Windows 11 lại bị ảnh hưởng bởi một lỗi nghiêm trọng, check ngay xem mình có bị không

[Tháp rơi tự do]

Nhiều anh em dùng Windows 11 chắc chắn đã từng rơi vào tình huống ức chế này: Máy tính không hề cài phần mềm nặng, không tải file dung lượng lớn, nhưng thanh hiển thị ổ C cứ đỏ lòm, báo dung lượng sắp cạn kiệt. Dù có dùng đủ mọi cách từ dọn dẹp bộ nhớ cache cho đến gỡ cài đặt ứng dụng, ổ đĩa vẫn không trống thêm được bao nhiêu. Đừng vội tự trách mình hay nghi ngờ dính mã độc, bởi một "phốt" cực nặng vừa được phanh phui chứng minh: Chính hệ điều hành Windows 11 đang âm thầm "nuốt chửng" hàng trăm GB ổ cứng của bạn.

Lộ diện thủ phạm: Tệp nhật ký hệ thống phình to gấp... 100.000 lần​

Sau nhiều tháng im hơi lặng tiếng trước hàng loạt khiếu nại của người dùng, Microsoft cuối cùng đã phải âm thầm thừa nhận Windows 11 đang dính một lỗi hệ thống cực kỳ nghiêm trọng. "Thủ phạm" được chỉ đích danh là một file nhật ký cơ sở dữ liệu có tên CapabilityAccessManager.db-wal, nằm sâu trong thư mục hệ thống được bảo mật: C:\ProgramData\Microsoft\Windows\CapabilityAccessManager\

Trong điều kiện bình thường, file này sử dụng cơ chế SQLite để ghi tạm các dữ liệu trước khi đồng bộ vào cơ sở dữ liệu chính, và dung lượng của nó chỉ vỏn vẹn từ 1MB đến 2MB. Tuy nhiên, lỗi Windows 11 khiến quá trình đồng bộ này bị nghẽn hoàn toàn. Hệ quả là file nhật ký này cứ thế tích tụ liên tục, phình to một cách điên cuồng từ vài chục GB lên đến 200GB, thậm chí kỷ lục ghi nhận trên diễn đàn Reddit đã lên tới 513GB — biến thành một "hố đen" khổng lồ nuốt chửng ổ cứng.

Trình quản lý quyền riêng tư hoạt động lỗi: Ghi nhật ký "vô tận"​

Chính xác thì CapabilityAccessManager là cái gì mà lại nguy hiểm đến vậy? Thực chất, đây là một thành phần cấp thấp của Windows có nhiệm vụ giám sát quyền riêng tư của người dùng. Mỗi khi có một ứng dụng bất kỳ truy cập vào micro, camera, định vị vị trí, hoặc thực hiện chụp/ghi màn hình... thành phần này sẽ lập tức ghi lại để phục vụ cho việc kiểm toán và quản lý quyền về sau.

Theo trang tin công nghệ Windows Latest, lỗi này có thể đã xuất hiện từ bản cập nhật Windows 11 vào khoảng tháng 2 hoặc tháng 3 năm 2026. Tùy thuộc vào số lượng phần mềm bạn cài đặt và tần suất các app này đòi truy cập quyền riêng tư, file nhật ký sẽ phình to với tốc độ khác nhau. Đó là lý do vì sao có người không bị ảnh hưởng, nhưng có người lại mất sạch ổ C chỉ sau vài tháng.

Microsoft thừa nhận một cách "lén lút" và cách kiểm tra thiết bị của bạn​

Điều khiến giới truyền thông và các tech-geek phẫn nộ là việc Microsoft chọn cách thừa nhận lỗi vô cùng kín đáo. Trong bản cập nhật tùy chọn Windows 11 KB5095093 phát hành ngày 29/6, hãng chỉ chèn đúng một dòng ngắn ngủi: "Bản cập nhật này tối ưu hóa việc sử dụng dung lượng đĩa của tệp CapabilityAccessManager.db-wal". Họ hoàn toàn không đưa ra lời giải thích kỹ thuật hay cảnh báo nào trên trang các sự cố đã biết của Windows.
Để kiểm tra xem máy mình có đang là "nạn nhân" hay không, bạn hãy làm theo các bước sau:

1. Vào Settings → System → Storage → Show more categories → System & reserved. Nếu mục System files chiếm tới hàng trăm GB một cách bất thường, khả năng cao là máy bạn đã dính lỗi.
2. Do thư mục này bị Windows chặn truy cập thông thường, bạn nên sử dụng các công cụ phân tích ổ đĩa chuyên dụng dưới quyền Admin như WizTree, TreeSize hoặc WinDirStat để quét ổ C, sắp xếp theo dung lượng và tìm vị trí của file CapabilityAccessManager.db-wal

Cách khắc phục triệt để bảo vệ ổ C​

• Cách tốt nhất: Hãy truy cập ngay vào Windows Update và chủ động cập nhật gói KB5095093, hoặc chờ bản cập nhật tự động định kỳ tiếp theo để hệ thống tự vá lỗi.
• Dành cho máy đã bị đầy cứng ổ C (không thể chạy update): Tuyệt đối không xóa trực tiếp file này khi Windows đang hoạt động để tránh lỗi hệ thống. Giải pháp là bạn cần truy cập vào Môi trường Khôi phục Windows (Windows Recovery Environment) hoặc khởi động vào Safe Mode (Chế độ An toàn), tiến hành đổi tên file CapabilityAccessManager.db-wal bị phình to đó đi, sau đó khởi động lại để Windows tự động tạo lại một file WAL mới sạch sẽ với dung lượng chỉ vài MB.