Không phải đất hiếm, đây mới là mặt hàng Việt Nam đang thắng lớn trước Trung Quốc tại Mỹ

[Bui Nhat Minh]

Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đang ghi nhận mức tăng trưởng mạnh chưa từng có khi nhu cầu từ các thị trường lớn liên tục gia tăng, đặc biệt là Mỹ và Brazil. Trong bối cảnh cá rô phi Trung Quốc gặp khó vì thuế cao, Việt Nam đang nổi lên như một điểm đến thay thế quan trọng trong chuỗi cung ứng thủy sản toàn cầu.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam trong tháng 4/2026 đạt khoảng 11 triệu USD, tăng 92% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch đạt 49 triệu USD, tăng tới 151% so với năm 2025.

Đây được xem là tín hiệu cho thấy cá rô phi Việt Nam đang mở rộng hiện diện nhanh chóng tại thị trường quốc tế sau nhiều năm bị cá tra chiếm ưu thế.

Trong năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam đã đạt khoảng 99 triệu USD, tăng 141% so với năm trước đó. Đà tăng trưởng này tiếp tục kéo dài sang năm 2026 nhờ sự dịch chuyển nhu cầu từ thị trường Mỹ.

Mỹ thay đổi dòng nhập khẩu, cá rô phi Việt Nam hưởng lợi​

Một trong những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy xuất khẩu là việc Mỹ áp mức thuế rất cao đối với cá rô phi nhập khẩu từ Trung Quốc và Brazil. Điều này khiến nhiều nhà nhập khẩu Mỹ chuyển hướng sang nguồn cung từ Việt Nam.

Hiện cá rô phi Trung Quốc phải chịu mức thuế khoảng 55% khi vào thị trường Mỹ, làm suy giảm đáng kể khả năng cạnh tranh. Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng tốt cơ hội để mở rộng thị phần và tăng số lượng đơn hàng.

Dù vậy, Việt Nam vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn vị thế của Trung Quốc. Quốc gia này vẫn sở hữu lợi thế lớn về sản lượng nuôi, công suất chế biến và độ đa dạng sản phẩm.

Tuy nhiên, điều đang thay đổi là “dòng chảy nhu cầu mới”. Các đơn hàng gia tăng từ Mỹ hiện có xu hướng chuyển sang Việt Nam nhiều hơn, trong khi Trung Quốc phải đối mặt với áp lực giá kéo dài do nhu cầu suy yếu.

Trong bối cảnh đó, Mỹ không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn mà còn trở thành yếu tố định hình lại chu kỳ tăng trưởng của ngành cá rô phi Việt Nam.

Brazil có thể trở thành đối thủ lớn tại châu Âu​

Cùng với Mỹ, Brazil hiện là thị trường xuất khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu.

Tuy nhiên, trong thời gian tới, thị trường Liên minh châu Âu được dự báo sẽ cạnh tranh gay gắt hơn khi Brazil tăng tốc mở rộng xuất khẩu vào khu vực này nhằm bù đắp khó khăn tại Mỹ.

Brazil hiện có lợi thế về quy mô nuôi lớn, chất lượng sản phẩm ổn định và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của EU liên quan đến truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Điều này tạo áp lực không nhỏ cho doanh nghiệp Việt Nam nếu muốn duy trì và mở rộng thị phần tại châu Âu.

Giới chuyên gia cho rằng để duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay, ngành cá rô phi Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào chất lượng chế biến, kiểm soát chuỗi cung ứng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng nghiêm ngặt.

Với đà tăng trưởng hiện tại, phi lê cá rô phi đang dần nổi lên như một mặt hàng xuất khẩu chiến lược mới của thủy sản Việt Nam bên cạnh cá tra – ngành hàng vốn đã giữ vai trò chủ lực trong nhiều năm qua.