Vũ khí laser của Hải quân Mỹ trở lại, nhắm thẳng vào mối đe dọa drone

[Bui Nhat Minh]

Trong nhiều năm, vũ khí laser từng bị xem là công nghệ “tương lai” đầy hứa hẹn nhưng khó ứng dụng thực tế. Thế nhưng sự bùng nổ của chiến tranh bằng máy bay không người lái đang khiến loại vũ khí này quay trở lại mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Mới đây, United States Navy đã tái kích hoạt hệ thống laser công suất 150 kilowatt mang tên Solid State Laser Technology Maturation trên tàu USS Portland, sau một thời gian bị ngừng hoạt động.

Động thái này được xem là tín hiệu cho thấy laser đang ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến tranh hiện đại, đặc biệt trong nhiệm vụ chống máy bay không người lái.

Vũ khí từng bị “xếp kho” nay được hồi sinh​

SSL-TM từng gây chú ý lớn vào năm 2020 khi bắn hạ thành công một máy bay không người lái trong cuộc thử nghiệm tại Vịnh Aden. Tuy nhiên, chương trình sau đó bất ngờ bị đình chỉ vào năm 2023.

Giờ đây, hệ thống này đã trở lại. Trong cuộc tập trận Crimson Dragon diễn ra vào tháng 9/2025, laser SSL-TM được cho là đã bắn hạ bốn máy bay không người lái.

Theo nhiều chuyên gia quân sự, sự trở lại của laser phản ánh mối lo ngại ngày càng lớn trước làn sóng drone giá rẻ xuất hiện trên chiến trường hiện đại.

Benjamin Jensen, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng Mỹ không hề tụt hậu trong cuộc đua laser quân sự như nhiều người nghĩ.

Ông nhận định các hệ thống laser của Mỹ hiện cho thấy độ tin cậy cao hơn so với một số hệ thống nước ngoài như Silent Hunter của Trung Quốc.

Silent Hunter từng được quảng bá mạnh mẽ nhưng gặp nhiều vấn đề khi hoạt động trong môi trường sa mạc nóng và nhiều cát tại Trung Đông. Theo các báo cáo, hệ thống này gặp khó khăn trong việc theo dõi các mục tiêu di chuyển nhanh như drone.

Trong khi đó, các tập đoàn quốc phòng Mỹ như Lockheed Martin
hay RTX
đã nghiên cứu công nghệ laser quân sự suốt nhiều năm và tập trung mạnh vào khả năng hoạt động thực tế ngoài chiến trường.

Laser có thể thay đổi chiến tranh chống drone?​

Một trong những lợi thế lớn nhất của laser là chi phí mỗi lần bắn cực thấp so với tên lửa phòng không truyền thống.

Trong khi nhiều loại drone hiện nay có giá tương đối rẻ, việc dùng tên lửa đánh chặn để tiêu diệt chúng lại cực kỳ tốn kém. Đây được xem là bài toán đau đầu của quân đội nhiều nước.

Theo tiến sĩ Steven Wills thuộc Trung tâm Chiến lược Hàng hải của Liên đoàn Hải quân Mỹ, laser có thể giúp tàu chiến đối phó hiệu quả hơn với các đàn drone hoặc xuồng tấn công cỡ nhỏ.

Ông cho rằng thay vì phải liên tục tiêu tốn tên lửa đắt tiền, tàu chiến có thể sử dụng laser như một dạng “kho đạn gần như vô hạn”, miễn là còn đủ điện năng.

Ngoài chống drone, laser còn được kỳ vọng có thể:

• Gây hư hại tàu nhỏ
• Làm mù cảm biến đối phương
• Đốt cháy thiết bị điện tử
• Hỗ trợ phòng thủ tầm gần

Dù vậy, laser vẫn chưa phải “vũ khí hoàn hảo”.

Các chuyên gia cho biết loại vũ khí này vẫn gặp nhiều hạn chế như:

• Tầm bắn tương đối ngắn
• Phụ thuộc đường ngắm trực tiếp
• Dễ bị ảnh hưởng bởi bụi, khói, hơi nước và điều kiện khí quyển

Không khí nóng hoặc nhiều hạt bụi có thể làm tán xạ tia laser, khiến hiệu quả giảm đáng kể. Điều đó đồng nghĩa trong tương lai, các biện pháp như khói ngụy trang hoặc vật liệu làm lệch tia laser hoàn toàn có thể trở thành công cụ đối phó mới trên chiến trường.

Dù còn hạn chế, laser rõ ràng đang dần chuyển từ công nghệ thử nghiệm sang một phần thực tế của chiến tranh hiện đại. Trong thời đại drone bùng nổ, loại vũ khí từng mang màu sắc khoa học viễn tưởng này có thể sẽ ngày càng xuất hiện nhiều hơn trên tàu chiến, xe quân sự và các hệ thống phòng thủ tương lai.
(popularmechanics)