The Storm Riders
Writer
Không quân Mỹ đã xác nhận đang tìm kiếm các đề xuất từ ngành công nghiệp cho chương trình phát triển vũ khí tầm xa mới mang tên AFLRW (Air Force Long Range Weapon), với yêu cầu tầm bắn tối thiểu lên tới 1.850 kilômét.
Tiêm kích F-35 khai hỏa tên lửa không đối không AIM-120
Trong đó, phiên bản không đối không được đặt ưu tiên cao nhất, phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về việc cần phải tiêu diệt các mục tiêu giá trị cao của đối phương như máy bay ném bom, hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C), máy bay tiếp dầu và các nền tảng chỉ huy từ khoảng cách an toàn.
Để so sánh, những dòng tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất đang hoạt động hiện nay là PL-17 của Trung Quốc với tầm bắn 500 kilômét, cùng với R-37M của Nga và AIM-174 mới của Hải quân Mỹ với tầm bắn ước tính khoảng 350-400 kilômét.
Cả ba loại tên lửa này đều có kích thước rất lớn, chỉ có thể mang theo bởi các tiêm kích hạng nặng hoặc máy bay đánh chặn như J-16 hay MiG-31 để tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất bay của chiến đấu cơ.
Tại phương Tây, dòng tiêm kích hạng nặng duy nhất hiện còn sản xuất là F-15, nhưng khả năng tải và tầm hoạt động vẫn hạn chế hơn so với các chiến đấu cơ của Nga và Trung Quốc. Đã có những suy đoán rằng loại tên lửa mới thuộc chương trình AFLRW cũng có thể được tích hợp lên dòng máy bay ném bom chiến lược B-21.
Tiêm kích J-16 thử nghiệm với tên lửa PL-17
Sự kết hợp này đang đe dọa trực tiếp đến khả năng vận hành an toàn của các máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm của Mỹ phía sau chiến tuyến. Trong khi PL-17 của Trung Quốc hiện vượt trội về tầm bắn so với các tên lửa của tiêm kích Mỹ, chương trình AFLRW kỳ vọng sẽ đảo ngược thế bất lợi này bằng cách kéo dài khoảng cách tấn công lên gấp hơn ba lần tầm bắn của đối thủ.
Hiện tại, Mỹ đang đối mặt với thế yếu về năng lực cảm biến trên không khi đội bay E-3 đã lỗi thời, trong khi việc mua sắm các máy bay E-7 AEW&C mới bị trì hoãn nghiêm trọng.
KJ-3000 là hệ thống máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C) thế hệ mới nhất của Trung Quốc
Ngay cả khi đi vào hoạt động, E-7 vẫn sở hữu hệ thống cảm biến nhỏ và kém phức tạp hơn so với KJ-3000 của Trung Quốc.
Theo các đánh giá nguồn mở, Trung Quốc đã mở rộng phi đội lên khoảng 50 chiếc KJ-500, song song với việc đưa vào hoạt động các nền tảng khác như dòng KJ-600 nhẹ hơn.
Dự án AFLRW được kỳ vọng sẽ mang lại giải pháp tấn công vào chuỗi tác chiến này, ngăn chặn các máy bay AEW&C hoạt động gần vùng chiến sự.
Tham vọng tầm bắn vượt trội trong chương trình AFLRW
Theo thông tin từ Trung tâm Quản lý Vòng đời Không quân Mỹ, dự án AFLRW dự kiến sẽ phát triển hai phiên bản vũ khí: một dành cho không chiến không đối không và phiên bản còn lại phục vụ tấn công không đối đất.
Tiêm kích F-35 khai hỏa tên lửa không đối không AIM-120
Trong đó, phiên bản không đối không được đặt ưu tiên cao nhất, phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về việc cần phải tiêu diệt các mục tiêu giá trị cao của đối phương như máy bay ném bom, hệ thống cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C), máy bay tiếp dầu và các nền tảng chỉ huy từ khoảng cách an toàn.
Để so sánh, những dòng tên lửa không đối không có tầm bắn xa nhất đang hoạt động hiện nay là PL-17 của Trung Quốc với tầm bắn 500 kilômét, cùng với R-37M của Nga và AIM-174 mới của Hải quân Mỹ với tầm bắn ước tính khoảng 350-400 kilômét.
Cả ba loại tên lửa này đều có kích thước rất lớn, chỉ có thể mang theo bởi các tiêm kích hạng nặng hoặc máy bay đánh chặn như J-16 hay MiG-31 để tránh ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất bay của chiến đấu cơ.
Tại phương Tây, dòng tiêm kích hạng nặng duy nhất hiện còn sản xuất là F-15, nhưng khả năng tải và tầm hoạt động vẫn hạn chế hơn so với các chiến đấu cơ của Nga và Trung Quốc. Đã có những suy đoán rằng loại tên lửa mới thuộc chương trình AFLRW cũng có thể được tích hợp lên dòng máy bay ném bom chiến lược B-21.
Phản ứng trước mạng lưới cảm biến và tên lửa tầm xa của Trung Quốc
Chương trình AFLRW được khởi xướng nhằm phản ứng trước hai bước tiến lớn từ phía Trung Quốc: việc phát triển các dòng tên lửa không đối không tầm siêu xa như PL-17, và sự mở rộng nhanh chóng của mạng lưới cảm biến trên không dựa trên các dòng máy bay AEW&C KJ-500 cùng mẫu KJ-3000 mới nổi.
Tiêm kích J-16 thử nghiệm với tên lửa PL-17
Sự kết hợp này đang đe dọa trực tiếp đến khả năng vận hành an toàn của các máy bay tiếp dầu và máy bay cảnh báo sớm của Mỹ phía sau chiến tuyến. Trong khi PL-17 của Trung Quốc hiện vượt trội về tầm bắn so với các tên lửa của tiêm kích Mỹ, chương trình AFLRW kỳ vọng sẽ đảo ngược thế bất lợi này bằng cách kéo dài khoảng cách tấn công lên gấp hơn ba lần tầm bắn của đối thủ.
Hiện tại, Mỹ đang đối mặt với thế yếu về năng lực cảm biến trên không khi đội bay E-3 đã lỗi thời, trong khi việc mua sắm các máy bay E-7 AEW&C mới bị trì hoãn nghiêm trọng.
KJ-3000 là hệ thống máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không (AEW&C) thế hệ mới nhất của Trung Quốc
Ngay cả khi đi vào hoạt động, E-7 vẫn sở hữu hệ thống cảm biến nhỏ và kém phức tạp hơn so với KJ-3000 của Trung Quốc.
Theo các đánh giá nguồn mở, Trung Quốc đã mở rộng phi đội lên khoảng 50 chiếc KJ-500, song song với việc đưa vào hoạt động các nền tảng khác như dòng KJ-600 nhẹ hơn.
Dự án AFLRW được kỳ vọng sẽ mang lại giải pháp tấn công vào chuỗi tác chiến này, ngăn chặn các máy bay AEW&C hoạt động gần vùng chiến sự.