Chỉ bán xăng E10 từ ngày 1/6/2026: Những điều người dân cần biết trước "deadline"

[The Storm Riders]

Thị trường xăng dầu Việt Nam sắp bước vào một đợt chuyển đổi quy mô lớn khi xăng E10 chính thức được bán rộng rãi trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026. Theo quy định mới, các loại xăng không chì sẽ phải được phối trộn và pha chế thành xăng sinh học E10 để phục vụ các phương tiện giao thông. Thay đổi này không chỉ nhằm mục tiêu bảo vệ môi trường thông qua việc giảm phát thải mà còn đánh dấu bước tiến trong việc sử dụng năng lượng tái tạo tại Việt Nam, phù hợp với xu hướng chung của hơn 60 quốc gia trên thế giới.

Lộ trình chuyển đổi và các cột mốc quan trọng​

Việc triển khai xăng E10 được thực hiện dựa trên Thông tư 50/2025, quy định xăng không chì theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành phải được phối trộn thành xăng E10 cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi cho người dùng các dòng xe máy đời cũ, xăng E5 RON 92 vẫn được phép tiếp tục phối trộn và kinh doanh đến hết năm 2030.

Nhiều doanh nghiệp đầu mối xăng dầu lớn đã bắt đầu thực hiện lộ trình này từ sớm. Điển hình là PV OIL với hệ thống gần 1.000 cửa hàng xăng dầu trên toàn quốc đã bắt đầu kinh doanh xăng sinh học E10 từ ngày 15/5. Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), đơn vị chiếm thị phần lớn nhất cả nước, cũng xác nhận sẽ hoàn tất việc chuyển đổi sang kinh doanh xăng E10 vào ngày 20/5 tới đây, trước thời hạn bắt buộc khoảng 10 ngày.

Thành phần và quy trình sản xuất xăng sinh học E10​

Xăng sinh học E10 được định nghĩa là hỗn hợp nhiên liệu bao gồm 10% thể tích cồn sinh học (ethanol) và 90% thể tích xăng truyền thống (có thể là RON 95 hoặc RON 92). Tại Việt Nam, nguồn nguyên liệu chính để sản xuất cồn sinh học hiện nay là sắn lát khô. Cồn được tạo ra thông qua quá trình lên men tinh bột, mật rỉ đường cùng các phế phẩm nông nghiệp khác.

Điểm khác biệt lớn nhất giữa xăng E10 và xăng khoáng thông thường nằm ở trị số octan và hàm lượng oxy. Ethanol có trị số octan (RON) lên tới 109, cao hơn hẳn so với xăng nền. Khi pha trộn theo tỷ lệ 10%, ethanol giúp tăng khả năng chống kích nổ cho nhiên liệu. Đồng thời, lượng oxy dồi dào trong ethanol hỗ trợ quá trình cháy trong buồng đốt diễn ra triệt để hơn, từ đó tối ưu hóa công suất và giúp tiết kiệm nhiên liệu trong quá trình vận hành.

Độ tương thích với động cơ và hiệu quả giảm phát thải​

Một trong những mối quan tâm lớn nhất của người tiêu dùng là khả năng tương thích của xăng E10 với các dòng xe hiện nay. Theo nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội, xăng E10 an toàn với hầu hết các động cơ xăng đang lưu hành. PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các Nguồn động lực và Phương tiện tự hành, khẳng định người dân có thể đổ trực tiếp xăng E10 RON 95-III vào bình xăng ngay cả khi vẫn còn xăng cũ mà không cần bất kỳ điều chỉnh kỹ thuật nào.

Đối với các dòng xe sản xuất sau năm 1993, vật liệu chế tạo hệ thống cung cấp nhiên liệu như gioăng cao su và nhựa đã được cải tiến để chịu được tác động của cồn, do đó hiện tượng ăn mòn gần như không xảy ra. Thực tế thí điểm tại TP.HCM trong hơn 8 tháng cho thấy thị trường không ghi nhận sự cố hay phản ánh tiêu cực nào về chất lượng. Ngược lại, sản lượng tiêu thụ xăng E10 tại đây đã tăng khoảng 40% so với giai đoạn đầu.

Về mặt môi trường, dữ liệu thực nghiệm cho thấy xăng E10 giúp giảm đáng kể các thành phần độc hại trong khí thải. Cụ thể, nồng độ Hydrocarbon (HC) và Carbon Monoxide (CO) khi sử dụng xăng E10 RON 95-III giảm từ 20% đến 30% so với khi sử dụng xăng khoáng cùng loại.

Bối cảnh sử dụng xăng pha ethanol trên thế giới​

Việc sử dụng xăng pha cồn sinh học không phải là khái niệm mới trên thế giới. Hiện có hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ đã áp dụng loại nhiên liệu này. Brazil là quốc gia đi đầu từ năm 1975, hiện bắt buộc sử dụng xăng E27 và đang có kế hoạch nâng lên E30. Tại Mỹ, xăng E10 đã trở nên phổ biến trên toàn thị trường, trong khi các loại xăng có tỷ lệ cồn cao hơn như E15, E20 hay E85 cũng đang được khuyến khích.

Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan và Philippines là hai quốc gia tiên phong. Thái Lan hiện tiêu thụ chủ yếu xăng E10 và đang đẩy mạnh xăng E20. Philippines đã bắt buộc sử dụng E10 từ năm 2011 đi kèm với các chính sách ưu đãi thuế để thúc đẩy nhiên liệu sinh học. Việc Việt Nam triển khai xăng E10 đồng loạt từ ngày 1/6 là bước đi phù hợp với lộ trình năng lượng sạch của các quốc gia trong khu vực và thế giới.

Kết luận​

Lộ trình chuyển đổi sang xăng E10 từ ngày 1/6/2026 là một bước ngoặt quan trọng đối với ngành năng lượng và bảo vệ môi trường tại Việt Nam. Với các bằng chứng khoa học về độ an toàn cho động cơ sản xuất sau năm 1993 và hiệu quả giảm phát thải rõ rệt, xăng E10 hứa hẹn sẽ thay thế dần xăng khoáng truyền thống mà không gây xáo trộn cho người tiêu dùng. Đối với các chủ phương tiện sử dụng xe đời cũ, sự duy trì của xăng E5 RON 92 đến năm 2030 sẽ là khoảng thời gian đệm cần thiết để thích nghi với xu hướng nhiên liệu xanh.

FAQ​

Xăng E10 là gì?
Xăng E10 là hỗn hợp nhiên liệu gồm 10% cồn sinh học (ethanol) và 90% xăng khoáng truyền thống (RON 95 hoặc RON 92).

Xe đời cũ có dùng được xăng E10 không?
Xăng E10 an toàn với các động cơ sản xuất sau năm 1993. Với các xe đời cũ hơn, người dùng có thể tiếp tục sử dụng xăng E5 RON 92 được duy trì bán đến hết năm 2030.

Dùng xăng E10 có cần điều chỉnh động cơ không?
Người dùng không cần điều chỉnh kỹ thuật động cơ khi chuyển đổi giữa xăng sinh học và xăng thông thường, thậm chí có thể đổ xăng E10 trực tiếp khi trong bình vẫn còn xăng cũ.

Lợi ích của xăng E10 đối với môi trường là gì?
Xăng E10 giúp giảm lượng khí thải độc hại như Hydrocarbon (HC) và Carbon Monoxide (CO) từ 20% đến 30% so với xăng khoáng thông thường.