Có một điều mình để ý trong thời gian gần đây,các vụ lừa đảo trên mạng càng ít dùng những chiêu trò quá lộ liễu. Thay vào đó, chúng đánh vào những thứ rất quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày. Mới đây, khi đọc về một đường dây "hụi online" hoạt động trên mạng xã hội, mình mới thấy tin tặc và các đối tượng lừa đảo đang tận dụng chính niềm tin giữa con người với nhau để giăng bẫy.
Hụi online hoạt động như thế nào?
Thực chất, hình thức này không quá mới. Các đối tượng thường lập các hội, nhóm trên Facebook, Zalo, Telegram hoặc các nền tảng mạng xã hội khác với những cái tên rất hấp dẫn như:
- Hụi tiết kiệm.
- Góp vốn sinh lời.
- Chơi hụi uy tín.
- Hỗ trợ tài chính cộng đồng...
Ban đầu, mọi hoạt động diễn ra rất bình thường. Người tham gia được mời vào nhóm, thấy nhiều thành viên trao đổi sôi nổi, liên tục có hình ảnh chuyển khoản, nhận tiền hay những lời cảm ơn từ các "người chơi". Điều này tạo cảm giác đây là một cộng đồng thật và đáng tin.
Để tạo thêm lòng tin, những người tham gia đầu tiên thường vẫn nhận được tiền đầy đủ, đúng hẹn. Chính họ lại tiếp tục giới thiệu bạn bè, người thân cùng tham gia. Nhưng khi số tiền huy động đã đủ lớn, người đứng ra tổ chức bất ngờ biến mất, khóa nhóm hoặc cắt mọi liên lạc.
Vì sao nhiều người vẫn mắc bẫy?
Vấn đề nằm ở niềm tin, khi chơi hội nhóm thì chủ yếu chúng ta rất dễ tin vào:
- Những tài khoản có nhiều người theo dõi.
- Những bình luận khen ngợi.
- Hình ảnh chuyển khoản thành công.
- Các đoạn livestream khoe đã nhận tiền.
- Những người tự nhận mình là "người chơi lâu năm".
Trong nhiều trường hợp, tất cả những điều đó đều có thể được dàn dựng. Một số đường dây còn sử dụng hàng chục tài khoản ảo để đóng vai người tham gia, liên tục đăng bài khoe lợi nhuận nhằm tạo hiệu ứng đám đông, khiến người mới nghĩ rằng đây là cơ hội thật.
Điều đáng sợ là mạng xã hội đã trở thành công cụ tiếp tay
Mình nhận ra mạng xã hội vốn chỉ là nơi kết nối mọi người. Nhưng nếu bị lợi dụng, nó có thể trở thành công cụ giúp các đường dây lừa đảo tiếp cận hàng chục nghìn người chỉ trong thời gian ngắn.Thậm chí chúng còn không cần thuê văn phòng, không cần gặp trực tiếp, không cần phát tờ rơi... Chỉ cần vài tài khoản mạng xã hội, vài nhóm kín và một kịch bản đủ hấp dẫn là các đối tượng đã có thể tiếp cận rất nhiều nạn nhân.
Chúng ta nên cảnh giác điều gì?
Theo mình, chỉ cần nhớ một nguyên tắc rất đơn giản:
- Bất kỳ hình thức góp tiền, đầu tư hay chơi hụi nào chỉ dựa vào lời hứa trên mạng xã hội đều cần được đặt dấu hỏi.
- Đừng vội tin vì thấy nhiều người tham gia.
- Đừng tin chỉ vì có hàng trăm bình luận hay ảnh chuyển khoản.
- Và càng không nên chuyển tiền cho những người hoàn toàn xa lạ chỉ thông qua vài tin nhắn trên mạng.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
