Mạnh Quân
Writer
Ngày 28/4/2026, phiên tòa xét xử vụ kiện giữa Elon Musk và ban lãnh đạo OpenAI chính thức bắt đầu tại California.
Musk cáo buộc Sam Altman cùng các cộng sự đã chiếm đoạt trái phép tổ chức phi lợi nhuận mà ông là đồng sáng lập, sau đó biến nó thành một “cỗ máy tạo ra của cải” đi ngược lợi ích công cộng. Ông yêu cầu bồi thường tới 150 tỷ USD, tương đương khoảng 3,9 triệu tỷ đồng.
Kết quả vụ kiện có thể ảnh hưởng sâu rộng tới hướng phát triển của toàn ngành trí tuệ nhân tạo.
Cuộc xung đột bắt đầu từ năm 2017
Theo hồ sơ tòa án, mâu thuẫn giữa hai bên xuất hiện từ giữa năm 2017, khi Musk bắt đầu nghi ngờ khả năng tồn tại của OpenAI và bất đồng với Altman, Greg Brockman cùng Ilya Sutskever.
Một trong những nguyên nhân căng thẳng là việc Musk muốn nắm vai trò CEO, khiến các nhà đồng sáng lập khác phản đối.
Phía Musk cho rằng Altman và Brockman đã thuyết phục ông đầu tư khoảng 38 triệu USD, tương đương gần 990 tỷ đồng, rồi sau đó làm sai lệch sứ mệnh phi lợi nhuận để phục vụ lợi ích riêng. Musk muốn OpenAI quay trở lại mô hình ban đầu.
OpenAI bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng đây là vụ kiện xuất phát từ sự ganh đua.
Nhật ký nội bộ gây chú ý
Trong hàng nghìn trang tài liệu được công bố, một đoạn nhật ký riêng của Brockman năm 2017 trở thành chi tiết đáng chú ý. Ông viết: “Đây là cơ hội duy nhất để loại bỏ Elon”.
Ở đoạn khác, Brockman đặt câu hỏi liệu Musk có phải mẫu lãnh đạo phù hợp hay không, đồng thời cân nhắc yếu tố tài chính và khả năng gọi vốn 1 tỷ USD. Những ghi chép này cho thấy xung đột quyền lực đã xuất hiện rất sớm trong nội bộ OpenAI.
Trên nền tảng X, Musk cáo buộc Altman và Brockman đã “đánh cắp tiền quyên góp từ thiện”. Ông cho rằng nếu hành động như vậy được chấp nhận, niềm tin vào hệ thống từ thiện tại Mỹ sẽ bị phá hủy.
Musk nói ông hoàn toàn có thể lập OpenAI dưới dạng công ty vì lợi nhuận, nhưng đã chọn mô hình phi lợi nhuận vì lợi ích xã hội. Theo ông, cuối cùng thành quả đó bị chuyển thành công cụ kiếm tiền cho người khác.
Ngược lại, OpenAI tuyên bố Musk chỉ đang tìm cách gây áp lực với đối thủ cạnh tranh sau khi thành lập xAI.
Cuộc chiến 150 tỷ USD và các kế hoạch IPO
Ban đầu Musk đòi bồi thường 134 tỷ USD, sau đó điều chỉnh yêu cầu và hiện nâng lên 150 tỷ USD. Ngoài tiền bạc, ông còn muốn tòa buộc OpenAI trở lại hoàn toàn phi lợi nhuận, đồng thời yêu cầu Altman và Brockman rời vị trí điều hành.
Thời điểm xét xử đặc biệt nhạy cảm khi cả OpenAI lẫn SpaceX đều được cho là chuẩn bị các đợt IPO lớn. OpenAI được đồn đoán hướng tới mức định giá 1.000 tỷ USD, tương đương khoảng 26 triệu tỷ đồng.
Bất kỳ tiết lộ bất lợi nào tại tòa cũng có thể ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư và triển vọng niêm yết.
Những nhân vật quan trọng sẽ ra làm chứng
Phiên tòa do Thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers chủ trì cùng bồi thẩm đoàn 9 thành viên. Giai đoạn đầu dự kiến kéo dài đến ngày 21/5/2026.
Các nhân vật có thể ra làm chứng gồm Musk, Altman và Satya Nadella. Microsoft cũng là bên liên quan trong vụ kiện.
Một nhân chứng đáng chú ý khác là Shivon Zilis. Phía OpenAI cho rằng bà từng tiết lộ thông tin nội bộ cho Musk. Lời khai của bà có thể ảnh hưởng lớn đến cục diện vụ án.
Bắt đầu từ tầm nhìn xây dựng AI vì nhân loại năm 2015, cuộc tranh chấp giờ trở thành trận chiến về quyền lực, đạo đức và lợi nhuận khổng lồ.
Dù kết quả ra sao, vụ kiện này nhiều khả năng sẽ tạo tiền lệ quan trọng cho cách các công ty công nghệ cân bằng giữa sứ mệnh ban đầu và áp lực thương mại hóa trong kỷ nguyên AI.
