Hết sạch hơn nửa kho đạn vì xung đột, Mỹ vội vã chi bạo cho lá chắn THAAD

[Mẫn Nhi]

Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ vừa công bố hợp đồng tăng mạnh sản lượng mua sắm tên lửa đánh chặn cho hệ thống THAAD từ khoảng 96 quả lên xấp xỉ 400 quả mỗi năm. Quyết định này dự kiến sẽ tiêu tốn của ngân sách quốc phòng Mỹ hơn 6 tỷ USD thường niên chỉ riêng cho việc mua đạn.

Hợp đồng kéo dài 7 năm nhằm mở rộng quy mô sản xuất đạn đánh chặn cho hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) có tổng trị giá dự kiến lên tới 35 tỷ USD. Với đơn giá ước tính hơn 15,5 triệu USD cho mỗi quả đạn, việc mua sắm 400 tên lửa đánh chặn mỗi năm sẽ tiêu tốn khoảng 6,2 tỷ USD.

Mặc dù hiệu quả kinh tế từ quy mô sản xuất lớn có thể giúp giảm phần nào chi phí, áp lực lạm phát tăng lên được cho là vẫn sẽ giữ mức chi cho hoạt động này ở con số trên 6 tỷ USD một năm. Đáng chú ý, khoản ngân sách khổng lồ này mới chỉ bao gồm chi phí mua sắm đạn tên lửa đánh chặn, chưa tính đến các khoản chi bổ sung cho bệ phóng, radar, hệ thống điều khiển hỏa lực, nhân sự, hậu cần hay bảo dưỡng.

Áp lực từ sự hao hụt nhanh chóng tại Trung Đông​

Quyết định tăng công suất lên gấp bốn lần được thúc đẩy bởi thực tế tiêu thụ đạn dược thực tế trong các cuộc xung đột ở Trung Đông. Trong các đợt giao tranh vào tháng 6/2025 và giai đoạn từ tháng 2 đến tháng 4/2026, kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ đã bị sụt giảm nghiêm trọng.

Sau khi quân đội Mỹ triển khai THAAD đến Israel vào tháng 10/2024 để đối phó với năng lực tấn công tầm xa từ Iran và liên minh Ansarullah tại Yemen, hệ thống này đã trải qua thử thách thực chiến cường độ cao đầu tiên vào tháng 6/2025.

Chỉ trong vòng 12 ngày xảy ra xung đột sau khi Israel phát động cuộc không kích lớn vào Iran ngày 13/6/2025, lực lượng Mỹ đã bắn hơn 150 tên lửa đánh chặn THAAD để chống lại các đòn tập kích tên lửa đạn đạo của Iran.

Việc tiêu thụ hơn 25% tổng kho tên lửa THAAD từng mua của Mỹ chỉ trong 12 ngày xung đột đã gây ra lo ngại sâu sắc tại Washington. Theo bài viết trên Wall Street Journal, nhu cầu về tên lửa đánh chặn lớn đến mức có thời điểm Bộ Quốc phòng Mỹ đã cân nhắc phương án chuyển hướng các tên lửa đánh chặn vốn được mua cho Saudi Arabia sang cho các hệ thống tại Israel để bù đắp khoảng trống.

Kho dự trữ cạn kiệt hơn một nửa​

Mối lo ngại tiếp tục gia tăng sau khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công quy mô lớn vào ngày 28/2/2026. Cuộc xung đột kéo dài 39 ngày sau đó đã làm tiêu hao thêm hơn 200 tên lửa đánh chặn khác, khiến lượng dự trữ THAAD của Mỹ giảm xuống dưới một nửa so với mức trước năm 2025.

Việc mua sắm các thành phần khác của hệ thống THAAD vốn diễn ra khá chậm chạp trong hai thập kỷ qua. Quân đội Mỹ chỉ mới nhận hệ thống THAAD thứ tám vào tháng 6/2025, tức là 17 năm sau khi hệ thống đầu tiên đi vào hoạt động năm 2008. Khác với hệ thống MIM-104 Patriot, THAAD không được vận hành rộng rãi bởi các khách hàng nước ngoài, điều này khiến Mỹ không thể tận dụng nguồn thu từ xuất khẩu để bù đắp chi phí mở rộng dây chuyền sản xuất.