Mỹ dùng luật "từ thế kỷ trước" áp thuế 50% lên 20 tỷ USD hàng hóa Canada

[Mẫn Nhi]

Lần đầu tiên sau gần 100 năm, Washington đã kích hoạt một đạo luật từ năm 1930 để áp mức thuế trừng phạt lên đến 50% đối với gần 20 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Canada. Rất nhiều mặt hàng quen thuộc từ đồ nội thất, bơ sữa cho đến dụng cụ thể thao đều nằm trong danh sách bị ảnh hưởng.

Lần đầu kích hoạt đạo luật cổ sau gần một thế kỷ​

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã công bố quyết định áp thuế mới hướng trực tiếp vào các mặt hàng đến từ Canada. Tổng giá trị hàng hóa chịu ảnh hưởng đạt gần 20 tỷ USD, tương đương khoảng 5,2% trong tổng số 382 tỷ USD mà Mỹ đã nhập khẩu từ quốc gia láng giềng này vào năm 2025.

Điều đáng chú ý là công cụ pháp lý được sử dụng lần này: Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930. Quy định này cho phép Tổng thống Mỹ áp thuế trừng phạt tới 50% đối với các đối tác thương mại bị cho là có hành vi phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ. Đây được xem là lần sử dụng đầu tiên được ghi nhận của đạo luật này kể từ khi ra đời cách đây gần một thế kỷ.

Mức thuế mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 19/8 tới và áp dụng bất kể mặt hàng đó có đáp ứng các điều kiện của Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) hay không.

Bể bơi, đồ nội thất cho đến dụng cụ khúc côn cầu đều dính đòn​

Danh mục hàng hóa bị đưa vào danh sách chịu thuế 50% rất rộng, bao gồm rượu vang, xi măng, dụng cụ khúc côn cầu trên băng, các sản phẩm bơ sữa, bể bơi, đồ nội thất, cần câu cá, hạt giống, quần áo và thậm chí cả tóc giả.

Tuy nhiên, danh sách này vẫn có những ngoại lệ quan trọng. Mỹ quyết định miễn trừ cho các mặt hàng thuộc nhóm năng lượng, kali carbonat, cá, các loại khoáng sản thiết yếu và những sản phẩm vốn đã chịu thuế theo Điều 232.

Phản ứng từ phía Canada và những tranh cãi kéo dài​

Trả lời về động thái từ Washington, Thủ tướng Canada Mark Carney khẳng định chính phủ của ông đã đưa ra nhiều đề xuất toàn diện nhằm giải quyết các bất đồng thương mại hiện hữu. Ông nhấn mạnh rằng các biện pháp thuế quan trước đây từ phía Mỹ đã vi phạm các cam kết trong hiệp định thương mại Bắc Mỹ.

Theo ông Mark Carney, cuộc tranh chấp thương mại này đang làm gia tăng chi phí cho các gia đình, đặc biệt là người tiêu dùng tại Mỹ. Canada khẳng định sẵn sàng tham gia đối thoại một cách tích cực để xử lý các vấn đề tồn đọng vì lợi ích chung.

Ở chiều ngược lại, phía chính quyền Mỹ từ lâu đã bày tỏ sự không hài lòng khi Canada áp dụng các biện pháp đáp trả lại hàng loạt sắc thuế mà Washington đã triển khai. Trong cuộc gặp giữa nhà lãnh đạo hai nước tại trận chung kết FIFA World Cup ở New Jersey, vấn đề khói từ các đợt cháy rừng ở Canada lan sang Mỹ cũng được đưa ra thảo luận. Phía Mỹ thậm chí đã đề cập đến khả năng cộng thêm chi phí xử lý ô nhiễm vào các mức thuế hiện hành đối với hàng hóa Canada.

Làn sóng thuế quan vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt​

Động thái nhắm vào Canada chỉ là một phần trong kế hoạch mở rộng của Mỹ, khi các cơ quan chức năng đang chuẩn bị các mức thuế mới hướng đến khoảng 60 đối tác thương mại.

Mức thuế toàn cầu 10% được áp đặt trước đó (sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bãi bỏ một số quy định thuế vào tháng 2) chuẩn bị hết hạn vào ngày 24/7. Các nhà phân tích nhận định Mỹ nhiều khả năng sẽ đưa ra các mức thuế thay thế mới trong khoảng từ 10% đến 12,5%.

Song song với Canada, Washington cũng vừa áp mức thuế mới 25% lên một số mặt hàng nhập khẩu từ Brazil.