Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Một nghiên cứu mới từ Trung Quốc cho thấy một thói quen tưởng chừng vô hại là ngủ trưa quá lâu có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ ở những người bị tiểu đường type 2.
Kết quả nghiên cứu được trình bày tại hội nghị ENDO 2026 của Hiệp hội Nội tiết Mỹ cho thấy những người mắc tiểu đường type 2 ngủ trưa hơn 30 phút mỗi ngày có nguy cơ cao hơn mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD).
MASLD, trước đây được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan. Đây là một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay và thường liên quan đến béo phì, tiểu đường type 2 cùng các rối loạn chuyển hóa khác.
Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Xuejiang Gu thuộc Đại học Y khoa Ôn Châu (Trung Quốc) dẫn đầu đã theo dõi gần 1.900 người trưởng thành mắc tiểu đường type 2 trong thời gian trung bình hơn 3 năm. Các tình nguyện viên có độ tuổi từ 18 đến 85 và được đánh giá thói quen ngủ thông qua bảng câu hỏi chi tiết.
Trong thời gian theo dõi, các nhà nghiên cứu ghi nhận 379 trường hợp mới mắc MASLD. Kết quả cho thấy cả ba nhóm còn lại đều có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với nhóm ngủ ngon vào ban đêm và chỉ ngủ trưa trong thời gian ngắn.
Đáng chú ý, những người vừa ngủ đêm không chất lượng vừa ngủ trưa kéo dài là nhóm có nguy cơ cao nhất. Theo nhóm nghiên cứu, sự kết hợp này làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ lên hơn ba lần so với nhóm có thói quen ngủ lành mạnh.
Tiến sĩ Xuejiang Gu cho biết kết quả nghiên cứu cho thấy ngủ trưa quá lâu là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với bệnh gan nhiễm mỡ ở người mắc tiểu đường type 2. Tuy nhiên, tác động tiêu cực sẽ rõ rệt hơn nhiều khi đi kèm với tình trạng ngủ đêm không ngon giấc.
Các nhà khoa học cho rằng việc theo dõi thói quen ngủ có thể giúp phát hiện sớm những người có nguy cơ cao mắc MASLD. Dù vậy, cần có thêm các nghiên cứu để làm rõ cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ giữa giấc ngủ và bệnh gan nhiễm mỡ.
Kết quả nghiên cứu cũng là lời nhắc nhở rằng không chỉ chế độ ăn uống và vận động, mà chất lượng giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe chuyển hóa và sức khỏe gan.
Kết quả nghiên cứu được trình bày tại hội nghị ENDO 2026 của Hiệp hội Nội tiết Mỹ cho thấy những người mắc tiểu đường type 2 ngủ trưa hơn 30 phút mỗi ngày có nguy cơ cao hơn mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa (MASLD).
MASLD, trước đây được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu, là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan. Đây là một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay và thường liên quan đến béo phì, tiểu đường type 2 cùng các rối loạn chuyển hóa khác.
Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Xuejiang Gu thuộc Đại học Y khoa Ôn Châu (Trung Quốc) dẫn đầu đã theo dõi gần 1.900 người trưởng thành mắc tiểu đường type 2 trong thời gian trung bình hơn 3 năm. Các tình nguyện viên có độ tuổi từ 18 đến 85 và được đánh giá thói quen ngủ thông qua bảng câu hỏi chi tiết.
Ngủ đêm kém kết hợp ngủ trưa dài làm tăng nguy cơ mạnh nhất
Các nhà khoa học chia người tham gia thành bốn nhóm gồm: ngủ đêm chất lượng tốt kết hợp ngủ trưa ngắn; ngủ đêm tốt kết hợp ngủ trưa dài; ngủ đêm kém kết hợp ngủ trưa ngắn; và ngủ đêm kém kết hợp ngủ trưa dài.Trong thời gian theo dõi, các nhà nghiên cứu ghi nhận 379 trường hợp mới mắc MASLD. Kết quả cho thấy cả ba nhóm còn lại đều có nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với nhóm ngủ ngon vào ban đêm và chỉ ngủ trưa trong thời gian ngắn.
Đáng chú ý, những người vừa ngủ đêm không chất lượng vừa ngủ trưa kéo dài là nhóm có nguy cơ cao nhất. Theo nhóm nghiên cứu, sự kết hợp này làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ lên hơn ba lần so với nhóm có thói quen ngủ lành mạnh.
Tiến sĩ Xuejiang Gu cho biết kết quả nghiên cứu cho thấy ngủ trưa quá lâu là một yếu tố nguy cơ độc lập đối với bệnh gan nhiễm mỡ ở người mắc tiểu đường type 2. Tuy nhiên, tác động tiêu cực sẽ rõ rệt hơn nhiều khi đi kèm với tình trạng ngủ đêm không ngon giấc.
Các nhà khoa học cho rằng việc theo dõi thói quen ngủ có thể giúp phát hiện sớm những người có nguy cơ cao mắc MASLD. Dù vậy, cần có thêm các nghiên cứu để làm rõ cơ chế sinh học đứng sau mối liên hệ giữa giấc ngủ và bệnh gan nhiễm mỡ.
Kết quả nghiên cứu cũng là lời nhắc nhở rằng không chỉ chế độ ăn uống và vận động, mà chất lượng giấc ngủ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe chuyển hóa và sức khỏe gan.
