Sasha✔
Writer
Các nhà phê bình cho rằng thay vì đổi tên, OpenAI nên giải quyết những lo ngại của công chúng về các trung tâm dữ liệu.
Mọi người vốn không ưa gì các trung tâm dữ liệu. Chúng ồn ào, tiêu tốn nhiều tài nguyên và là những công trình gây chướng mắt. Ở Mỹ, các trung tâm dữ liệu bị phản đối gay gắt đến mức đạt được điều gần như không tưởng trong bối cảnh chính trị phân cực hiện nay: sự phản đối đồng thuận từ cả hai đảng. Thế còn “khu phức hợp điện toán” thì sao? Nghe có vẻ dễ chịu hơn nhiều, phải không?
OpenAI dường như đang đặt cược rằng việc âm thầm thay đổi tên gọi có thể đủ để xoa dịu làn sóng phản đối chính trị đang ngày càng lớn – vốn đe dọa làm chệch hướng cơ sở hạ tầng đang thúc đẩy sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).
OpenAI đã giới thiệu thuật ngữ mới này vào ngày 2/11 trong thông báo ra mắt “Chương trình Bảo vệ Lưới điện” (Grid Protectors Program). Sáng kiến này – bắt đầu với một địa điểm sắp triển khai tại Quận Effingham, bang Georgia – nhằm giải quyết những lo ngại về áp lực mà cơ sở hạ tầng AI khổng lồ gây ra đối với lưới điện địa phương, đặc biệt là trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc tình huống khẩn cấp. Đây là vấn đề vốn đã quen thuộc với các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, trong thông báo dài khoảng 900 từ, cụm từ “trung tâm dữ liệu” chỉ xuất hiện đúng hai lần, trong khi thuật ngữ “khu phức hợp điện toán” được sử dụng thường xuyên hơn.
Sáng kiến này nhắm vào các lo ngại về mức tiêu thụ điện năng và nguy cơ người tiêu dùng phải gánh chi phí cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI. OpenAI cam kết sẽ “chi trả cho những chi phí mà chúng tôi gây ra” và “giúp các cộng đồng duy trì nguồn cung điện”. Hai lần nhắc đến “trung tâm dữ liệu” trong văn bản này cũng làm rõ mối liên hệ đó: một lần đề cập đến công suất và mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ, lần còn lại so sánh trực tiếp các “cơ sở điện toán” mới của OpenAI với “những trung tâm dữ liệu được xây dựng chỉ vài năm trước”. OpenAI cho biết chúng “khác biệt rất nhiều”, với các khu phức hợp mới cho phép công ty linh hoạt hơn – dù cách diễn đạt này còn khá mơ hồ – trong việc điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện.
Thuật ngữ này dường như là cách gọi mới đối với OpenAI. Tìm kiếm nhanh trên trang web của công ty cho thấy trước đây họ chưa từng sử dụng cụm từ này. Thời điểm đưa ra thay đổi cũng rất đáng chú ý. Hôm 2/11, Axios đưa tin rằng OpenAI dự định đổi tên các trung tâm dữ liệu thành “khu phức hợp điện toán AI” như một phần trong chiến lược chính sách và quan hệ công chúng sau cuộc bầu cử giữa kỳ, trong bối cảnh họ dự đoán môi trường pháp lý có thể trở nên khắt khe hơn nếu Đảng Dân chủ giành thêm lợi thế. Có vẻ như OpenAI không muốn chờ đợi lâu hơn nữa để thực hiện sự thay đổi này.
Tuy nhiên, các nhà phê bình hoàn toàn không bị thuyết phục. Việc đổi tên không hề giúp giảm bớt dấu chân môi trường của các trung tâm dữ liệu, không làm nhẹ bớt gánh nặng lên các nguồn tài nguyên địa phương, cũng chẳng giải quyết được những lo ngại của cư dân sống gần đó. Các nhóm hoạt động trao đổi với tờ The Verge cho rằng, hành động đổi tên này là một nỗ lực khá lộ liễu nhằm thoát khỏi một cái tên đang ngày càng mang ý nghĩa tiêu cực, mà không hề giải quyết tận gốc những vấn đề khiến nó trở nên tai tiếng ngay từ đầu. Động thái này nằm trong một chiến dịch vận động hành lang rộng lớn hơn của các "ông lớn" công nghệ nhằm đối phó với thái độ tiêu cực từ công chúng.
Holly Elmore, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của PauseAI US – một nhóm cơ sở vận động tạm dừng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) – nhận định: “Rõ ràng là OpenAI đang phản ứng trước sự phản đối của công chúng đối với các trung tâm dữ liệu”.
Trong một email gửi tới The Verge, Elmore cho biết: “Việc gọi chúng là ‘khu phức hợp tính toán’ (compute campuses) có thể đánh lừa người nghe một hoặc hai lần, nhưng vấn đề không nằm ở cái tên ‘trung tâm dữ liệu’. Điều khiến công chúng bất bình chính là những công trình xây dựng khổng lồ, gây ô nhiễm – những dự án từng đe dọa cắt nguồn cung cấp sưởi ấm cho người dân vào mùa đông”. Bà cũng mô tả thông báo của OpenAI về vấn đề điện năng là hành động “hoàn toàn thiếu nhạy cảm”.
“Những cộng đồng vốn đã ác cảm với các cơ sở này sẽ không dễ dàng bị đánh lừa rằng chúng đã biến đổi thành một thứ gì đó khác biệt”.
Abre’ Conner, giám đốc Trung tâm Công lý Môi trường và Khí hậu thuộc NAACP, cũng có quan điểm tương tự. Bà chia sẻ với The Verge: “Đây giống như một giải pháp rỗng tuếch cho một vấn đề thực tế: cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu đang gây ra những tác hại nhãn tiền. Việc đổi tên không giải quyết được vấn đề, mà còn khiến người ta hiểu lầm rằng sức khỏe con người và môi trường chỉ là những vấn đề về quan hệ công chúng (PR), chứ không phải là những mối lo ngại thực sự về môi trường và khí hậu”.
Conner cho rằng thay vì tranh cãi về cách gọi các trung tâm dữ liệu, OpenAI nên tập trung thay đổi cách thức vận hành của mình. “Trong khi các công ty có thể sử dụng nguồn lực để phát triển các mô hình mới, tăng cường tính minh bạch và làm chậm lại quá trình mở rộng cơ sở hạ tầng, thì giải pháp của họ lại chỉ là… đổi tên”.
Đồng tình với quan điểm này, Elmore cho rằng việc đổi tên trung tâm dữ liệu là nỗ lực của OpenAI nhằm bắt kịp đối thủ Anthropic, nhưng cách thực hiện lại “không mấy khéo léo”.
Trước đó trong năm nay, Anthropic đã cam kết chi trả 100% chi phí nâng cấp cần thiết để kết nối các trung tâm dữ liệu của mình vào lưới điện – bao gồm cả những khoản chi phí mà thông thường sẽ bị đẩy sang cho người tiêu dùng gánh chịu. Công ty cũng cam kết đầu tư hàng tỷ đô la vào các dự án cộng đồng được xây dựng cùng với các nhà lãnh đạo địa phương, bảo vệ nguồn cung cấp nước tại địa phương, đồng thời không yêu cầu các quan chức chính quyền ký thỏa thuận không tiết lộ thông tin (NDA) — một thông lệ gần đây đã vấp phải nhiều sự giám sát.
Anthropic cho biết các cam kết này áp dụng cho cả các trung tâm dữ liệu mà công ty thuê lẫn những trung tâm do công ty sở hữu. Hiện tại, phần lớn cơ sở hạ tầng của Anthropic là các cơ sở đi thuê. Tuy nhiên, hồ sơ S-1 mới nộp để chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cho thấy công ty cũng đang có kế hoạch đẩy mạnh việc tự xây dựng các trung tâm dữ liệu riêng, trong đó nhiều cơ sở sẽ sử dụng năng lượng từ khí đốt.
Mọi người vốn không ưa gì các trung tâm dữ liệu. Chúng ồn ào, tiêu tốn nhiều tài nguyên và là những công trình gây chướng mắt. Ở Mỹ, các trung tâm dữ liệu bị phản đối gay gắt đến mức đạt được điều gần như không tưởng trong bối cảnh chính trị phân cực hiện nay: sự phản đối đồng thuận từ cả hai đảng. Thế còn “khu phức hợp điện toán” thì sao? Nghe có vẻ dễ chịu hơn nhiều, phải không?
OpenAI dường như đang đặt cược rằng việc âm thầm thay đổi tên gọi có thể đủ để xoa dịu làn sóng phản đối chính trị đang ngày càng lớn – vốn đe dọa làm chệch hướng cơ sở hạ tầng đang thúc đẩy sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).
OpenAI đã giới thiệu thuật ngữ mới này vào ngày 2/11 trong thông báo ra mắt “Chương trình Bảo vệ Lưới điện” (Grid Protectors Program). Sáng kiến này – bắt đầu với một địa điểm sắp triển khai tại Quận Effingham, bang Georgia – nhằm giải quyết những lo ngại về áp lực mà cơ sở hạ tầng AI khổng lồ gây ra đối với lưới điện địa phương, đặc biệt là trong các điều kiện thời tiết khắc nghiệt hoặc tình huống khẩn cấp. Đây là vấn đề vốn đã quen thuộc với các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, trong thông báo dài khoảng 900 từ, cụm từ “trung tâm dữ liệu” chỉ xuất hiện đúng hai lần, trong khi thuật ngữ “khu phức hợp điện toán” được sử dụng thường xuyên hơn.
Sáng kiến này nhắm vào các lo ngại về mức tiêu thụ điện năng và nguy cơ người tiêu dùng phải gánh chi phí cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI. OpenAI cam kết sẽ “chi trả cho những chi phí mà chúng tôi gây ra” và “giúp các cộng đồng duy trì nguồn cung điện”. Hai lần nhắc đến “trung tâm dữ liệu” trong văn bản này cũng làm rõ mối liên hệ đó: một lần đề cập đến công suất và mức tiêu thụ điện của các trung tâm dữ liệu tại Mỹ, lần còn lại so sánh trực tiếp các “cơ sở điện toán” mới của OpenAI với “những trung tâm dữ liệu được xây dựng chỉ vài năm trước”. OpenAI cho biết chúng “khác biệt rất nhiều”, với các khu phức hợp mới cho phép công ty linh hoạt hơn – dù cách diễn đạt này còn khá mơ hồ – trong việc điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện.
Thuật ngữ này dường như là cách gọi mới đối với OpenAI. Tìm kiếm nhanh trên trang web của công ty cho thấy trước đây họ chưa từng sử dụng cụm từ này. Thời điểm đưa ra thay đổi cũng rất đáng chú ý. Hôm 2/11, Axios đưa tin rằng OpenAI dự định đổi tên các trung tâm dữ liệu thành “khu phức hợp điện toán AI” như một phần trong chiến lược chính sách và quan hệ công chúng sau cuộc bầu cử giữa kỳ, trong bối cảnh họ dự đoán môi trường pháp lý có thể trở nên khắt khe hơn nếu Đảng Dân chủ giành thêm lợi thế. Có vẻ như OpenAI không muốn chờ đợi lâu hơn nữa để thực hiện sự thay đổi này.
Tuy nhiên, các nhà phê bình hoàn toàn không bị thuyết phục. Việc đổi tên không hề giúp giảm bớt dấu chân môi trường của các trung tâm dữ liệu, không làm nhẹ bớt gánh nặng lên các nguồn tài nguyên địa phương, cũng chẳng giải quyết được những lo ngại của cư dân sống gần đó. Các nhóm hoạt động trao đổi với tờ The Verge cho rằng, hành động đổi tên này là một nỗ lực khá lộ liễu nhằm thoát khỏi một cái tên đang ngày càng mang ý nghĩa tiêu cực, mà không hề giải quyết tận gốc những vấn đề khiến nó trở nên tai tiếng ngay từ đầu. Động thái này nằm trong một chiến dịch vận động hành lang rộng lớn hơn của các "ông lớn" công nghệ nhằm đối phó với thái độ tiêu cực từ công chúng.
Holly Elmore, người sáng lập kiêm giám đốc điều hành của PauseAI US – một nhóm cơ sở vận động tạm dừng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) – nhận định: “Rõ ràng là OpenAI đang phản ứng trước sự phản đối của công chúng đối với các trung tâm dữ liệu”.
Trong một email gửi tới The Verge, Elmore cho biết: “Việc gọi chúng là ‘khu phức hợp tính toán’ (compute campuses) có thể đánh lừa người nghe một hoặc hai lần, nhưng vấn đề không nằm ở cái tên ‘trung tâm dữ liệu’. Điều khiến công chúng bất bình chính là những công trình xây dựng khổng lồ, gây ô nhiễm – những dự án từng đe dọa cắt nguồn cung cấp sưởi ấm cho người dân vào mùa đông”. Bà cũng mô tả thông báo của OpenAI về vấn đề điện năng là hành động “hoàn toàn thiếu nhạy cảm”.
“Những cộng đồng vốn đã ác cảm với các cơ sở này sẽ không dễ dàng bị đánh lừa rằng chúng đã biến đổi thành một thứ gì đó khác biệt”.
Abre’ Conner, giám đốc Trung tâm Công lý Môi trường và Khí hậu thuộc NAACP, cũng có quan điểm tương tự. Bà chia sẻ với The Verge: “Đây giống như một giải pháp rỗng tuếch cho một vấn đề thực tế: cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu đang gây ra những tác hại nhãn tiền. Việc đổi tên không giải quyết được vấn đề, mà còn khiến người ta hiểu lầm rằng sức khỏe con người và môi trường chỉ là những vấn đề về quan hệ công chúng (PR), chứ không phải là những mối lo ngại thực sự về môi trường và khí hậu”.
Conner cho rằng thay vì tranh cãi về cách gọi các trung tâm dữ liệu, OpenAI nên tập trung thay đổi cách thức vận hành của mình. “Trong khi các công ty có thể sử dụng nguồn lực để phát triển các mô hình mới, tăng cường tính minh bạch và làm chậm lại quá trình mở rộng cơ sở hạ tầng, thì giải pháp của họ lại chỉ là… đổi tên”.
Đồng tình với quan điểm này, Elmore cho rằng việc đổi tên trung tâm dữ liệu là nỗ lực của OpenAI nhằm bắt kịp đối thủ Anthropic, nhưng cách thực hiện lại “không mấy khéo léo”.
Trước đó trong năm nay, Anthropic đã cam kết chi trả 100% chi phí nâng cấp cần thiết để kết nối các trung tâm dữ liệu của mình vào lưới điện – bao gồm cả những khoản chi phí mà thông thường sẽ bị đẩy sang cho người tiêu dùng gánh chịu. Công ty cũng cam kết đầu tư hàng tỷ đô la vào các dự án cộng đồng được xây dựng cùng với các nhà lãnh đạo địa phương, bảo vệ nguồn cung cấp nước tại địa phương, đồng thời không yêu cầu các quan chức chính quyền ký thỏa thuận không tiết lộ thông tin (NDA) — một thông lệ gần đây đã vấp phải nhiều sự giám sát.
Anthropic cho biết các cam kết này áp dụng cho cả các trung tâm dữ liệu mà công ty thuê lẫn những trung tâm do công ty sở hữu. Hiện tại, phần lớn cơ sở hạ tầng của Anthropic là các cơ sở đi thuê. Tuy nhiên, hồ sơ S-1 mới nộp để chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) cho thấy công ty cũng đang có kế hoạch đẩy mạnh việc tự xây dựng các trung tâm dữ liệu riêng, trong đó nhiều cơ sở sẽ sử dụng năng lượng từ khí đốt.
