Phạm Thanh Bình
Writer
Ngày 30 tháng 5, tại Diễn đàn Thiết bị Năng lượng 2026, ông Wu Kai, Viện sĩ Viện Hàn lâm Kỹ thuật Trung Quốc kiêm nhà khoa học trưởng của CATL, tập đoàn pin lớn nhất thế giới, tuyên bố rằng CATL sẽ đưa một loạt sản phẩm pin ion natri vào sản xuất hàng loạt ngay trong năm 2026. Tuyên bố này vượt xa kế hoạch trước đó, vốn chỉ đặt mục tiêu "bắt đầu sản xuất và cung ứng vào quý 4 năm 2026".
Vậy pin natri có gì đặc biệt?
So với pin lithium-ion đang thống trị thị trường, pin natri có hai lợi thế cốt lõi. Thứ nhất là nguyên liệu. Natri là nguyên tố phổ biến thứ sáu trong vỏ Trái đất, phân bố rộng khắp toàn cầu. Trong khi đó, 75% trữ lượng lithium tập trung ở châu Mỹ, khiến chuỗi cung ứng pin lithium luôn tiềm ẩn rủi ro địa chính trị. Thứ hai là chi phí. Theo Công ty Chứng khoán Đông Quan, chi phí sản xuất pin natri dự kiến sẽ giảm xuống dưới 0,40 nhân dân tệ mỗi Wh (khoảng 1.380 đồng) vào năm 2026, tiệm cận mức giá pin lithium sắt photphat hiện tại. Trong tương lai, con số này có thể còn giảm xuống dưới 0,30 nhân dân tệ mỗi Wh, tức lợi thế về chi phí sẽ ngày càng rõ ràng hơn.
Đây không phải cuộc chơi của riêng CATL. Đến năm 2025, CATL đã đầu tư gần 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 34.500 tỷ đồng) vào nghiên cứu và phát triển pin natri. Các tên tuổi lớn khác như BYD, EVE Energy, Guoxuan High-Tech và Sunwoda cũng đã gia nhập thị trường này. EVE Energy đã khởi công dự án nhà máy pin natri từ tháng 12 năm 2025, với công suất dự kiến 2 GWh. Chủ tịch CATL, ông Zeng Yuqun, từng nhận định pin ion natri có thể chiếm từ 30 đến 40% thị phần pin trong tương lai.
Về ứng dụng thực tế, Changan Automobile đang phối hợp với CATL ra mắt chiếc ô tô chạy pin natri sản xuất hàng loạt đầu tiên trên thế giới, dự kiến ra mắt vào giữa năm 2026. Ngoài ô tô, pin natri còn được nhắm tới hai lĩnh vực lớn khác là lưu trữ năng lượng quy mô lớn và xe hai bánh điện, nơi chúng có thể thay thế dần pin axit chì vốn đang chiếm thị phần đáng kể.
Thị trường chứng khoán đã phản ứng tích cực trước làn sóng này. Từ đầu năm 2026, chỉ số cổ phiếu lĩnh vực pin natri trên sàn A của Trung Quốc tăng 17,63%, vượt trội hơn chỉ số Shanghai Composite cùng kỳ. Trong đó có 7 công ty chuyển từ thua lỗ sang có lãi, còn nhiều cổ phiếu thành phần ghi nhận mức tăng hơn 50%.
Theo dự báo của Công ty Chứng khoán China Galaxy, sản lượng pin ion natri toàn cầu sẽ đạt 25 GWh vào năm 2026, tăng lên 92 GWh vào năm 2027, 221 GWh vào năm 2028 và vượt 600 GWh vào năm 2030.
Năm 2026 được kỳ vọng là năm đầu tiên pin natri được ứng dụng rộng rãi trong thực tế. Khi nguyên liệu rẻ hơn, công nghệ chín muồi hơn và các ông lớn đồng loạt vào cuộc, cuộc cách mạng pin natri có lẽ không còn là chuyện của tương lai nữa.
Vậy pin natri có gì đặc biệt?
So với pin lithium-ion đang thống trị thị trường, pin natri có hai lợi thế cốt lõi. Thứ nhất là nguyên liệu. Natri là nguyên tố phổ biến thứ sáu trong vỏ Trái đất, phân bố rộng khắp toàn cầu. Trong khi đó, 75% trữ lượng lithium tập trung ở châu Mỹ, khiến chuỗi cung ứng pin lithium luôn tiềm ẩn rủi ro địa chính trị. Thứ hai là chi phí. Theo Công ty Chứng khoán Đông Quan, chi phí sản xuất pin natri dự kiến sẽ giảm xuống dưới 0,40 nhân dân tệ mỗi Wh (khoảng 1.380 đồng) vào năm 2026, tiệm cận mức giá pin lithium sắt photphat hiện tại. Trong tương lai, con số này có thể còn giảm xuống dưới 0,30 nhân dân tệ mỗi Wh, tức lợi thế về chi phí sẽ ngày càng rõ ràng hơn.
Đây không phải cuộc chơi của riêng CATL. Đến năm 2025, CATL đã đầu tư gần 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 34.500 tỷ đồng) vào nghiên cứu và phát triển pin natri. Các tên tuổi lớn khác như BYD, EVE Energy, Guoxuan High-Tech và Sunwoda cũng đã gia nhập thị trường này. EVE Energy đã khởi công dự án nhà máy pin natri từ tháng 12 năm 2025, với công suất dự kiến 2 GWh. Chủ tịch CATL, ông Zeng Yuqun, từng nhận định pin ion natri có thể chiếm từ 30 đến 40% thị phần pin trong tương lai.
Về ứng dụng thực tế, Changan Automobile đang phối hợp với CATL ra mắt chiếc ô tô chạy pin natri sản xuất hàng loạt đầu tiên trên thế giới, dự kiến ra mắt vào giữa năm 2026. Ngoài ô tô, pin natri còn được nhắm tới hai lĩnh vực lớn khác là lưu trữ năng lượng quy mô lớn và xe hai bánh điện, nơi chúng có thể thay thế dần pin axit chì vốn đang chiếm thị phần đáng kể.
Thị trường chứng khoán đã phản ứng tích cực trước làn sóng này. Từ đầu năm 2026, chỉ số cổ phiếu lĩnh vực pin natri trên sàn A của Trung Quốc tăng 17,63%, vượt trội hơn chỉ số Shanghai Composite cùng kỳ. Trong đó có 7 công ty chuyển từ thua lỗ sang có lãi, còn nhiều cổ phiếu thành phần ghi nhận mức tăng hơn 50%.
Theo dự báo của Công ty Chứng khoán China Galaxy, sản lượng pin ion natri toàn cầu sẽ đạt 25 GWh vào năm 2026, tăng lên 92 GWh vào năm 2027, 221 GWh vào năm 2028 và vượt 600 GWh vào năm 2030.
Năm 2026 được kỳ vọng là năm đầu tiên pin natri được ứng dụng rộng rãi trong thực tế. Khi nguyên liệu rẻ hơn, công nghệ chín muồi hơn và các ông lớn đồng loạt vào cuộc, cuộc cách mạng pin natri có lẽ không còn là chuyện của tương lai nữa.
