộc lộ những thiếu sót lớn trong việc xác minh tính nguyên bản của ảnh. Tạp chí The Phoblographer chỉ trích ban giám khảo vì đã không yêu cầu tệp RAW gốc — một bước kiểm tra kỹ thuật cơ bản giúp xác minh nguồn gốc của bức ảnh. Đáng chú ý, hội đồng chấm điểm của Tokina không phải là các giám khảo chuyên nghiệp mà bao gồm toàn bộ nhân viên tham gia vào các khâu phát triển, sản xuất và kinh doanh ống kính của hãng. Việc thiếu chuyên gia thẩm định chuyên sâu đã dẫn đến việc không nhận diện được các dấu hiệu can thiệp kỹ thuật số phức tạp như trường hợp của Abu Elias.
Kết luận
Việc Tokina phải hủy giải thưởng do ảnh AI là một lời cảnh tỉnh cho các cuộc thi nhiếp ảnh trong kỷ nguyên công nghệ số. Để bảo vệ giá trị cốt lõi của nhiếp ảnh, các ban tổ chức cần có những công cụ mạnh mẽ hơn và quy trình thẩm định chặt chẽ để phân biệt giữa tác phẩm nghệ thuật thực thụ và các sản phẩm được hỗ trợ quá mức bởi trí tuệ nhân tạo.
FAQ
Tại sao Tokina hủy giải nhất cuộc thi ảnh 2025?
Tokina hủy giải thưởng của nhiếp ảnh gia Abu Elias do tác phẩm bị phát hiện có dấu vết can thiệp của AI, vi phạm quy định của cuộc thi.
Làm thế nào cộng đồng phát hiện ra bức ảnh là sản phẩm của AI?
Người dùng Reddit đã phát hiện bức ảnh có watermark SynthID của Google AI và tìm thấy video bằng chứng cho thấy bối cảnh thực tế khác xa với bầu trời hoàng hôn trong ảnh đoạt giải.
Ai là người được trao giải nhất thay thế?
Sau khi Abu Elias bị loại, Tokina đã trao giải nhất cho nhiếp ảnh gia Lee Nuttall.
