Một cựu nữ nhân viên của một nền tảng thương mại điện tử, họ Trương, đã lợi dụng lỗ hổng về thời gian xử lý của hệ thống để thực hiện hình thức “mua hàng 0 đồng”, chiếm đoạt hơn 3.000 thiết bị gia dụng với tổng giá trị liên quan lên tới 1,69 triệu NDT. Người này còn lôi kéo người thân, bạn bè và cả tài khoản của đồng nghiệp cũ để liên tục đặt hàng, sau đó bán lại với giá thấp nhằm kiếm lời. Cuối cùng, Trương cùng hai người khác bị tạm giữ hình sự với cáo buộc tội trộm cắp. Nền tảng thương mại điện tử hiện đã khắc phục lỗ hổng.
Từ một lỗ hổng hệ thống
Cuối tháng 5 năm nay, một nền tảng thương mại điện tử bất ngờ phát hiện điều bất thường: trên hệ thống có hàng loạt đơn hàng “đổi cũ lấy mới”, trong đó thiết bị cũ hoàn toàn không được thu hồi nhưng thiết bị mới vẫn liên tục được xuất kho, trong khi số tiền thực thanh toán đều là 0 đồng. Sau khi kiểm tra, nền tảng phát hiện có tới 3.711 đơn hàng bất thường, tính theo giá nhập, số tiền nền tảng bị thiệt hại lên tới 1,69 triệu NDT.
Địa chỉ giao hàng của những đơn này đều được ghi rất mơ hồ, tên người nhận cũng chỉ là các ký hiệu hoặc biệt danh. Lần theo các tài khoản, cảnh sát phát hiện 86 tài khoản cuối cùng đều có liên hệ với cùng một người: Trương, một cựu nhân viên từng làm việc 3 năm tại bộ phận chăm sóc sau bán hàng của nền tảng.
Địa chỉ giao hàng của những đơn này đều được ghi rất mơ hồ, tên người nhận cũng chỉ là các ký hiệu hoặc biệt danh. Lần theo các tài khoản, cảnh sát phát hiện 86 tài khoản cuối cùng đều có liên hệ với cùng một người: Trương, một cựu nhân viên từng làm việc 3 năm tại bộ phận chăm sóc sau bán hàng của nền tảng.
Ngày cảnh sát đến nhà, căn hộ của Trương chẳng khác nào một điểm trung chuyển hàng hóa. Phòng khách, nhà bếp, hành lang đều chất đầy những thùng carton chưa mở. Tại chỗ, cảnh sát thu giữ 166 thiết bị gia dụng hoàn toàn mới, cùng 22 thiết bị đã được mở hộp và đưa vào sử dụng.
Chưa dừng lại ở đó, Trương còn thuê một nhà kho rộng gần 600 m² ở gần đó. Bên trong chất gần 1.000 thiết bị mới, tủ lạnh và máy giặt được xếp ngay ngắn thành từng chồng. Cảnh sát phải mất tới 8 giờ mới kiểm kê xong số hàng.
Lợi dụng “khoảng thời gian” của hệ thống
Vốn là người thường xuyên săn các chương trình ưu đãi, sau khi nghỉ việc, Trương vẫn nắm rất rõ quy trình vận hành của hệ thống cũ.
Cô Trương phát hiện một lỗ hổng khá kín, trước tiên chọn một thiết bị lớn, chẳng hạn điều hòa, để tham gia chương trình “đổi cũ lấy mới”. Ngay sau khi hệ thống đưa ra mức định giá, cô lập tức hủy đơn, rồi chuyển sang đặt một món đồ gia dụng nhỏ trị giá vài chục NDT, chẳng hạn máy luộc trứng.
Trong lúc hệ thống chưa kịp cập nhật, cô nhanh chóng chuyển trở lại đơn hàng thiết bị lớn. Sau khi làm mới trang, món đồ gia dụng nhỏ bất ngờ hiển thị giá 0 đồng, trong khi thiết bị cũ cũng không cần giao nộp.
Nhờ thủ thuật dựa vào “tốc độ thao tác” này, Trương bắt đầu kéo cả bố mẹ, chồng, họ hàng, thậm chí mượn cả tài khoản của những đồng nghiệp cũ vẫn còn làm việc tại công ty để liên tục đặt hàng.
Sau đó, cô đem số thiết bị này bán lại trên các nền tảng đồ cũ với giá khoảng 80% giá thị trường, qua đó thu tiền mặt.
Cô Trương phát hiện một lỗ hổng khá kín, trước tiên chọn một thiết bị lớn, chẳng hạn điều hòa, để tham gia chương trình “đổi cũ lấy mới”. Ngay sau khi hệ thống đưa ra mức định giá, cô lập tức hủy đơn, rồi chuyển sang đặt một món đồ gia dụng nhỏ trị giá vài chục NDT, chẳng hạn máy luộc trứng.
Trong lúc hệ thống chưa kịp cập nhật, cô nhanh chóng chuyển trở lại đơn hàng thiết bị lớn. Sau khi làm mới trang, món đồ gia dụng nhỏ bất ngờ hiển thị giá 0 đồng, trong khi thiết bị cũ cũng không cần giao nộp.
Nhờ thủ thuật dựa vào “tốc độ thao tác” này, Trương bắt đầu kéo cả bố mẹ, chồng, họ hàng, thậm chí mượn cả tài khoản của những đồng nghiệp cũ vẫn còn làm việc tại công ty để liên tục đặt hàng.
Sau đó, cô đem số thiết bị này bán lại trên các nền tảng đồ cũ với giá khoảng 80% giá thị trường, qua đó thu tiền mặt.
Biết là trộm cắp nhưng vẫn tham gia
Hai đồng nghiệp cũ nhận thấy hành vi của Trương có gì đó bất thường. Tuy nhiên, họ không những không khuyên can mà còn tìm đến hỏi “làm thế nào để làm được”. Sau khi bị Trương từ chối tiết lộ, hai người này quay sang yêu cầu cô đưa đồ điện gia dụng hoặc tiền mặt để đổi lấy việc giữ im lặng.
Tuy vậy, cảnh sát cho rằng dù hai người này không trực tiếp thao tác đặt hàng, nhưng nếu biết rõ số hàng có được là do trộm cắp mà vẫn nhận tài sản hoặc tiền và tham gia chia chác, họ vẫn có thể bị xác định là đồng phạm.
Hiện Trương cùng hai người khác đã bị tạm giữ hình sự với cáo buộc tội trộm cắp. Những người liên quan khác đã hoàn trả tài sản chiếm đoạt, còn phía nền tảng cũng đã khắc phục lỗ hổng “chênh lệch thời gian” nói trên.
Tuy vậy, cảnh sát cho rằng dù hai người này không trực tiếp thao tác đặt hàng, nhưng nếu biết rõ số hàng có được là do trộm cắp mà vẫn nhận tài sản hoặc tiền và tham gia chia chác, họ vẫn có thể bị xác định là đồng phạm.
Hiện Trương cùng hai người khác đã bị tạm giữ hình sự với cáo buộc tội trộm cắp. Những người liên quan khác đã hoàn trả tài sản chiếm đoạt, còn phía nền tảng cũng đã khắc phục lỗ hổng “chênh lệch thời gian” nói trên.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
