Lizzie
Writer
Chụp màn hình bài báo đăng trên Wall Street Journal
Chụp màn hình bài đăng trên báo Campuchia Khmer Times, kêu gọi Wall Street Journal bỏ thuật ngữ "Scambodia", ngụ ý Campuchia lừa đảo.
Khi tờ Wall Street Journal sử dụng thuật ngữ “Scambodia”, nó đã vượt qua một ranh giới rõ ràng - từ đưa tin sang chế giễu. “Cambodia” là tên gọi chính thức và được quốc tế công nhận của một quốc gia có chủ quyền. “Scambodia” thì không. Đó là một cách gọi xuyên tạc mang tính miệt thị, thu hẹp cả một quốc gia thành một hình ảnh rập khuôn bắt nguồn từ tội phạm.
Người Campuchia chắc chắn không khỏi bức xúc khi truyền thông quốc tế gọi họ là Scambodia. Nhưng đây âu cũng là điều tất yếu phải đến khi giờ ai cũng biết rằng: Tội phạm mạng ở Campuchia đã phát triển từ những vụ lừa đảo nhỏ lẻ thành một “nền kinh tế chính trị quy mô công nghiệp” trị giá hàng tỷ đô la, hiện đang cạnh tranh hoặc vượt qua GDP chính thức của đất nước. Thật khủng khiếp khi ngành công nghiệp này tạo ra ước tính từ 12,5 tỷ đến 19 tỷ đô la mỗi năm, chiếm khoảng 40% đến 60% GDP của Campuchia.
Lừa đảo trực tuyến tại Campuchia đã “lột xác” rất nhanh trong vài năm gần đây, từ các hoạt động nhỏ lẻ thành một ngành công nghiệp quy mô lớn.
Bước ngoặt đến sau đại dịch COVID-19, khi ngành cờ bạc truyền thống sụp đổ. Hàng loạt sòng bạc, đặc biệt ở Sihanoukville, bị biến thành các “nhà máy lừa đảo” công nghệ cao. Các băng nhóm tận dụng hạ tầng internet tốt, dòng tiền USD và công nghệ như AI, deepfake để triển khai lừa đảo toàn cầu.
Điểm đáng lo là nhiều báo cáo từ Liên Hợp Quốc và Bộ Tài chính Hoa Kỳ cho thấy có sự bảo kê hoặc làm ngơ từ một bộ phận quan chức và các “ông trùm” địa phương. Nhờ đó, các đường dây này hoạt động gần như công khai trong những khu phức hợp khép kín, có bảo vệ nghiêm ngặt.
Quy mô cũng mang tính công nghiệp: hàng chục nghìn người bị lừa sang làm việc, bị giữ hộ chiếu và ép tham gia các kịch bản “mổ lợn- dụ dỗ tình cảm rồi dẫn dắt đầu tư giả, nhắm vào nạn nhân ở Mỹ, châu Âu và châu Á.
Trước áp lực quốc tế, chính quyền Campuchia đã bắt đầu trấn áp từ năm 2025 đến 2026, thông qua luật an ninh mạng và triệt phá hàng trăm cơ sở. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc xử lý còn chọn lọc, chủ yếu nhắm vào các nhóm “ngoại” trong khi những mạng lưới có liên hệ sâu với giới quyền lực vẫn ít bị động tới.
Trong khi đó, các đường dây này không biến mất mà đang phân tán sang những khu vực hẻo lánh hơn hoặc lan sang các nước lân cận như Lào và Myanmar, khiến cuộc chiến chống lừa đảo ngày càng phức tạp.
Lừa đảo trực tuyến đã đem lại hàng chục tỷ đô la cho GDP nước này, giờ danh tiếng đất nước nhúng chàm rồi, gột rửa được chắc chắn phải mất rất nhiều tiền và mất nhiều thời gian hơn rất nhiều.
