Các đối tượng lừa đảo tại Thái Lan đang sử dụng một thủ đoạn đáng chú ý nhằm vào sinh viên: giả danh cảnh sát, nhà mạng hoặc cơ quan chống rửa tiền để cáo buộc nạn nhân liên quan đến hoạt động phạm pháp, sau đó ép họ chuyển tiền, mang vàng và tài sản có giá trị đến một địa điểm được chỉ định. Trong một số trường hợp, kẻ gian còn cử người đến tận nơi để nhận tài sản.
Cảnh báo được Ngân hàng Krung Thai của Thái Lan đưa ra trong tháng 9, trong bối cảnh các đối tượng lừa đảo ngày càng nhắm mục tiêu vào sinh viên bằng những kịch bản thao túng tâm lý tinh vi hơn.
Cảnh báo được Ngân hàng Krung Thai của Thái Lan đưa ra trong tháng 9, trong bối cảnh các đối tượng lừa đảo ngày càng nhắm mục tiêu vào sinh viên bằng những kịch bản thao túng tâm lý tinh vi hơn.
Từ một cuộc gọi đến việc mất tài sản ngoài đời thực
Theo cảnh báo của Krung Thai, kịch bản thường bắt đầu bằng một cuộc gọi hoặc hình thức liên lạc từ người tự xưng là đại diện nhà mạng, cảnh sát, Văn phòng Ủy ban Phòng, chống và Kiểm soát rửa tiền (AMLO) hoặc Cục Điều tra Đặc biệt Thái Lan (DSI). Đối tượng thông báo rằng số điện thoại, tài khoản ngân hàng hoặc danh tính của sinh viên có liên quan đến các vụ việc nghiêm trọng như nhận, chuyển tiền bất hợp pháp, ma túy hoặc rửa tiền.
Sau khi tạo tâm lý hoảng sợ, kẻ gian tiếp tục yêu cầu nạn nhân “hợp tác điều tra”. Một số người bị yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản được chỉ định để “kiểm tra”, “xác minh tài sản” hoặc chứng minh mình không liên quan đến hoạt động phạm pháp.
Điểm đáng chú ý là thủ đoạn không dừng ở giao dịch ngân hàng. Nạn nhân có thể bị yêu cầu rút tiền mặt, mang vàng, đồng hồ, bùa hộ mệnh hoặc những tài sản có giá trị khác đến một địa điểm cụ thể. Trong một số trường hợp, đối tượng còn cử người trực tiếp đến nhận tiền và tài sản.
Điều này khiến thủ đoạn trở nên nguy hiểm hơn các hình thức lừa đảo trực tuyến thông thường. Nạn nhân có thể nghĩ rằng việc có người thật đến nhận tài sản là dấu hiệu cho thấy cuộc điều tra đang diễn ra ngoài đời thực, trong khi đó vẫn chỉ là một phần của kịch bản lừa đảo.
Sau khi tạo tâm lý hoảng sợ, kẻ gian tiếp tục yêu cầu nạn nhân “hợp tác điều tra”. Một số người bị yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản được chỉ định để “kiểm tra”, “xác minh tài sản” hoặc chứng minh mình không liên quan đến hoạt động phạm pháp.
Điểm đáng chú ý là thủ đoạn không dừng ở giao dịch ngân hàng. Nạn nhân có thể bị yêu cầu rút tiền mặt, mang vàng, đồng hồ, bùa hộ mệnh hoặc những tài sản có giá trị khác đến một địa điểm cụ thể. Trong một số trường hợp, đối tượng còn cử người trực tiếp đến nhận tiền và tài sản.
Điều này khiến thủ đoạn trở nên nguy hiểm hơn các hình thức lừa đảo trực tuyến thông thường. Nạn nhân có thể nghĩ rằng việc có người thật đến nhận tài sản là dấu hiệu cho thấy cuộc điều tra đang diễn ra ngoài đời thực, trong khi đó vẫn chỉ là một phần của kịch bản lừa đảo.
Vì sao sinh viên trở thành mục tiêu?
Sinh viên thường có tài khoản ngân hàng, điện thoại thông minh và sử dụng thường xuyên các dịch vụ trực tuyến, nhưng có thể chưa có nhiều kinh nghiệm xử lý những tình huống liên quan đến pháp luật hoặc cơ quan chức năng.
Kẻ gian có thể tận dụng điều này bằng cách đưa ra những cáo buộc nghiêm trọng, chẳng hạn tài khoản của nạn nhân liên quan đến rửa tiền hoặc tội phạm ma túy. Khi người nghe hoảng sợ, đối tượng liên tục đưa ra các yêu cầu mới để duy trì quyền kiểm soát.
Kẻ gian có thể tận dụng điều này bằng cách đưa ra những cáo buộc nghiêm trọng, chẳng hạn tài khoản của nạn nhân liên quan đến rửa tiền hoặc tội phạm ma túy. Khi người nghe hoảng sợ, đối tượng liên tục đưa ra các yêu cầu mới để duy trì quyền kiểm soát.
Một thủ thuật tâm lý đáng chú ý là yêu cầu nạn nhân giữ bí mật. Theo Krung Thai, đối tượng có thể yêu cầu sinh viên không kể cho cha mẹ hoặc những người xung quanh về sự việc. Nạn nhân thậm chí có thể bị yêu cầu thực hiện cuộc gọi video để đối tượng theo dõi hành động trong quá trình “điều tra”.
Khi bị cô lập khỏi người thân và liên tục nhận các chỉ dẫn từ kẻ gian, nạn nhân sẽ khó có cơ hội dừng lại để kiểm tra thông tin.
Cơ quan chức năng không yêu cầu mang tiền đi "chứng minh vô tội"
Krung Thai nhấn mạnh một dấu hiệu người dân có thể sử dụng để nhận biết thủ đoạn này: cơ quan chức năng không yêu cầu người dân chuyển tiền hoặc giao tài sản để phục vụ việc kiểm tra, cũng không yêu cầu người dân giữ bí mật với gia đình hay thực hiện điều tra qua cuộc gọi video.
Khi nhận được cuộc gọi thông báo mình liên quan đến một vụ án, tài khoản bất hợp pháp hoặc hoạt động rửa tiền, người dân không nên làm theo hướng dẫn của người gọi ngay lập tức. Cần ngắt cuộc gọi và tự tìm số điện thoại chính thức của cơ quan được nhắc đến để kiểm tra thông tin.
Đặc biệt, không chuyển tiền, rút tiền, giao vàng hoặc tài sản cho người tự xưng là cán bộ điều tra chỉ dựa trên một cuộc gọi. Nếu đối tượng yêu cầu không được nói chuyện với người thân, đó càng là dấu hiệu cần dừng lại.
Khi nhận được cuộc gọi thông báo mình liên quan đến một vụ án, tài khoản bất hợp pháp hoặc hoạt động rửa tiền, người dân không nên làm theo hướng dẫn của người gọi ngay lập tức. Cần ngắt cuộc gọi và tự tìm số điện thoại chính thức của cơ quan được nhắc đến để kiểm tra thông tin.
Đặc biệt, không chuyển tiền, rút tiền, giao vàng hoặc tài sản cho người tự xưng là cán bộ điều tra chỉ dựa trên một cuộc gọi. Nếu đối tượng yêu cầu không được nói chuyện với người thân, đó càng là dấu hiệu cần dừng lại.
Thủ đoạn có thể xuất hiện ở Việt Nam?
Cảnh báo trên được đưa ra tại Thái Lan, không phải một vụ việc được xác nhận xảy ra tại Việt Nam. Tuy nhiên, kịch bản giả danh công an, cơ quan nhà nước, ngân hàng hoặc các tổ chức khác để đe dọa người dân đã xuất hiện ở nhiều quốc gia và không phải là thủ đoạn xa lạ với người dùng Việt Nam.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng Việt Nam cũng từng cảnh báo việc các đối tượng lôi kéo học sinh, sinh viên mở hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng, nhận tiền hộ rồi sử dụng các tài khoản này để nhận tiền lừa đảo, đánh bạc hoặc rửa tiền.
Vì vậy, sinh viên cần đặc biệt cảnh giác với những yêu cầu liên quan đến tài khoản ngân hàng, tiền mặt hoặc tài sản cá nhân, dù lời đề nghị đến từ một người tự xưng là cán bộ hay một công việc làm thêm trên mạng. Một cuộc gọi có thể bắt đầu bằng vài thông tin cá nhân chính xác, nhưng điều đó không chứng minh người gọi là cơ quan chức năng. Kẻ gian có thể đã thu thập thông tin của nạn nhân từ nhiều nguồn trước khi thực hiện cuộc gọi.
Nguyên tắc đơn giản nhất là: không chuyển tiền để chứng minh mình vô tội, không giao tài sản để “phục vụ điều tra” và không giữ bí mật một vụ việc chỉ vì người gọi yêu cầu. Nếu nghi ngờ đang bị lừa đảo, hãy dừng liên lạc, thông báo ngay cho người thân và chủ động liên hệ cơ quan chức năng qua kênh chính thức để xác minh.
Đáng chú ý, cơ quan chức năng Việt Nam cũng từng cảnh báo việc các đối tượng lôi kéo học sinh, sinh viên mở hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng, nhận tiền hộ rồi sử dụng các tài khoản này để nhận tiền lừa đảo, đánh bạc hoặc rửa tiền.
Vì vậy, sinh viên cần đặc biệt cảnh giác với những yêu cầu liên quan đến tài khoản ngân hàng, tiền mặt hoặc tài sản cá nhân, dù lời đề nghị đến từ một người tự xưng là cán bộ hay một công việc làm thêm trên mạng. Một cuộc gọi có thể bắt đầu bằng vài thông tin cá nhân chính xác, nhưng điều đó không chứng minh người gọi là cơ quan chức năng. Kẻ gian có thể đã thu thập thông tin của nạn nhân từ nhiều nguồn trước khi thực hiện cuộc gọi.
Nguyên tắc đơn giản nhất là: không chuyển tiền để chứng minh mình vô tội, không giao tài sản để “phục vụ điều tra” và không giữ bí mật một vụ việc chỉ vì người gọi yêu cầu. Nếu nghi ngờ đang bị lừa đảo, hãy dừng liên lạc, thông báo ngay cho người thân và chủ động liên hệ cơ quan chức năng qua kênh chính thức để xác minh.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
