Cú bắt tay giữa Sony và TSMC: Tham vọng thống trị thị trường cảm biến AI

[Mẫn Nhi]

Tập đoàn Sony vừa chính thức công bố kế hoạch thắt chặt quan hệ đối tác với Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) nhằm phát triển các dòng cảm biến hình ảnh thế hệ mới tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Sự hợp tác này không chỉ nhằm củng cố vị thế dẫn đầu của Sony trên thị trường điện thoại thông minh mà còn mở rộng tầm ảnh hưởng sang các lĩnh vực đang tăng trưởng nhanh chóng như robot và công nghiệp ô tô.

Thông qua việc thành lập liên doanh và tận dụng năng lực sản xuất của đối tác, Sony đang thực hiện một bước chuyển mình quan trọng trong chiến lược vận hành để thích nghi với kỷ nguyên công nghệ mới.

Mô hình fab-light và liên doanh sản xuất tại Kumamoto​

Sony Semiconductor Solutions, đơn vị sản xuất chip của Sony, và TSMC đã ký kết biên bản ghi nhớ không ràng buộc để cùng thăm dò việc thành lập một liên doanh mới. Theo thỏa thuận, Sony dự kiến sẽ nắm giữ cổ phần đa số và xây dựng các dây chuyền phát triển cũng như sản xuất tại nhà máy mới ở tỉnh Kumamoto, phía Tây Nam Nhật Bản.

Tại buổi họp báo về chiến lược tập đoàn, CEO Sony Group Hiroki Totoki nhấn mạnh rằng quan hệ đối tác với TSMC là bước đi đầu tiên trong quá trình chuyển dịch sang mô hình "fab-light". Chiến lược này nhằm cải thiện tỷ suất lợi nhuận bằng cách giảm bớt các khoản chi phí đầu tư vốn khổng lồ cần thiết để xây dựng và vận hành các nhà máy đúc chip nội bộ.

Trong lịch sử, Sony vốn hoạt động như một nhà sản xuất thiết bị tích hợp (IDM), tự đảm nhiệm mọi khâu từ nghiên cứu, phát triển đến sản xuất cảm biến hình ảnh tại các cơ sở của riêng mình. Tuy nhiên, ông Totoki cho biết trong tương lai, công ty muốn hợp tác chặt chẽ hơn với các nhà sản xuất bên ngoài thay vì chỉ dựa vào nguồn lực nội tại.

Việc hợp tác với TSMC sẽ giúp Sony cải thiện khả năng mở rộng quy mô sản xuất, đặc biệt khi nhu cầu về cảm biến đang bùng nổ trong các hệ thống tự hành và robot, nơi máy móc cần khả năng cảm nhận và tương tác trực tiếp với thế giới thực.

Thúc đẩy công nghệ cảm biến trong kỷ nguyên AI vật lý​

Sự hợp tác giữa hai gã khổng lồ công nghệ diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang nỗ lực tái thiết ngành công nghiệp bán dẫn thông qua các khoản đầu tư được chính phủ hỗ trợ, tập trung tại Kumamoto – nơi TSMC đã thiết lập một cơ sở sản xuất lớn. Kevin Zhang, Phó Chủ tịch cấp cao kiêm Phó Giám đốc điều hành chung của TSMC, nhận định rằng mối quan hệ đối tác này là một bước tiến then chốt trong việc thúc đẩy công nghệ cảm biến tương lai cho kỷ nguyên AI. Sony tin rằng việc kết hợp chuyên môn về cảm biến của mình với năng lực sản xuất tiên tiến của TSMC sẽ tạo ra những đột phá cho các thiết bị "AI vật lý".

Hình ảnh mô phỏng nhà máy mới của Sony Semiconductor Solution tại Koshi, tỉnh Kumamoto, nơi sẽ sản xuất cảm biến hình ảnh.​

Các khoản đầu tư tiềm năng của liên doanh, cùng với các khoản đầu tư bổ sung của Sony vào nhà máy tại Nagasaki, dự kiến sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Quá trình này sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào nhu cầu thị trường và các chính sách hỗ trợ từ phía chính phủ. Mục tiêu cuối cùng là phá bỏ những rào cản về năng lực sản xuất vốn đã hạn chế nguồn cung cảm biến hình ảnh của Sony trong thời gian qua, từ đó củng cố vị thế dẫn đầu toàn cầu của hãng.

Triển vọng tài chính và áp lực từ chi phí linh kiện​

Song song với thông báo về liên doanh, Sony cũng đưa ra dự báo lạc quan về kết quả kinh doanh với lợi nhuận cả năm dự kiến tăng trưởng hơn 10%. Cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm 2027, tập đoàn kỳ vọng lợi nhuận ròng sẽ tăng 12,5% so với năm trước, đạt mức 1,16 nghìn tỷ yên (tương đương 7,39 tỷ USD). Lợi nhuận hoạt động cũng được dự báo tăng 10,5% lên 1,6 nghìn tỷ yên, nhờ sự đóng góp tích cực từ mảng trò chơi và điện ảnh. Tuy nhiên, doanh thu thuần có thể giảm nhẹ 1,4% xuống còn 12,3 nghìn tỷ yên.

Bất chấp những con số tích cực, Sony vẫn phải đối mặt với những thách thức từ việc giá chip nhớ tăng cao và các hạn chế về nguồn cung ảnh hưởng đến mảng kinh doanh trò chơi. Giám đốc Tài chính Lin Tao cho biết công ty đã lên kế hoạch hạn chế tác động của việc tăng giá linh kiện đối với triển vọng tài chính năm 2026 ở mức khoảng 30 tỷ yên. Các biện pháp ứng phó bao gồm tối ưu hóa quy trình thu mua, thiết kế lại sản phẩm và điều chỉnh chiến lược bán hàng để duy trì biên lợi nhuận.

Chuyển dịch chiến lược và bài học từ dự án xe điện​

Dự báo lợi nhuận khả quan cho thấy Sony đang đẩy mạnh quá trình chuyển dịch trọng tâm sang mảng giải trí và nội dung, dần rời xa gốc rễ là một nhà sản xuất điện tử tiêu dùng truyền thống. Công ty đang tập trung khai thác giá trị từ các tài sản trí tuệ (IP) trong các lĩnh vực trò chơi, phim ảnh, âm nhạc và dịch vụ phát trực tuyến nhằm xây dựng một nền tảng thu nhập ổn định hơn.

Trong năm tài chính vừa kết thúc vào tháng 3, Sony đã ghi nhận một khoản lỗ bất thường trị giá 125,2 tỷ yên liên quan đến việc hủy bỏ dự án xe điện Afeela thuộc liên doanh Sony Honda Mobility.

Việc dừng dự án Afeela được cho là do những thay đổi của thị trường và sự đánh giá lại chiến lược điện hóa của đối tác Honda. Đối với Sony, dự án này từng được kỳ vọng là bước đệm quan trọng để chuyển đổi từ một nhà sản xuất phần cứng sang một nhà cung cấp nền tảng dịch vụ và giải trí trên xe hơi.

Mặc dù dự án xe điện gặp trở ngại và gây ra khoản lỗ đầu tư theo phương pháp vốn chủ sở hữu 44,9 tỷ yên, Sony vẫn duy trì kết quả kinh doanh tổng thể ổn định với lợi nhuận hoạt động tăng 13,4% trong năm tài chính vừa qua, đạt 1,44 nghìn tỷ yên trên tổng doanh thu 12,47 nghìn tỷ yên.

Kết luận​

Việc Sony bắt tay với TSMC và chuyển sang mô hình fab-light đánh dấu một bước ngoặt chiến lược nhằm bảo vệ vị thế dẫn đầu trong mảng cảm biến hình ảnh trước những biến động về chi phí và công nghệ. Dù phải đối mặt với những thất bại tốn kém như dự án xe điện Afeela, tập đoàn đang cho thấy sự quyết liệt trong việc ưu tiên lợi nhuận và tập trung vào các mảng kinh doanh cốt lõi có giá trị cao như AI và nội dung giải trí. Quyết định này để lại một thông điệp rõ ràng: Sony sẵn sàng từ bỏ các mô hình sản xuất truyền thống để tìm kiếm sự linh hoạt và tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.