Khi Sếp cuồng AI

[Lizzie]

Chuyện này có thật, mặc dù tôi phải thừa nhận tôi có thêm mắm thêm muối vào cho đỡ nhạt Không biết ở công ty bạn Sếp bạn thần tượng AI không? bắt buộc nhân viên áp dụng tới mức độ nào? Bạn xem có giống như công ty tôi không nha, đọc xong nhớ để lại còm men dưới bài cho mọi người biết tình hình chung thế nào .

Sếp công ty tôi từ khi "bập" vào AI là dứt ra không được, phải nói à ổng tôn thờ AI, việc gì cũng AI trước. Điều đó thì không xấu, vì AI là công cụ hữu ích hỗ trợ công việc, nhất là các công việc văn phòng, kinh doanh, marketing, pháp chế... Nhưng cái gì thái quá cũng không phải là tốt đâu nhé.

Mọi cuộc họp Sếp đều bắt đầu bằng một câu hỏi quen thuộc: "Việc này đã dùng AI chưa?"

Bất kể bạn đang xin thêm ngân sách, báo cáo doanh thu hay đề xuất thay đổi quy trình, câu trả lời đầu tiên luôn phải là "Dạ rồi". Nếu lỡ nói "Em tự làm", bạn sẽ nhận được ánh mắt đầy tức giận kèm thất vọng, như thể cha mẹ bảo con cái nhiều lần không được ấy

Rồi một ngày, sếp quyết định nâng tầm chuyển đổi số. Đầu tiên, ông mở ChatGPT và hỏi: "Hãy liệt kê những việc quan trọng nhất mà nhân viên công ty tôi nên làm hôm nay." AI trả về mười đầu việc rất bài bản mà ông không phải sửa lấy một chữ. Các công việc này được chuyển thẳng xuống các phòng ban với lời nhắn: "Đây là định hướng chiến lược."

Nhân viên nhận được việc. Cũng rất chuyên nghiệp, mỗi người lại mở ChatGPT (có người xài Gemini, xài DeepSeek) và hỏi: "Làm giúp tôi đầu việc số 4", "Viết giúp tôi báo cáo này", "Phân tích giúp tôi số liệu kia". Chưa đầy buổi sáng, cả công ty đã hoàn thành công việc với tốc độ nhanh chưa từng thấy. Chiều đến, hàng chục báo cáo được gửi lên.

Sếp không đọc. Ông tải tất cả lên AI và gõ: "Hãy đánh giá chất lượng." AI chấm điểm, AI nhận xét, AI đề xuất chỉnh sửa. Sếp copy toàn bộ góp ý gửi trả nhân viên. Nhân viên lại mở AI. "Hãy sửa theo các góp ý sau."

Đến cuối ngày, AI đã tạo ra công việc, AI thực hiện công việc, AI kiểm tra công việc và AI sửa công việc. Con người chỉ đảm nhận khâu copy, paste và đặt tên file.

Thế nhưng sáng hôm sau, sếp vẫn nổi giận. "Tôi không hài lòng!"

Cả phòng ngơ ngác. Một trưởng nhóm hỏi nhỏ: "Anh không hài lòng chỗ nào ạ?"

Sếp im lặng rất lâu rồi đáp: "Tôi.. cũng chưa biết."

Thế là cả phòng cùng mở AI. "Hãy phân tích vì sao sếp không hài lòng."

AI lập tức đưa ra một bản phân tích dài ba trang với đủ các thuật ngữ như tư duy phản biện, giá trị cốt lõi, tính sáng tạo, góc nhìn chiến lược và chiều sâu phân tích.

Sếp đọc xong gật gù. "Đúng rồi, ý anh cũng như thế."

Lúc ấy, cậu thực tập sinh mới vào được ba ngày rụt rè giơ tay. "Dạ em hỏi một câu được không?"

"Cứ hỏi."

"Nếu việc là AI nghĩ ra, nhân viên dùng AI để làm, sếp dùng AI để chấm, rồi AI lại hướng dẫn sửa... vậy rốt cuộc ai là người chịu trách nhiệm nếu kết quả không tốt?"

Cả phòng im lặng. Sếp nhìn AI. AI không trả lời. Có lẽ vì lần đầu tiên, câu hỏi ấy không dành cho AI, mà dành cho con người.

AI chưa bao giờ là vấn đề. Nó chỉ là một công cụ rất giỏi. Điều đáng sợ là nhiều doanh nghiệp không dùng AI để nâng cấp tư duy, mà dùng AI để thay thế tư duy. Đến một lúc nào đó, mọi người đều rất bận, rất năng suất, rất hiện đại, chỉ có điều không ai còn biết mình đang giải quyết vấn đề gì.

Và đó chính là nghịch lý lớn nhất của thời đại AI: càng nhiều prompt, càng ít suy nghĩ.