The Storm Riders
Writer
Harvard nổi tiếng là trường đại học cực khó vào, nhưng con số đó vẫn chưa là gì nếu so với tỷ lệ chọi để trở thành phi hành gia NASA. Không chỉ cần tấm bằng xuất sắc, những người được chọn phải trải qua quy trình sàng lọc y tế, thể lực và tâm lý gắt gao tới mức chỉ cần một chi tiết nhỏ cũng đủ để bị gạch tên.
Trong đợt tuyển chọn phi hành gia năm 2024 của NASA, đã có hơn 8.000 người nộp hồ sơ. Kết quả là chỉ có vỏn vẹn 10 người được xướng tên. Để dễ hình dung, lớp sinh viên Harvard niên khóa 2029 có 47.893 hồ sơ ứng tuyển và họ nhận 2.003 người. Dù Harvard nhận nhiều hồ sơ hơn, nhưng số lượng phi hành gia được chọn lại ít đến mức tỉ lệ trúng tuyển của NASA thấp hơn Harvard đến hơn 30 lần.
Vào Harvard đã rất khó khi hội đồng tuyển sinh xem xét cả thành tích học tập, hoạt động cộng đồng, khả năng lãnh đạo lẫn ngoại khóa. Tuy nhiên, NASA còn phải cẩn trọng hơn thế nhiều lần. Một chuyến bay vào vũ trụ luôn tiềm ẩn nguy hiểm, nơi các quyết định ranh giới sinh tử diễn ra thường xuyên. Các phi hành gia phải đặt niềm tin rất lớn vào nhau. Do đó, ứng viên không chỉ cần giỏi nhất trong lĩnh vực của mình mà còn phải đặc biệt xuất sắc khi làm việc nhóm.
Phi hành gia Anne McClain từng chia sẻ trên blog của NASA năm 2020 rằng người ứng tuyển phi hành gia phải thích nghi tốt, đáng tin cậy, kiên trì và tỉ mỉ. NASA tìm kiếm những ứng viên đã chứng minh được năng lực và đang gặt hái thành công trong lĩnh vực riêng của họ.
Nếu được chọn vào vòng phỏng vấn, hành trình thử thách mới thực sự bắt đầu. Phi hành gia Chris Martin từng kể lại trải nghiệm của mình vào năm 2009: các ứng viên phải mặc đồ lót spandex (và áo bơi thể thao đối với nữ) trong suốt hai tiếng đồng hồ để các chuyên gia đo đạc kỹ lưỡng từng kích thước bên ngoài cơ thể.
Buổi phỏng vấn của NASA lại không tập trung vào các câu hỏi mẹo mà hướng vào việc để ứng viên kể câu chuyện của chính mình. Họ được yêu cầu viết ra 3 đến 5 lý do muốn trở thành phi hành gia. Trước khi bước vào phòng, những lý do này sẽ được đọc to lên. Câu hỏi mở đầu kinh điển thường là: "Hãy kể cho chúng tôi nghe về bản thân bạn, bắt đầu từ thời cấp 3."
Quy trình khám sức khỏe kỹ lưỡng này là vô cùng cần thiết. Những căn bệnh vốn rất bình thường trên Trái Đất có thể trở nên tồi tệ hơn khi con người sống lâu trong môi trường vi trọng lực. Chi tiết này cực kỳ quan trọng, bởi một sự cố sức khỏe có thể buộc cả sứ mệnh phải hủy bỏ sớm. Ví dụ tiêu biểu là trường hợp phi hành gia Mike Fincke từng phải sơ tán y tế khẩn cấp khỏi Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Sau khi vượt qua các đánh giá cuối cùng và chính thức được chọn, họ vẫn phải trải qua 2 năm huấn luyện trước khi được phân công nhiệm vụ cụ thể.
Sống trong một không gian chật hẹp suốt các sứ mệnh dài ngày, phi hành gia bắt buộc phải hòa đồng, duy trì mối quan hệ làm việc lành mạnh, chuyên nghiệp và bình tĩnh xử lý các tình huống căng thẳng tột độ.
Các vấn đề về tâm lý thường khó phát hiện hơn nhưng lại mang đến rủi ro lớn hơn cho phi hành đoàn trong không gian. NASA buộc phải đưa ứng viên qua các bài kiểm tra tâm lý diện rộng để đảm bảo không có vấn đề tiềm ẩn nào có thể đe dọa chuyến bay. Một sự cố tâm lý nghiêm trọng không được phát hiện từ khâu tuyển chọn có thể gây ra thiệt hại lớn, thậm chí dẫn đến cái chết của cả phi hành đoàn.
Để phòng ngừa trường hợp xấu nhất, NASA thậm chí đã chuẩn bị sẵn kịch bản xử lý các sự cố tâm lý trên vũ trụ, bao gồm cả việc khống chế và dùng thuốc an thần cho thành viên gặp sự cố. Dù quy trình này đã có sẵn để bảo vệ mạng sống của các phi hành gia, nhưng trên thực tế chưa từng có sự cố nào như vậy được ghi nhận trong không gian.
Trong đợt tuyển chọn phi hành gia năm 2024 của NASA, đã có hơn 8.000 người nộp hồ sơ. Kết quả là chỉ có vỏn vẹn 10 người được xướng tên. Để dễ hình dung, lớp sinh viên Harvard niên khóa 2029 có 47.893 hồ sơ ứng tuyển và họ nhận 2.003 người. Dù Harvard nhận nhiều hồ sơ hơn, nhưng số lượng phi hành gia được chọn lại ít đến mức tỉ lệ trúng tuyển của NASA thấp hơn Harvard đến hơn 30 lần.
Vào Harvard đã rất khó khi hội đồng tuyển sinh xem xét cả thành tích học tập, hoạt động cộng đồng, khả năng lãnh đạo lẫn ngoại khóa. Tuy nhiên, NASA còn phải cẩn trọng hơn thế nhiều lần. Một chuyến bay vào vũ trụ luôn tiềm ẩn nguy hiểm, nơi các quyết định ranh giới sinh tử diễn ra thường xuyên. Các phi hành gia phải đặt niềm tin rất lớn vào nhau. Do đó, ứng viên không chỉ cần giỏi nhất trong lĩnh vực của mình mà còn phải đặc biệt xuất sắc khi làm việc nhóm.
Phi hành gia Anne McClain từng chia sẻ trên blog của NASA năm 2020 rằng người ứng tuyển phi hành gia phải thích nghi tốt, đáng tin cậy, kiên trì và tỉ mỉ. NASA tìm kiếm những ứng viên đã chứng minh được năng lực và đang gặt hái thành công trong lĩnh vực riêng của họ.
Điều kiện cần: Tấm bằng STEM và 2 tiếng đo đạc trong bộ đồ spandex
Để NASA ngó tới hồ sơ, ứng viên bắt buộc phải là công dân Mỹ, sở hữu bằng thạc sĩ trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật hoặc toán học (STEM). Cùng với đó là ít nhất 3 năm kinh nghiệm làm việc chuyên nghiệp và phải vượt qua bài đánh giá thể lực ban đầu của NASA.
Nếu được chọn vào vòng phỏng vấn, hành trình thử thách mới thực sự bắt đầu. Phi hành gia Chris Martin từng kể lại trải nghiệm của mình vào năm 2009: các ứng viên phải mặc đồ lót spandex (và áo bơi thể thao đối với nữ) trong suốt hai tiếng đồng hồ để các chuyên gia đo đạc kỹ lưỡng từng kích thước bên ngoài cơ thể.
Buổi phỏng vấn của NASA lại không tập trung vào các câu hỏi mẹo mà hướng vào việc để ứng viên kể câu chuyện của chính mình. Họ được yêu cầu viết ra 3 đến 5 lý do muốn trở thành phi hành gia. Trước khi bước vào phòng, những lý do này sẽ được đọc to lên. Câu hỏi mở đầu kinh điển thường là: "Hãy kể cho chúng tôi nghe về bản thân bạn, bắt đầu từ thời cấp 3."
50% ứng viên bị loại ở vòng kiểm tra y tế
Sau khi qua được các bài đánh giá ban đầu, ứng viên sẽ bước vào một tuần kiểm tra y tế chuyên sâu. Thậm chí, khoảng 50% số người vào đến vòng này dự kiến sẽ bị loại vì lý do sức khỏe.Quy trình khám sức khỏe kỹ lưỡng này là vô cùng cần thiết. Những căn bệnh vốn rất bình thường trên Trái Đất có thể trở nên tồi tệ hơn khi con người sống lâu trong môi trường vi trọng lực. Chi tiết này cực kỳ quan trọng, bởi một sự cố sức khỏe có thể buộc cả sứ mệnh phải hủy bỏ sớm. Ví dụ tiêu biểu là trường hợp phi hành gia Mike Fincke từng phải sơ tán y tế khẩn cấp khỏi Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Sau khi vượt qua các đánh giá cuối cùng và chính thức được chọn, họ vẫn phải trải qua 2 năm huấn luyện trước khi được phân công nhiệm vụ cụ thể.
Tâm lý và tinh thần đồng đội: Không có chỗ cho sự sai lệch
Sống trong một không gian chật hẹp suốt các sứ mệnh dài ngày, phi hành gia bắt buộc phải hòa đồng, duy trì mối quan hệ làm việc lành mạnh, chuyên nghiệp và bình tĩnh xử lý các tình huống căng thẳng tột độ.
Các vấn đề về tâm lý thường khó phát hiện hơn nhưng lại mang đến rủi ro lớn hơn cho phi hành đoàn trong không gian. NASA buộc phải đưa ứng viên qua các bài kiểm tra tâm lý diện rộng để đảm bảo không có vấn đề tiềm ẩn nào có thể đe dọa chuyến bay. Một sự cố tâm lý nghiêm trọng không được phát hiện từ khâu tuyển chọn có thể gây ra thiệt hại lớn, thậm chí dẫn đến cái chết của cả phi hành đoàn.
Để phòng ngừa trường hợp xấu nhất, NASA thậm chí đã chuẩn bị sẵn kịch bản xử lý các sự cố tâm lý trên vũ trụ, bao gồm cả việc khống chế và dùng thuốc an thần cho thành viên gặp sự cố. Dù quy trình này đã có sẵn để bảo vệ mạng sống của các phi hành gia, nhưng trên thực tế chưa từng có sự cố nào như vậy được ghi nhận trong không gian.
