Hư Trúc✔
Writer
Tham vọng tái cơ cấu toàn diện để nhường chỗ cho các đặc vụ AI của Mark Zuckerberg vừa phải dừng lại giữa chừng, sau khi công ty đối mặt với hàng loạt sự cố kỹ thuật nghiêm trọng cùng sự phản ứng dữ dội từ chính đội ngũ kỹ sư.
Đầu năm nay, Meta ấp ủ một chương trình tái cấu trúc nội bộ mang tên Project OT (Organization Transformation). Ý tưởng cốt lõi là chuyển dịch sang mô hình thuần AI, nơi các đặc vụ trí tuệ nhân tạo phối hợp cùng những nhóm nhân sự siêu nhỏ nhằm đẩy nhanh tiến độ công việc. Theo các tài liệu nội bộ, kế hoạch ban đầu dự tính cắt giảm tới 60% quân số tại một số bộ phận thông qua các đợt sa thải, đóng băng tuyển dụng và thanh lọc hiệu suất. Tuy nhiên, thực tế triển khai lại không hề trơn tru như kỳ vọng trên các trang thuyết trình.
Tuy nhiên, hiệu quả công việc lại xuất hiện một độ lệch rất lớn. Báo cáo nội bộ từ Giám đốc Công nghệ Andrew Bosworth cho thấy lượng thay đổi mã nguồn trên nền tảng và hạ tầng của Meta tăng vọt 220% so với cùng kỳ năm trước. Dẫu vậy, số lượng tính năng thực tế hoặc bản nâng cấp chuyển đến tay người dùng cuối chỉ tăng khiêm tốn 36%.
AI có thể đẩy tốc độ sinh mã lên mức chóng mặt, nhưng đi kèm với đó là gánh nặng về độ tin cậy. Các nhóm hạ tầng đã sớm lên tiếng cảnh báo khi nhiều đặc vụ AI tự đưa ra các hành động can thiệp diện rộng mà con người rất khó kiểm soát. Hậu quả là số vụ sự cố bảo mật và trục trặc kỹ thuật lớn đã tăng 40%, trong khi thời gian các kỹ sư phải bỏ ra để xử lý khủng hoảng tăng tới 70%. Đỉnh điểm của vấn đề lộ ra vào tháng 6, khi hacker khai thác lỗ hổng từ chính bot hỗ trợ khách hàng dùng AI của Meta để chiếm đoạt nhiều tài khoản Instagram có tầm ảnh hưởng, bao gồm cả tài khoản từng thuộc về Nhà Trắng thời Tổng thống Obama.
Nhân viên Meta còn chế "meme" khi ban lãnh đạo công ty dùng đồ ăn vặt để tăng nhuệ khí làm việc
Không chỉ gặp rào cản công nghệ, kế hoạch của Meta còn vấp phải làn sóng phản đối ngấm ngầm nhưng quyết liệt từ người lao động. Nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện cho các đặc vụ AI học cách sử dụng máy tính, công ty dự định cài đặt phần mềm theo dõi từng thao tác gõ phím và di chuyển chuột của nhân viên tại Mỹ. Động thái này khiến nội bộ dậy sóng, bởi các kỹ sư nhận ra họ đang bị buộc phải trực tiếp huấn luyện công cụ để thay thế chính mình.
Điểm khảo sát mức độ hài lòng của nhân viên Meta ngay lập tức lao dốc từ 74% xuống còn 55%. Các diễn đàn nội bộ tràn ngập phản hồi chỉ trích, tờ rơi phản đối xuất hiện và các nỗ lực liên kết bảo vệ quyền lợi người lao động bắt đầu nhen nhóm. Tâm lý bất an bao trùm khi lãnh đạo công ty né tránh giải thích trực tiếp về các đợt cắt giảm sâu, trong khi một số đơn vị kỹ thuật chứng kiến quân số sụt giảm tới 30% do thuyên chuyển và sa thải cục bộ.
Trước nguy cơ mất kiểm soát cả về mặt hệ thống lẫn con người, Mark Zuckerberg đã phải can thiệp. Chỉ vài giờ trước khi thông báo đợt sa thải 10% nhân sự diễn ra vào tháng 5, ông đã triệu tập cuộc họp khẩn với các lãnh đạo cấp cao và quyết định hủy bỏ đợt cắt giảm quy mô lớn thứ hai vốn được lên lịch vào tháng 11.
Meta sau đó buộc phải tạm dừng chương trình theo dõi thao tác chuột, đồng thời cho phép một số nhân sự quay trở lại nhóm làm việc cũ. Mark Zuckerberg thừa nhận các đặc vụ AI chưa thể tăng tốc công việc nhanh như kỳ vọng ban đầu. Dù vậy, áp lực dành cho ban lãnh đạo Meta vẫn chưa dừng lại, khi công ty dự kiến chi tới 130 tỷ USD cho chip AI và hạ tầng kỹ thuật trong năm nay, một khoản đầu tư khổng lồ đòi hỏi kết quả rõ ràng trước mắt các cổ đông thay vì những trục trặc phát sinh.
Đầu năm nay, Meta ấp ủ một chương trình tái cấu trúc nội bộ mang tên Project OT (Organization Transformation). Ý tưởng cốt lõi là chuyển dịch sang mô hình thuần AI, nơi các đặc vụ trí tuệ nhân tạo phối hợp cùng những nhóm nhân sự siêu nhỏ nhằm đẩy nhanh tiến độ công việc. Theo các tài liệu nội bộ, kế hoạch ban đầu dự tính cắt giảm tới 60% quân số tại một số bộ phận thông qua các đợt sa thải, đóng băng tuyển dụng và thanh lọc hiệu suất. Tuy nhiên, thực tế triển khai lại không hề trơn tru như kỳ vọng trên các trang thuyết trình.
Viết code nhiều hơn 220% nhưng tính năng thực tế chỉ nhích 36%
Để hiện thực hóa mô hình mới, Meta đã thử nghiệm các nhóm công nghệ tinh gọn gồm hai đến ba kỹ sư và một nhà thiết kế, gọi chung bằng chức danh builder. Thay vì các chu kỳ phát triển kéo dài sáu tháng, các nhóm được yêu cầu tạo nguyên mẫu trong những chu kỳ ngắn bốn tuần với sự trợ lực từ công cụ AI. Mô hình này sau đó được nhân rộng ra ít nhất 11 bộ phận, tinh giản các cấp quản lý trung gian và để AI tham gia hỗ trợ xác định mức độ ưu tiên của công việc.Tuy nhiên, hiệu quả công việc lại xuất hiện một độ lệch rất lớn. Báo cáo nội bộ từ Giám đốc Công nghệ Andrew Bosworth cho thấy lượng thay đổi mã nguồn trên nền tảng và hạ tầng của Meta tăng vọt 220% so với cùng kỳ năm trước. Dẫu vậy, số lượng tính năng thực tế hoặc bản nâng cấp chuyển đến tay người dùng cuối chỉ tăng khiêm tốn 36%.
AI có thể đẩy tốc độ sinh mã lên mức chóng mặt, nhưng đi kèm với đó là gánh nặng về độ tin cậy. Các nhóm hạ tầng đã sớm lên tiếng cảnh báo khi nhiều đặc vụ AI tự đưa ra các hành động can thiệp diện rộng mà con người rất khó kiểm soát. Hậu quả là số vụ sự cố bảo mật và trục trặc kỹ thuật lớn đã tăng 40%, trong khi thời gian các kỹ sư phải bỏ ra để xử lý khủng hoảng tăng tới 70%. Đỉnh điểm của vấn đề lộ ra vào tháng 6, khi hacker khai thác lỗ hổng từ chính bot hỗ trợ khách hàng dùng AI của Meta để chiếm đoạt nhiều tài khoản Instagram có tầm ảnh hưởng, bao gồm cả tài khoản từng thuộc về Nhà Trắng thời Tổng thống Obama.
Cơn thịnh nộ nội bộ và cú phanh gấp của Mark Zuckerberg
Nhân viên Meta còn chế "meme" khi ban lãnh đạo công ty dùng đồ ăn vặt để tăng nhuệ khí làm việc
Không chỉ gặp rào cản công nghệ, kế hoạch của Meta còn vấp phải làn sóng phản đối ngấm ngầm nhưng quyết liệt từ người lao động. Nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện cho các đặc vụ AI học cách sử dụng máy tính, công ty dự định cài đặt phần mềm theo dõi từng thao tác gõ phím và di chuyển chuột của nhân viên tại Mỹ. Động thái này khiến nội bộ dậy sóng, bởi các kỹ sư nhận ra họ đang bị buộc phải trực tiếp huấn luyện công cụ để thay thế chính mình.
Điểm khảo sát mức độ hài lòng của nhân viên Meta ngay lập tức lao dốc từ 74% xuống còn 55%. Các diễn đàn nội bộ tràn ngập phản hồi chỉ trích, tờ rơi phản đối xuất hiện và các nỗ lực liên kết bảo vệ quyền lợi người lao động bắt đầu nhen nhóm. Tâm lý bất an bao trùm khi lãnh đạo công ty né tránh giải thích trực tiếp về các đợt cắt giảm sâu, trong khi một số đơn vị kỹ thuật chứng kiến quân số sụt giảm tới 30% do thuyên chuyển và sa thải cục bộ.
Trước nguy cơ mất kiểm soát cả về mặt hệ thống lẫn con người, Mark Zuckerberg đã phải can thiệp. Chỉ vài giờ trước khi thông báo đợt sa thải 10% nhân sự diễn ra vào tháng 5, ông đã triệu tập cuộc họp khẩn với các lãnh đạo cấp cao và quyết định hủy bỏ đợt cắt giảm quy mô lớn thứ hai vốn được lên lịch vào tháng 11.
Meta sau đó buộc phải tạm dừng chương trình theo dõi thao tác chuột, đồng thời cho phép một số nhân sự quay trở lại nhóm làm việc cũ. Mark Zuckerberg thừa nhận các đặc vụ AI chưa thể tăng tốc công việc nhanh như kỳ vọng ban đầu. Dù vậy, áp lực dành cho ban lãnh đạo Meta vẫn chưa dừng lại, khi công ty dự kiến chi tới 130 tỷ USD cho chip AI và hạ tầng kỹ thuật trong năm nay, một khoản đầu tư khổng lồ đòi hỏi kết quả rõ ràng trước mắt các cổ đông thay vì những trục trặc phát sinh.
