WuKong_top1
Writer
Mỗi khi xuất hiện các vụ việc liên quan đến thẻ nghỉ dưỡng, không ít người lập tức đặt câu hỏi: “Sao lại dễ tin như vậy?” hay “Bỏ ra cả trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng mà không tìm hiểu kỹ sao?”. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn vào cách các mô hình này vận hành, có lẽ chúng ta sẽ thấy một thực tế khác: phần lớn nạn nhân không bị đánh trúng vào lòng tham, mà bị đánh trúng vào những nhu cầu rất chính đáng của tuổi già.
Thứ mà các đơn vị này bán ngay từ đầu không phải là một tấm thẻ hay một kỳ nghỉ. Họ bán một câu chuyện về gia đình, sức khỏe và sự an tâm. Từ cuộc gọi tặng voucher miễn phí, văn phòng sang trọng, nhân viên lễ phép cho đến những bài thuyết trình về giá trị của việc du lịch cùng con cháu, mọi thứ đều được thiết kế để xây dựng lòng tin. Nạn nhân dần cảm thấy mình đang đưa ra một quyết định có trách nhiệm cho tương lai của gia đình chứ không phải đang mua một sản phẩm.
Thứ mà các đơn vị này bán ngay từ đầu không phải là một tấm thẻ hay một kỳ nghỉ. Họ bán một câu chuyện về gia đình, sức khỏe và sự an tâm. Từ cuộc gọi tặng voucher miễn phí, văn phòng sang trọng, nhân viên lễ phép cho đến những bài thuyết trình về giá trị của việc du lịch cùng con cháu, mọi thứ đều được thiết kế để xây dựng lòng tin. Nạn nhân dần cảm thấy mình đang đưa ra một quyết định có trách nhiệm cho tương lai của gia đình chứ không phải đang mua một sản phẩm.
Điều đáng chú ý là nhiều nhân viên tư vấn rất giỏi giao tiếp và đọc tâm lý khách hàng. Sau nhiều năm tiếp xúc với hàng trăm người mỗi tháng, họ biết cách tạo cảm giác thân quen, biết nên nói gì để chạm đến nỗi lo tuổi già và mong muốn được gắn kết với con cháu. Đây là hình thức “tấn công tâm lý” tương tự các kỹ thuật social engineering mà giới an ninh mạng vẫn thường cảnh báo: xây dựng lòng tin trước, khai thác cảm xúc sau.
Vì vậy, thay vì chỉ trách người cao tuổi “nhẹ dạ”, điều cần thiết hơn là tăng cường cơ chế bảo vệ trong gia đình. Một nguyên tắc đơn giản nhưng hiệu quả là: bất kỳ hợp đồng hoặc khoản chi lớn nào cũng nên được trao đổi với con cháu và dành ít nhất 24 giờ để suy nghĩ trước khi ký kết. Không có chương trình ưu đãi thực sự uy tín nào lại yêu cầu khách hàng phải quyết định ngay tại chỗ.
Các vụ việc thẻ nghỉ dưỡng là lời nhắc nhở rằng kẻ xấu ngày nay không chỉ nhắm vào ví tiền, mà còn nhắm vào cảm xúc, sự cô đơn và mong muốn chăm lo cho gia đình của người lớn tuổi. Sự quan tâm của con cháu, những cuộc trò chuyện thường xuyên và thói quen cùng nhau xem xét các quyết định tài chính quan trọng có lẽ chính là “lá chắn” hiệu quả nhất trước những chiêu trò được ngụy trang bằng sự tử tế và những lời hứa hẹn đẹp đẽ.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
