Tại Diễn đàn Quốc gia số Việt Nam (DIGIFEST 2026) vừa qua ở Ninh Bình, ông Nguyễn Tử Quảng, CEO Tập đoàn công nghệ Bkav cho rằng điểm nghẽn lớn nhất của chuyển đổi số Việt Nam không nằm ở công nghệ hay nguồn lực, mà nằm ở việc thiếu các chuẩn kết nối thống nhất giữa các nền tảng.
Theo ông Quảng, nhiều năm qua các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp đã xây dựng nhiều hệ thống số khác nhau nhưng thường hoạt động rời rạc, khó liên thông dữ liệu với nhau. Khi mỗi đơn vị sử dụng một cách làm riêng, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và mở rộng quy mô trở nên phức tạp, tốn kém và dễ phát sinh tình trạng phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ.
Ông Nguyễn Tử Quảng (thứ hai từ phải qua) đang trao đổi tại Diễn đàn
Ông dẫn chứng hệ thống liên thông văn bản quốc gia là một trong những mô hình thành công nhất của quá trình số hóa tại Việt Nam. Thành công này đến từ việc sớm xây dựng và áp dụng một chuẩn kết nối chung, giúp các phần mềm khác nhau vẫn có thể trao đổi dữ liệu và vận hành đồng bộ. Nhờ đó, ngay cả khi diễn ra các đợt sáp nhập đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy, hệ thống vẫn hoạt động ổn định, xử lý hàng triệu văn bản mỗi tháng.
Từ kinh nghiệm đó, ông Quảng cho rằng giải pháp cốt lõi để tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số là bắt buộc mọi nền tảng phải tuân theo nguyên tắc "kiến trúc mở, dữ liệu mở và kết nối mở". Khi có chuẩn kỹ thuật minh bạch, nhiều doanh nghiệp có thể cùng tham gia phát triển và cung cấp giải pháp, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh dựa trên chất lượng sản phẩm thay vì lợi thế độc quyền.
Theo ông, Luật Chuyển đổi số đã đưa được tinh thần này vào nội dung luật. Điều còn thiếu là các nghị định hướng dẫn và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để bảo đảm tất cả nền tảng số quốc gia và địa phương đều tuân thủ thống nhất.
Ông Nguyễn Tử Quảng nhận định thể chế hiện nay đã gần như hoàn thiện. Nếu các chuẩn mở được ban hành và thực thi nghiêm túc trên phạm vi toàn quốc, quá trình chuyển đổi số sẽ diễn ra nhanh hơn, giảm tình trạng phân mảnh hệ thống, tránh phụ thuộc vào nhà cung cấp và tạo nền tảng để các công nghệ mới như AI phát huy hiệu quả trên quy mô lớn.
Theo ông Quảng, nhiều năm qua các cơ quan, địa phương và doanh nghiệp đã xây dựng nhiều hệ thống số khác nhau nhưng thường hoạt động rời rạc, khó liên thông dữ liệu với nhau. Khi mỗi đơn vị sử dụng một cách làm riêng, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và mở rộng quy mô trở nên phức tạp, tốn kém và dễ phát sinh tình trạng phụ thuộc vào một nhà cung cấp công nghệ.
Ông Nguyễn Tử Quảng (thứ hai từ phải qua) đang trao đổi tại Diễn đàn
Ông dẫn chứng hệ thống liên thông văn bản quốc gia là một trong những mô hình thành công nhất của quá trình số hóa tại Việt Nam. Thành công này đến từ việc sớm xây dựng và áp dụng một chuẩn kết nối chung, giúp các phần mềm khác nhau vẫn có thể trao đổi dữ liệu và vận hành đồng bộ. Nhờ đó, ngay cả khi diễn ra các đợt sáp nhập đơn vị hành chính và tinh gọn bộ máy, hệ thống vẫn hoạt động ổn định, xử lý hàng triệu văn bản mỗi tháng.
Từ kinh nghiệm đó, ông Quảng cho rằng giải pháp cốt lõi để tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số là bắt buộc mọi nền tảng phải tuân theo nguyên tắc "kiến trúc mở, dữ liệu mở và kết nối mở". Khi có chuẩn kỹ thuật minh bạch, nhiều doanh nghiệp có thể cùng tham gia phát triển và cung cấp giải pháp, tạo ra môi trường cạnh tranh lành mạnh dựa trên chất lượng sản phẩm thay vì lợi thế độc quyền.
Theo ông, Luật Chuyển đổi số đã đưa được tinh thần này vào nội dung luật. Điều còn thiếu là các nghị định hướng dẫn và hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật cụ thể để bảo đảm tất cả nền tảng số quốc gia và địa phương đều tuân thủ thống nhất.
Ông Nguyễn Tử Quảng nhận định thể chế hiện nay đã gần như hoàn thiện. Nếu các chuẩn mở được ban hành và thực thi nghiêm túc trên phạm vi toàn quốc, quá trình chuyển đổi số sẽ diễn ra nhanh hơn, giảm tình trạng phân mảnh hệ thống, tránh phụ thuộc vào nhà cung cấp và tạo nền tảng để các công nghệ mới như AI phát huy hiệu quả trên quy mô lớn.
