Ổ nhóm cung cấp hạ tầng phục vụ hoạt động lừa đảo qua mạng vừa bị Công an huyện Ninh Viễn, tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) triệt phá. Lực lượng chức năng bắt giữ hai đối tượng, đồng thời thu giữ hơn 10.000 SIM điện thoại, 115 thiết bị “hộp SIM” và 36 máy tính cùng nhiều thiết bị mạng khác. Vụ việc cho thấy phía sau những tin nhắn, cuộc gọi lừa đảo mà người dùng nhận được có thể là cả một hệ thống được tổ chức để quản lý và vận hành hàng nghìn số điện thoại cùng lúc.
Với quy mô hơn 10.000 SIM điện thoại, 115 thiết bị “hộp SIM”, 36 máy tính cùng nhiều bộ định tuyến. Nhưng những người bị bắt lại không trực tiếp thực hiện toàn bộ hoạt động lừa đảo. Theo điều tra ban đầu, họ thuê địa điểm, mua số lượng lớn SIM rồi lắp vào các thiết bị chuyên dụng. Sau đó, các đối tượng ở nước ngoài sử dụng phần mềm điều khiển từ xa để vận hành hệ thống.
Với quy mô hơn 10.000 SIM điện thoại, 115 thiết bị “hộp SIM”, 36 máy tính cùng nhiều bộ định tuyến. Nhưng những người bị bắt lại không trực tiếp thực hiện toàn bộ hoạt động lừa đảo. Theo điều tra ban đầu, họ thuê địa điểm, mua số lượng lớn SIM rồi lắp vào các thiết bị chuyên dụng. Sau đó, các đối tượng ở nước ngoài sử dụng phần mềm điều khiển từ xa để vận hành hệ thống.
Biến hàng nghìn SIM thành công cụ phát tán lừa đảo
“Cụm SIM” hay “hộp SIM” về bản chất là thiết bị có thể kết nối và quản lý nhiều SIM điện thoại cùng lúc. Trong hoạt động hợp pháp, những thiết bị dạng này có thể phục vụ các nhu cầu liên lạc hoặc quản lý viễn thông nhất định.
Tuy nhiên, khi bị các đối tượng tội phạm lợi dụng, chúng có thể trở thành một mắt xích trong hệ thống lừa đảo. Hàng loạt SIM được tập trung tại một địa điểm, kết nối với máy tính và có thể được điều khiển từ xa. Trong vụ việc tại Ninh Viễn, cơ quan công an xác định hệ thống này được sử dụng để đăng ký hàng loạt tài khoản trên các nền tảng trực tuyến và gửi tin nhắn có nội dung phục vụ hoạt động lừa đảo.
Điều đó cũng lý giải vì sao người dùng đôi khi có thể nhận được những tin nhắn từ các số điện thoại hoàn toàn xa lạ nhưng nội dung lại rất giống nhau, chẳng hạn thông báo trúng thưởng, yêu cầu xác minh tài khoản, gửi đường dẫn giả mạo hoặc dụ người nhận truy cập vào một website. Thay vì một kẻ lừa đảo phải sử dụng từng số điện thoại riêng lẻ, cả một hệ thống có thể giúp chúng vận hành số lượng lớn SIM và tài khoản cùng lúc.
Tuy nhiên, khi bị các đối tượng tội phạm lợi dụng, chúng có thể trở thành một mắt xích trong hệ thống lừa đảo. Hàng loạt SIM được tập trung tại một địa điểm, kết nối với máy tính và có thể được điều khiển từ xa. Trong vụ việc tại Ninh Viễn, cơ quan công an xác định hệ thống này được sử dụng để đăng ký hàng loạt tài khoản trên các nền tảng trực tuyến và gửi tin nhắn có nội dung phục vụ hoạt động lừa đảo.
Điều đó cũng lý giải vì sao người dùng đôi khi có thể nhận được những tin nhắn từ các số điện thoại hoàn toàn xa lạ nhưng nội dung lại rất giống nhau, chẳng hạn thông báo trúng thưởng, yêu cầu xác minh tài khoản, gửi đường dẫn giả mạo hoặc dụ người nhận truy cập vào một website. Thay vì một kẻ lừa đảo phải sử dụng từng số điện thoại riêng lẻ, cả một hệ thống có thể giúp chúng vận hành số lượng lớn SIM và tài khoản cùng lúc.
Vì sao người dùng liên tục nhận được tin nhắn lạ?
Đằng sau một tin nhắn lừa đảo tưởng như được gửi thủ công có thể là cả một chuỗi hoạt động tự động hóa. Kẻ xấu trước tiên tìm cách có được số lượng lớn SIM, sau đó sử dụng các thiết bị và máy tính để quản lý chúng. Những số điện thoại này có thể tiếp tục được sử dụng để đăng ký tài khoản, gửi tin nhắn hoặc thực hiện các hoạt động khác trên Internet.
Ảnh: QQ news
Khi một số điện thoại bị người dùng phát hiện và chặn, kẻ gian có thể chuyển sang số khác. Đây là một trong những lý do việc chỉ chặn từng số điện thoại không phải lúc nào cũng đủ để ngăn chặn các chiến dịch lừa đảo quy mô lớn. Với người dùng, dấu hiệu dễ nhận biết nhất vẫn là những tin nhắn bất ngờ yêu cầu thực hiện một hành động gấp, đặc biệt khi tin nhắn chứa đường dẫn, yêu cầu cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc cài đặt ứng dụng.
Đừng vì tin nhắn có vẻ “bình thường” mà mất cảnh giác
Vụ việc cũng cho thấy một điểm quan trọng: số điện thoại gửi tin nhắn không phải là bằng chứng cho thấy người gửi đáng tin cậy. Một tin nhắn được gửi từ số điện thoại thông thường, thậm chí sử dụng nội dung rất giống thông báo của ngân hàng, sàn thương mại điện tử hay cơ quan, vẫn có thể là một phần của chiến dịch lừa đảo. Người dùng không nên bấm vào đường dẫn trong tin nhắn lạ, không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực hoặc thông tin thẻ ngân hàng theo yêu cầu từ một tin nhắn hoặc cuộc gọi bất ngờ.
Nếu nhận được thông báo liên quan đến tài khoản, tiền bạc hoặc giao dịch, cách an toàn hơn là tự mở ứng dụng chính thức hoặc truy cập website chính thức của đơn vị liên quan để kiểm tra, thay vì sử dụng đường dẫn được gửi trong tin nhắn.
Đặc biệt, nếu một người gọi điện yêu cầu chuyển tiền ngay, cài ứng dụng để “xác minh”, đọc mã OTP hoặc truy cập một đường dẫn để “nhận tiền”, người dùng nên dừng lại và kiểm tra lại thông tin qua một kênh độc lập.
Vụ triệt phá tại Ninh Viễn cho thấy những tin nhắn lừa đảo xuất hiện trên điện thoại người dùng không phải lúc nào cũng là hoạt động đơn lẻ. Phía sau chúng có thể là những hệ thống được chuẩn bị sẵn, sử dụng hàng nghìn SIM và thiết bị để mở rộng quy mô tiếp cận nạn nhân.
Nếu nhận được thông báo liên quan đến tài khoản, tiền bạc hoặc giao dịch, cách an toàn hơn là tự mở ứng dụng chính thức hoặc truy cập website chính thức của đơn vị liên quan để kiểm tra, thay vì sử dụng đường dẫn được gửi trong tin nhắn.
Đặc biệt, nếu một người gọi điện yêu cầu chuyển tiền ngay, cài ứng dụng để “xác minh”, đọc mã OTP hoặc truy cập một đường dẫn để “nhận tiền”, người dùng nên dừng lại và kiểm tra lại thông tin qua một kênh độc lập.
Vụ triệt phá tại Ninh Viễn cho thấy những tin nhắn lừa đảo xuất hiện trên điện thoại người dùng không phải lúc nào cũng là hoạt động đơn lẻ. Phía sau chúng có thể là những hệ thống được chuẩn bị sẵn, sử dụng hàng nghìn SIM và thiết bị để mở rộng quy mô tiếp cận nạn nhân.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
