Duy Linh✔
Writer
OpenAI đã phá vỡ một chiến dịch gây ảnh hưởng ngầm sử dụng ChatGPT để quảng bá một viện nghiên cứu được cho là có liên quan đến Israel, lan truyền các luận điệu có lợi cho Nga và tạo dựng vẻ ngoài hợp pháp về mặt học thuật trên nhiều nền tảng mạng xã hội.
Công ty đã cấm một nhóm tài khoản được đánh giá có khả năng rất cao xuất phát từ Nga, sau khi truy tìm những nội dung do AI tạo ra và phát hiện chúng liên quan đến một mạng lưới rộng lớn hơn được xây dựng xung quanh Viện Burke Quốc tế (IBI).
ChatGPT chủ yếu được sử dụng để soạn thảo và hoàn thiện nội dung mạng xã hội. Tuy nhiên, chiến dịch không chỉ dựa vào AI mà còn kết hợp nhiều hoạt động khác như xây dựng thương hiệu giả mạo, sao chép nghiên cứu, gán sai nguồn, sử dụng cơ sở hạ tầng trung gian và phân phối nội dung phối hợp trên X, Facebook, LinkedIn, Telegram và Substack.
OpenAI cho biết các nhà điều hành gửi câu hỏi cho ChatGPT bằng tiếng Nga, nhưng phần lớn bình luận và bài đăng lại được tạo bằng tiếng Anh. Họ còn yêu cầu mô hình che giấu những dấu hiệu ngôn ngữ có thể cho thấy tác giả là người Nga. Đây là một biện pháp thường được sử dụng trong các hoạt động gây ảnh hưởng nhằm khiến nội dung trông giống như được tạo ra bởi người bản địa của nhóm đối tượng mục tiêu.
Bài đăng trên LinkedIn được tạo ra bởi hoạt động này và được đăng tải trên nền tảng (Nguồn: OpenAI).
Do OpenAI không cho phép truy cập mô hình từ Nga, các nhà điều hành được cho là đã sử dụng dịch vụ VPN để tiếp cận nền tảng.
Trung tâm của chiến dịch là Viện Burke Quốc tế (IBI), một tổ chức tự mô tả là 'cộng đồng chuyên gia' và tuyên bố đặt trụ sở tại Israel. Tên miền của tổ chức được đăng ký vào tháng 2/2025. IBI tự giới thiệu là một tổ chức nghiên cứu và hoạch định chính sách, đăng các bài viết được cho là của các học giả nổi tiếng, báo cáo về nhiều quốc gia và một 'chỉ số chủ quyền' do chính tổ chức này xây dựng.
Theo các nhà nghiên cứu của OpenAI, chiến dịch cho thấy AI tạo sinh có thể đóng vai trò như một công cụ giúp tăng hiệu quả cho hoạt động gây ảnh hưởng, thay vì là nguồn duy nhất tạo ra thông tin sai lệch.
Mức độ sao chép được OpenAI phát hiện là rất lớn. Trong 36 bài báo của IBI có liên quan đến chuyên gia, được kiểm tra và xuất bản trong khoảng thời gian từ tháng 9/2025 đến tháng 5/2026, có tới 34 bài được sao chép từ các nguồn khác trên internet.
Một bài viết về Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan dường như được sao chép từ một ấn phẩm gốc của Nhà xuất bản Đại học Cambridge nhưng lại ghi tên tác giả là một giáo sư tại Đại học Nottingham, người có chuyên môn về chính trị Nam Á.
Bài viết trên trang web IBI (mở trong cửa sổ mới) , được cho là của Giáo sư Katharine Adeney thuộc Đại học Nottingham (mở trong cửa sổ mới) và có ngày 28 tháng 12 năm 2025 (Nguồn: OpenAI).
Một bài viết khác về quản trị di cư được cho là sao chép nghiên cứu từ Viện Chính sách Di cư nhưng lại được ghi tên một giáo sư người Australia chuyên về hóa học thực phẩm.
Những thủ thuật này giúp biến các nghiên cứu có thật thành lớp nền tạo dựng uy tín cho một cơ sở hạ tầng gây ảnh hưởng. Thay vì trực tiếp tạo ra những báo cáo hoàn toàn bịa đặt, các nhà điều hành có thể tái sử dụng tài liệu đáng tin cậy, thay đổi tên tác giả, bổ sung các phân tích mang tính ý thức hệ rồi sử dụng website làm điểm trung chuyển để khuếch đại nội dung trên mạng xã hội.
Cách làm này tạo ra một hệ sinh thái thông tin trong đó các công trình nghiên cứu chính thống bị tận dụng để củng cố tính hợp pháp cho một danh tính tổ chức được dựng lên.
'Chỉ số chủ quyền' của IBI dường như là công cụ truyền tải thông điệp chính của chiến dịch. Chỉ số này ca ngợi Nga, đồng thời mô tả Mỹ, Pháp, Đức và Liên minh châu Âu là những bên suy yếu về chính trị, phụ thuộc về kinh tế hoặc chịu ảnh hưởng từ các lợi ích bên ngoài.
OpenAI đánh giá đây là đặc điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch và cho biết đây là mạng lưới gây ảnh hưởng liên quan đến Nga đầu tiên mà công ty phá vỡ có khả năng xây dựng một vỏ bọc trung tâm nghiên cứu giả phức tạp đến mức này.
Chiến dịch cũng sử dụng ChatGPT để tạo phản hồi cho những người dùng thật trên Substack, thường xuyên lồng ghép lời kêu gọi theo dõi các kênh của IBI.
Bên cạnh đó, các nhà điều hành tạo nội dung Telegram bằng tiếng Đức cho một kênh có tên 'Lahme Ente', nghĩa là 'Vịt què'. Nội dung của kênh chỉ trích Ukraine, Liên minh châu Âu và chính phủ Đức, đồng thời ủng hộ quan hệ gần gũi hơn với Nga.
Một tài khoản khác được sử dụng để tạo logo cho khoảng một chục kênh Telegram hướng tới người dùng tại Đức, Mỹ, Pháp, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó, các nhà điều hành yêu cầu tóm tắt hoạt động của những kênh này bằng tiếng Nga.
OpenAI đánh giá ảnh hưởng tức thời của chiến dịch vẫn ở mức hạn chế. Phần lớn bài đăng nhận được ít lượt xem, trong khi các tài khoản chính thức của IBI có lượng người theo dõi thấp. Dù vậy, những kênh Telegram liên quan thường tuyên bố có từ 10.000 đến 20.000 người theo dõi.
Dựa trên Thang Phân loại Đột phá của Brookings, OpenAI xếp chiến dịch ở mức thấp hơn của Hạng Ba. Điều này phản ánh một hoạt động trải rộng trên nhiều nền tảng và có một số bằng chứng cho thấy nội dung đã tiếp cận được khán giả thực sự.
Tuy nhiên, chiến dịch cho thấy kỹ thuật hoạt động gây ảnh hưởng đang có sự thay đổi. AI cho phép các tác nhân gây ảnh hưởng bản địa hóa thông điệp, tạo nội dung phù hợp với từng nền tảng, xây dựng nhận diện trực quan và duy trì hình ảnh đa ngôn ngữ với chi phí thấp hơn.
Mối đe dọa vì vậy không chỉ nằm ở những văn bản giả mạo. Điểm đáng chú ý là cách AI được tích hợp vào một hệ sinh thái nhiều tầng, trong đó các nội dung được thiết kế để tạo dựng quyền lực giả, dẫn dắt người xem qua những kênh được kiểm soát và bình thường hóa các câu chuyện phù hợp với mục tiêu của nhà nước.
Công ty đã cấm một nhóm tài khoản được đánh giá có khả năng rất cao xuất phát từ Nga, sau khi truy tìm những nội dung do AI tạo ra và phát hiện chúng liên quan đến một mạng lưới rộng lớn hơn được xây dựng xung quanh Viện Burke Quốc tế (IBI).
ChatGPT chủ yếu được sử dụng để soạn thảo và hoàn thiện nội dung mạng xã hội. Tuy nhiên, chiến dịch không chỉ dựa vào AI mà còn kết hợp nhiều hoạt động khác như xây dựng thương hiệu giả mạo, sao chép nghiên cứu, gán sai nguồn, sử dụng cơ sở hạ tầng trung gian và phân phối nội dung phối hợp trên X, Facebook, LinkedIn, Telegram và Substack.
OpenAI cho biết các nhà điều hành gửi câu hỏi cho ChatGPT bằng tiếng Nga, nhưng phần lớn bình luận và bài đăng lại được tạo bằng tiếng Anh. Họ còn yêu cầu mô hình che giấu những dấu hiệu ngôn ngữ có thể cho thấy tác giả là người Nga. Đây là một biện pháp thường được sử dụng trong các hoạt động gây ảnh hưởng nhằm khiến nội dung trông giống như được tạo ra bởi người bản địa của nhóm đối tượng mục tiêu.
Bài đăng trên LinkedIn được tạo ra bởi hoạt động này và được đăng tải trên nền tảng (Nguồn: OpenAI).
Do OpenAI không cho phép truy cập mô hình từ Nga, các nhà điều hành được cho là đã sử dụng dịch vụ VPN để tiếp cận nền tảng.
Trung tâm của chiến dịch là Viện Burke Quốc tế (IBI), một tổ chức tự mô tả là 'cộng đồng chuyên gia' và tuyên bố đặt trụ sở tại Israel. Tên miền của tổ chức được đăng ký vào tháng 2/2025. IBI tự giới thiệu là một tổ chức nghiên cứu và hoạch định chính sách, đăng các bài viết được cho là của các học giả nổi tiếng, báo cáo về nhiều quốc gia và một 'chỉ số chủ quyền' do chính tổ chức này xây dựng.
Theo các nhà nghiên cứu của OpenAI, chiến dịch cho thấy AI tạo sinh có thể đóng vai trò như một công cụ giúp tăng hiệu quả cho hoạt động gây ảnh hưởng, thay vì là nguồn duy nhất tạo ra thông tin sai lệch.
Vụ lạm dụng ChatGPT bị phơi bày
Cuộc điều tra của OpenAI cho thấy lớp vỏ học thuật của IBI phụ thuộc đáng kể vào nội dung sao chép từ các nguồn chính thống. Trong một số trường hợp, những nội dung này còn được gán sai cho các học giả không liên quan.Mức độ sao chép được OpenAI phát hiện là rất lớn. Trong 36 bài báo của IBI có liên quan đến chuyên gia, được kiểm tra và xuất bản trong khoảng thời gian từ tháng 9/2025 đến tháng 5/2026, có tới 34 bài được sao chép từ các nguồn khác trên internet.
Một bài viết về Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan dường như được sao chép từ một ấn phẩm gốc của Nhà xuất bản Đại học Cambridge nhưng lại ghi tên tác giả là một giáo sư tại Đại học Nottingham, người có chuyên môn về chính trị Nam Á.
Bài viết trên trang web IBI (mở trong cửa sổ mới) , được cho là của Giáo sư Katharine Adeney thuộc Đại học Nottingham (mở trong cửa sổ mới) và có ngày 28 tháng 12 năm 2025 (Nguồn: OpenAI).
Một bài viết khác về quản trị di cư được cho là sao chép nghiên cứu từ Viện Chính sách Di cư nhưng lại được ghi tên một giáo sư người Australia chuyên về hóa học thực phẩm.
Những thủ thuật này giúp biến các nghiên cứu có thật thành lớp nền tạo dựng uy tín cho một cơ sở hạ tầng gây ảnh hưởng. Thay vì trực tiếp tạo ra những báo cáo hoàn toàn bịa đặt, các nhà điều hành có thể tái sử dụng tài liệu đáng tin cậy, thay đổi tên tác giả, bổ sung các phân tích mang tính ý thức hệ rồi sử dụng website làm điểm trung chuyển để khuếch đại nội dung trên mạng xã hội.
Cách làm này tạo ra một hệ sinh thái thông tin trong đó các công trình nghiên cứu chính thống bị tận dụng để củng cố tính hợp pháp cho một danh tính tổ chức được dựng lên.
'Chỉ số chủ quyền' của IBI dường như là công cụ truyền tải thông điệp chính của chiến dịch. Chỉ số này ca ngợi Nga, đồng thời mô tả Mỹ, Pháp, Đức và Liên minh châu Âu là những bên suy yếu về chính trị, phụ thuộc về kinh tế hoặc chịu ảnh hưởng từ các lợi ích bên ngoài.
OpenAI đánh giá đây là đặc điểm đáng chú ý nhất của chiến dịch và cho biết đây là mạng lưới gây ảnh hưởng liên quan đến Nga đầu tiên mà công ty phá vỡ có khả năng xây dựng một vỏ bọc trung tâm nghiên cứu giả phức tạp đến mức này.
Chiến dịch cũng sử dụng ChatGPT để tạo phản hồi cho những người dùng thật trên Substack, thường xuyên lồng ghép lời kêu gọi theo dõi các kênh của IBI.
Bên cạnh đó, các nhà điều hành tạo nội dung Telegram bằng tiếng Đức cho một kênh có tên 'Lahme Ente', nghĩa là 'Vịt què'. Nội dung của kênh chỉ trích Ukraine, Liên minh châu Âu và chính phủ Đức, đồng thời ủng hộ quan hệ gần gũi hơn với Nga.
Một tài khoản khác được sử dụng để tạo logo cho khoảng một chục kênh Telegram hướng tới người dùng tại Đức, Mỹ, Pháp, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Sau đó, các nhà điều hành yêu cầu tóm tắt hoạt động của những kênh này bằng tiếng Nga.
OpenAI đánh giá ảnh hưởng tức thời của chiến dịch vẫn ở mức hạn chế. Phần lớn bài đăng nhận được ít lượt xem, trong khi các tài khoản chính thức của IBI có lượng người theo dõi thấp. Dù vậy, những kênh Telegram liên quan thường tuyên bố có từ 10.000 đến 20.000 người theo dõi.
Dựa trên Thang Phân loại Đột phá của Brookings, OpenAI xếp chiến dịch ở mức thấp hơn của Hạng Ba. Điều này phản ánh một hoạt động trải rộng trên nhiều nền tảng và có một số bằng chứng cho thấy nội dung đã tiếp cận được khán giả thực sự.
Tuy nhiên, chiến dịch cho thấy kỹ thuật hoạt động gây ảnh hưởng đang có sự thay đổi. AI cho phép các tác nhân gây ảnh hưởng bản địa hóa thông điệp, tạo nội dung phù hợp với từng nền tảng, xây dựng nhận diện trực quan và duy trì hình ảnh đa ngôn ngữ với chi phí thấp hơn.
Mối đe dọa vì vậy không chỉ nằm ở những văn bản giả mạo. Điểm đáng chú ý là cách AI được tích hợp vào một hệ sinh thái nhiều tầng, trong đó các nội dung được thiết kế để tạo dựng quyền lực giả, dẫn dắt người xem qua những kênh được kiểm soát và bình thường hóa các câu chuyện phù hợp với mục tiêu của nhà nước.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
Sửa lần cuối:
