Bí ẩn xoay quanh việc đồng loạt khoá tài khoản Claude ở Trung Quốc

[Linh Pham]

Cộng đồng công nghệ Trung Quốc đang xôn xao trước thông tin hàng loạt tài khoản Claude của hãng Anthropic tại khu vực Hàng Châu và tỉnh Chiết Giang bị đình chỉ tập trung. Trên các nền tảng mạng xã hội lớn như X và Xiao Hong Shu, người dùng liên tục phản ánh về tình trạng này, thậm chí nhiều người cho biết các đơn khiếu nại gửi đi vẫn chưa nhận được phản hồi để khôi phục quyền truy cập. Làn sóng lo ngại dâng cao đến mức xuất hiện cả những lời khuyên cho giới công nghệ rằng nếu có lịch trình công tác đến Hàng Châu thì nên tránh đăng nhập vào hệ thống Claude nhằm hạn chế tối đa rủi ro bị quét và khóa tài khoản một cách đáng tiếc.

Trùng hợp hay đòn trả đũa sau cáo buộc đánh cắp dữ liệu chống lại Alibaba?​

Điều khiến dư luận chú ý hơn cả là làn sóng khóa tài khoản này diễn ra ngay sau khi Anthropic chính thức gửi thư tố cáo tập đoàn thương mại điện tử khổng lồ Alibaba thực hiện một chiến dịch "chưng cất" dữ liệu quy mô lịch sử. Theo đó, các tổ chức liên kết với Alibaba bị nghi ngờ đã sử dụng tới 25.000 tài khoản để thực hiện hơn 28,8 triệu lượt tương tác với Claude nhằm thu thập dữ liệu đầu ra phục vụ cho việc huấn luyện các mô hình AI riêng. Sự trùng hợp kỳ lạ về mặt thời gian và địa điểm – khi Hàng Châu chính là thủ phủ của Alibaba – khiến người dùng không thể không hoài nghi rằng đây là một biện pháp siết chặt có chủ đích của Anthropic nhắm thẳng vào khu vực bị nghi vấn.

Bên cạnh đó, các diễn đàn còn lan truyền thông tin cho rằng email thông báo đình chỉ từ Anthropic có cài cắm cơ chế theo dõi ngầm, tự động xác nhận lại vị trí và địa chỉ IP của thiết bị ngay khi người dùng mở thư, mặc dù giả thuyết mang tính chất "gián điệp" này vẫn chưa được bất kỳ đơn vị bảo mật độc lập nào xác thực.

Giao diện thông báo "Your account has been suspended" của Claude lan truyền trên mạng xã hội​

Tiền lệ từ quá khứ và sự im lặng từ phía Anthropic​

Đây không phải là lần đầu tiên kịch bản này xuất hiện trong cuộc chiến AI giữa Mỹ và Trung Quốc. Trước đó vào tháng 2, ngay sau khi Anthropic lên tiếng cáo buộc các startup đình đám khác của Trung Quốc như DeepSeek, Moonshot AI hay MiniMax có hành vi "chưng cất" dữ liệu tương tự, làn sóng tài khoản bị phong tỏa hàng loạt cũng đã bùng nổ trên các diễn đàn công nghệ. Việc mô hình này lặp lại lần thứ hai càng làm củng cố thêm niềm tin của người dùng về một lệnh trừng phạt ngầm theo khu vực địa lý, dù tất cả hiện tại vẫn dừng lại ở mức suy đoán dựa trên các mốc thời gian trùng khớp.

Cho đến thời điểm hiện tại, phía Anthropic vẫn giữ thái độ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phát ngôn chính thức nào xác nhận việc phong tỏa địa chỉ IP tại Hàng Châu hay Chiết Giang. Trên thực tế, công ty này gần đây đang liên tục thắt chặt quy trình kiểm soát rủi ro tài khoản trên phạm vi toàn cầu chứ không riêng gì thị trường Trung Quốc. Các biện pháp bao gồm quét lưu lượng truy cập bất thường, chặn máy chủ proxy hay đình chỉ tài khoản nghi vấn cũng từng được áp dụng diện rộng tại Mỹ và khu vực Mỹ Latinh trước khi hệ thống tự động khôi phục lại cho người dùng sau đó vài ngày. Câu hỏi liệu đây là một đòn trừng phạt có chủ đích hay chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên của bộ lọc AI vẫn phải chờ câu trả lời chính thức từ ban lãnh đạo công ty.