The Storm Riders
Writer
Microsoft đang cân nhắc một bước đi đầy bất ngờ và nhạy cảm về mặt địa chính trị khi tìm cách đưa mô hình AI mã nguồn mở DeepSeek của Trung Quốc vào trợ lý doanh nghiệp Copilot Cowork. Quyết định này xuất hiện trong bối cảnh gã khổng lồ công nghệ Mỹ phải đối mặt với tình trạng hóa đơn vận hành AI tăng phi mã do người dùng khai thác tối đa công suất.
Theo báo cáo từ Axios, Microsoft hiện đang đánh giá một phiên bản tinh chỉnh (fine-tuned) của DeepSeek V4 hoặc một mô hình mã nguồn mở giá rẻ khác để thay thế một phần công nghệ hiện tại. Quyết định cuối cùng dự kiến sẽ được công bố chính thức trong vài tuần tới.
Tình trạng này xuất phát từ hiện tượng có tên là "tokenmaxxing" trong giới công nghệ, mô tả việc người dùng khai thác tối đa năng lực của AI khiến lượng token tiêu thụ tăng vọt. Trong khi đó, cả Anthropic và OpenAI đều đã chuyển sang mô hình tính phí theo lượng sử dụng thực tế thay vì gói cố định. Mỗi tác vụ phát sinh thêm từ phía khách hàng đều trực tiếp cộng thêm vào hóa đơn thanh toán của Microsoft.
Hiện tại, Copilot Cowork tích hợp trong bộ Microsoft 365 đang vận hành chủ yếu dựa trên các mô hình của Anthropic và có khả năng tương thích với OpenAI. Tuy nhiên, sau khi chấm dứt mối quan hệ độc quyền với OpenAI, Microsoft đã có thêm không gian tự quyết để chủ động tìm kiếm các giải pháp linh hoạt và rẻ hơn. DeepSeek, với lợi thế chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với các đối tác phương Tây, nhanh chóng rơi vào tầm ngắm.
Trước những lo ngại không tránh khỏi về vấn đề bảo mật và quyền riêng tư khi bắt tay với một công ty công nghệ Trung Quốc, Microsoft đã nhanh chóng đưa ra lời khẳng định bảo vệ khách hàng. Đại diện hãng tuyên bố nếu DeepSeek được lựa chọn, mô hình này sẽ chạy hoàn toàn độc lập trên hạ tầng đám mây Azure của chính Microsoft.
Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ dữ liệu khách hàng sẽ không bao giờ rời khỏi hệ thống kiểm soát của Microsoft, đồng thời tiếp tục được bảo vệ bởi các tiêu chuẩn an toàn, tuân thủ pháp lý và lưu trữ nghiêm ngặt của Azure. Ngoài ra, Microsoft cũng cho biết họ đã chủ động chỉnh sửa mô hình này và bổ sung các lớp bảo vệ chuyên biệt nhằm giảm thiểu tối đa các lỗi sai lệch thông tin.
Thêm vào đó, chính quyền của Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ truy tố các doanh nghiệp AI Trung Quốc với cáo buộc đánh cắp công nghệ từ Mỹ, đồng thời từng cân nhắc việc áp đặt lệnh cấm đối với chính DeepSeek. Việc Microsoft chủ động đưa mô hình của Trung Quốc vào dịch vụ cốt lõi tạo nên một nghịch lý khó có thể bỏ qua ngay tại thung lũng Silicon.
Sự thay đổi chiến lược này cũng diễn ra ngay sau khi CEO Microsoft, ông Satya Nadella, đăng tải một bài viết dài trên mạng xã hội X với tiêu đề "Một biên giới không có hệ sinh thái thì không bền vững".
Trong bài viết, ông lập luận rằng các doanh nghiệp không nên tự đặt mình vào thế phụ thuộc hoàn toàn vào một vài nhà cung cấp AI lớn, mà cần tự xây dựng hệ thống học tập riêng để bảo vệ tri thức và tài sản trí tuệ.
Lời cảnh báo đó giờ đây đã trở nên rất cụ thể khi chính Microsoft đang nỗ lực thoát khỏi sự lệ thuộc vào Anthropic và OpenAI.
Khi áp lực chi phí trở thành yếu tố sống còn quyết định sự tồn tại của dịch vụ, nguồn gốc địa lý của một mô hình AI có thể sẽ bị đặt sau bài toán kinh tế, bất chấp những rào cản chính trị mà Washington đang nỗ lực thực thi.
Theo báo cáo từ Axios, Microsoft hiện đang đánh giá một phiên bản tinh chỉnh (fine-tuned) của DeepSeek V4 hoặc một mô hình mã nguồn mở giá rẻ khác để thay thế một phần công nghệ hiện tại. Quyết định cuối cùng dự kiến sẽ được công bố chính thức trong vài tuần tới.
Áp lực tài chính từ làn sóng 'tokenmaxxing'
Nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy Microsoft tìm kiếm giải pháp từ Trung Quốc hoàn toàn xuất phát từ bài toán tài chính thực tế. Ông Charles Lamanna, Phó Chủ tịch điều hành phụ trách Copilot, agents và nền tảng của Microsoft, thừa nhận trực tiếp với Axios về áp lực chi phí hiện tại: "Chúng tôi có những người dùng thực hiện hàng trăm tác vụ mỗi tuần, điều đó rất tuyệt vì năng suất của họ rất cao, nhưng hệ quả là chi phí có thể tăng rất cao."Tình trạng này xuất phát từ hiện tượng có tên là "tokenmaxxing" trong giới công nghệ, mô tả việc người dùng khai thác tối đa năng lực của AI khiến lượng token tiêu thụ tăng vọt. Trong khi đó, cả Anthropic và OpenAI đều đã chuyển sang mô hình tính phí theo lượng sử dụng thực tế thay vì gói cố định. Mỗi tác vụ phát sinh thêm từ phía khách hàng đều trực tiếp cộng thêm vào hóa đơn thanh toán của Microsoft.
Hiện tại, Copilot Cowork tích hợp trong bộ Microsoft 365 đang vận hành chủ yếu dựa trên các mô hình của Anthropic và có khả năng tương thích với OpenAI. Tuy nhiên, sau khi chấm dứt mối quan hệ độc quyền với OpenAI, Microsoft đã có thêm không gian tự quyết để chủ động tìm kiếm các giải pháp linh hoạt và rẻ hơn. DeepSeek, với lợi thế chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với các đối tác phương Tây, nhanh chóng rơi vào tầm ngắm.
Giải pháp bảo mật trên đám mây Azure
Trước những lo ngại không tránh khỏi về vấn đề bảo mật và quyền riêng tư khi bắt tay với một công ty công nghệ Trung Quốc, Microsoft đã nhanh chóng đưa ra lời khẳng định bảo vệ khách hàng. Đại diện hãng tuyên bố nếu DeepSeek được lựa chọn, mô hình này sẽ chạy hoàn toàn độc lập trên hạ tầng đám mây Azure của chính Microsoft.
Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ dữ liệu khách hàng sẽ không bao giờ rời khỏi hệ thống kiểm soát của Microsoft, đồng thời tiếp tục được bảo vệ bởi các tiêu chuẩn an toàn, tuân thủ pháp lý và lưu trữ nghiêm ngặt của Azure. Ngoài ra, Microsoft cũng cho biết họ đã chủ động chỉnh sửa mô hình này và bổ sung các lớp bảo vệ chuyên biệt nhằm giảm thiểu tối đa các lỗi sai lệch thông tin.
Rào cản địa chính trị
Dù có những cam kết về kỹ thuật, kế hoạch này của Microsoft vẫn đặt ra một bài toán cực kỳ nhạy cảm về mặt chính trị. Chỉ vài ngày trước đó, chính phủ Mỹ vừa yêu cầu Anthropic phải hạn chế quyền truy cập của người dùng không phải công dân Mỹ đối với hai mô hình AI mới nhất của hãng là Fable 5 và Mythos, do lo ngại các công nghệ cốt lõi này có thể bị các quốc gia đối địch, bao gồm cả Trung Quốc, khai thác.Thêm vào đó, chính quyền của Tổng thống Trump từng đe dọa sẽ truy tố các doanh nghiệp AI Trung Quốc với cáo buộc đánh cắp công nghệ từ Mỹ, đồng thời từng cân nhắc việc áp đặt lệnh cấm đối với chính DeepSeek. Việc Microsoft chủ động đưa mô hình của Trung Quốc vào dịch vụ cốt lõi tạo nên một nghịch lý khó có thể bỏ qua ngay tại thung lũng Silicon.
Sự thay đổi chiến lược này cũng diễn ra ngay sau khi CEO Microsoft, ông Satya Nadella, đăng tải một bài viết dài trên mạng xã hội X với tiêu đề "Một biên giới không có hệ sinh thái thì không bền vững".
Trong bài viết, ông lập luận rằng các doanh nghiệp không nên tự đặt mình vào thế phụ thuộc hoàn toàn vào một vài nhà cung cấp AI lớn, mà cần tự xây dựng hệ thống học tập riêng để bảo vệ tri thức và tài sản trí tuệ.
Lời cảnh báo đó giờ đây đã trở nên rất cụ thể khi chính Microsoft đang nỗ lực thoát khỏi sự lệ thuộc vào Anthropic và OpenAI.
Kết luận
Cuộc đua trí tuệ nhân tạo từng được định nghĩa bằng việc ai có thể xây dựng được mô hình thông minh hơn. Tuy nhiên, quyết định cân nhắc thử nghiệm DeepSeek của Microsoft cho thấy định nghĩa đó đang dịch chuyển mạnh mẽ.Khi áp lực chi phí trở thành yếu tố sống còn quyết định sự tồn tại của dịch vụ, nguồn gốc địa lý của một mô hình AI có thể sẽ bị đặt sau bài toán kinh tế, bất chấp những rào cản chính trị mà Washington đang nỗ lực thực thi.
