Ếch Ộp✔
Intern Writer
Dù là một gã khổng lồ công nghệ với những thành tựu đáng nể, Tesla của Elon Musk đang đứng trước một ngã rẽ đầy thách thức, nơi những kỳ vọng lớn lao về tương lai AI vật lý đối đầu với thực tế tài chính không mấy sáng sủa. Một bên là những cột mốc lịch sử, một bên là những con số lợi nhuận sụt giảm, khiến thị trường không khỏi đặt ra câu hỏi lớn về hướng đi của hãng xe điện này.
Mới đây, vào ngày 30 tháng 7, Tesla đã chính thức công bố chiếc xe điện thứ 10 triệu của mình xuất xưởng, trở thành nhà sản xuất xe điện thuần túy đầu tiên trên thế giới đạt được cột mốc ấn tượng này. Trong vòng 20 năm, từ 2006 đến 2026, Tesla đã vươn mình từ con số 0 trở thành một đế chế ô tô toàn cầu, với những chiếc xe điện được hàng triệu người dùng yêu thích. Không chỉ dừng lại ở đó, mảng kinh doanh robot hình người Optimus của hãng cũng đang trên đà sản xuất hàng loạt, hứa hẹn trở thành một chuẩn mực quan trọng định hình sự phát triển của ngành công nghiệp này trên toàn cầu.
Tuy nhiên, ngay sau tin vui về sản lượng, một thông tin gây chấn động khác đã xuất hiện. Theo báo cáo của Wall Street Journal vào ngày 31 tháng 7, Tesla có thể đang xem xét việc bán hoặc tách rời hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc. Động thái này được cho là nhằm dọn đường cho một thương vụ sáp nhập tiềm năng với SpaceX trong tương lai. Nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng một số lãnh đạo cấp cao của Tesla đã được thông báo về việc chuẩn bị cho khả năng này trước khi thương vụ sáp nhập diễn ra. Các cố vấn của Tesla đã thảo luận nhiều phương án, bao gồm tách ra, bán hoặc thậm chí đóng cửa mảng kinh doanh tại thị trường tỷ dân này.
Sự phát triển song hành giữa các mảng kinh doanh cũ và mới của Tesla đang tạo ra một nghịch lý: doanh số xe điện tăng nhưng lợi nhuận lại giảm. Trong khi các mảng kinh doanh mới như AI và robot hình người mang đến tiềm năng khổng lồ, chúng lại đòi hỏi nguồn vốn đầu tư cực lớn. Điều này đã khiến thị trường bắt đầu có những cái nhìn lạnh lùng hơn về tình hình tài chính và triển vọng tương lai của Tesla. Hiện tại, Tesla đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ từ một "nhà sản xuất xe điện" thành một "công ty AI vật lý", một con đường mà ở đó, một nửa là biển cả mênh mông, một nửa là lửa cháy dữ dội. Sau khi công bố báo cáo tài chính quý II, cổ phiếu Tesla đã liên tục sụt giảm, cho thấy thị trường đang nghiêng về phía "biển cả" – tức là sự thận trọng và hoài nghi. Để thay đổi cục diện này, hiệu suất của Tesla trong nửa cuối năm sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Trong nửa đầu năm 2026, doanh số xe điện của Tesla vẫn giữ được phong độ đáng nể. Sau giai đoạn sụt giảm liên tiếp vào năm 2024 và 2025, hãng đã trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Quý I, Tesla giao 358.000 xe trên toàn cầu, tăng khoảng 6,5% so với cùng kỳ năm trước. Đến quý II, con số này vượt 480.000 xe, với mức tăng trưởng mở rộng lên 25%.
Hiệu suất bán hàng của Tesla trong quý II rất ấn tượng ở nhiều thị trường trên thế giới. Cụ thể, doanh số giao hàng tại châu Mỹ, châu Á - Thái Bình Dương và khu vực EMEA (châu Âu, Trung Đông và châu Phi) lần lượt tăng 60%, 27% và 12% so với quý trước. Tesla cũng ghi nhận kỷ lục giao hàng mới tại nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Úc, Colombia, Nhật Bản, Thái Lan, Bồ Đào Nha, Philippines, Chile, Slovenia và Litva.
Nhà máy Gigafactory Thượng Hải, một trong những trung tâm sản xuất cốt lõi của Tesla, đã đạt sản lượng cao nhất trong ba năm gần đây trong nửa đầu năm, chiếm hơn 54% tổng sản lượng toàn cầu của hãng. Số lượng xe giao từ nhà máy này đạt gần 468.000 chiếc, tăng 28,4% so với cùng kỳ. Về các mẫu xe cụ thể, Model Y vẫn là "át chủ bài" khi liên tục ba năm liền giữ vững vị trí xe bán chạy nhất toàn cầu. Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, tổng doanh số tích lũy của Model Y trên toàn cầu đã vượt 5 triệu chiếc, trong đó thị trường Trung Quốc đóng góp hơn 2 triệu chiếc. Model 3 cũng không kém cạnh với tổng doanh số tích lũy toàn cầu vượt 3 triệu chiếc, và hơn 1 triệu chiếc tại Trung Quốc.
Trong bối cảnh thị trường ô tô toàn cầu đang cạnh tranh khốc liệt, những con số này của Tesla thực sự đáng ngưỡng mộ. Thị trường ô tô toàn cầu đã bắt đầu có dấu hiệu cạnh tranh theo hướng "thị trường bão hòa" từ khoảng năm 2021. Sự trỗi dậy của các thương hiệu xe điện như Tesla đã phá vỡ thế bế tắc, chuyển đổi logic tăng trưởng từ "mua xe lần đầu" sang "thay thế xe cũ".
Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, khi tỷ lệ thâm nhập của xe điện ngày càng tăng, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc, nơi tỷ lệ này thậm chí đã vượt 60% trong một số tháng, cuộc cạnh tranh đã bước vào một giai đoạn mới đầy khó khăn. Tình trạng "nội cuốn" (involution) trở nên phổ biến, các cuộc chiến giá cả diễn ra liên miên, sản phẩm ngày càng đồng nhất và biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
Thị trường ô tô Trung Quốc, với tư cách là thị trường tiêu thụ ô tô lớn nhất thế giới, là một ví dụ điển hình cho tình trạng cạnh tranh khốc liệt này. Dưới áp lực của các cuộc chiến giá, biên lợi nhuận của các hãng xe Trung Quốc đã liên tục sụt giảm. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy, tỷ suất lợi nhuận của ngành ô tô đã giảm từ 6,1% vào năm 2021 xuống còn 4,1% vào năm 2025, và thậm chí chỉ còn 1,8% vào tháng 12 năm 2025.
Tesla, một hãng xe đã thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc, cũng không thể đứng ngoài cuộc. Báo cáo tài chính quý II năm 2026 của Tesla, công bố sau giờ giao dịch vào ngày 22 tháng 7 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ, cho thấy doanh thu đạt 28,236 tỷ USD (khoảng 705,9 nghìn tỷ VNĐ), tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng GAAP thuộc về cổ đông phổ thông chỉ đạt 1,114 tỷ USD (khoảng 27,85 nghìn tỷ VNĐ), giảm 5% so với cùng kỳ. Lợi nhuận hoạt động chỉ vỏn vẹn 398 triệu USD (khoảng 9,95 nghìn tỷ VNĐ), giảm khoảng 57% cả so với quý trước và cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận gộp của mảng kinh doanh ô tô là 16,9%, tiếp tục giảm so với 21,1% của quý I và 17,2% của cùng kỳ năm trước.
Điều này có nghĩa là, dù doanh số và doanh thu xe điện tăng lên, lợi nhuận của Tesla lại sụt giảm. Hãng đang rơi vào tình cảnh "bán càng nhiều, lỗ càng nhiều".
Trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ "nhà sản xuất xe điện" sang "công ty AI vật lý", các mảng kinh doanh liên quan đến AI của Tesla đang tăng tốc mạnh mẽ.
Trong bối cảnh tiêu dùng ô tô hiện nay, tính năng thông minh đang dần trở thành một yếu tố đồng thuận của người mua xe, ảnh hưởng ngày càng lớn đến quyết định mua sắm. Nó đã chuyển từ một "điểm cộng" thành một "yếu tố bắt buộc". Theo báo cáo "Nghiên cứu về hệ thống hỗ trợ lái xe tự động NOA tại các thành phố năm 2025" của Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Trung Quốc, vào năm 2025, tỷ lệ thâm nhập của các tính năng lái xe thông minh cấp độ L2 trở lên trên xe mới đạt 66,1%, tức là hơn hai phần ba số xe mới được trang bị tiêu chuẩn. Báo cáo "Thấu hiểu người tiêu dùng ô tô Trung Quốc năm 2025" của McKinsey cũng chỉ ra rằng, vào năm 2025, tính năng ADAS (Hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến) đã vươn lên trở thành yếu tố quan trọng thứ ba trong quyết định mua xe.
Nhu cầu của người tiêu dùng đang thúc đẩy làn sóng thông minh hóa, tái định hình cục diện cạnh tranh ô tô toàn cầu và trở thành chỉ số then chốt quyết định khả năng thành công của các hãng xe trong tương lai.
Tính đến quý II năm 2026, số lượng người dùng trả phí cho hệ thống hỗ trợ lái xe của Tesla trên toàn cầu đạt 1,48 triệu, tăng 56% so với cùng kỳ năm trước và 16% so với quý trước. Tỷ lệ chọn mua tính năng hỗ trợ lái xe trên xe mới tại thị trường Bắc Mỹ lần đầu tiên vượt 50%. Tổng quãng đường tích lũy mà các xe sử dụng hệ thống hỗ trợ lái xe đã vượt 12 tỷ dặm (khoảng 19 tỷ km).
Mảng kinh doanh Robotaxi của Tesla cũng đang không ngừng mở rộng, hiện đã phủ sóng nhiều khu vực tại Hoa Kỳ như Tampa, Orlando, Miami ở Florida; Austin, Dallas, Houston ở Texas; và khu vực Vịnh San Francisco ở California.
Mẫu xe điện tự lái Cybercab của Tesla, đã loại bỏ hoàn toàn vô lăng và bàn đạp truyền thống, đang thu hút sự chú ý lớn. Mẫu xe này đã bắt đầu được sản xuất tại nhà máy Gigafactory Texas và đang trong giai đoạn thử nghiệm kỹ thuật. Cybercab được thiết kế đặc biệt cho mục đích tự lái và dự kiến sẽ trở thành lực lượng chủ lực trong đội xe taxi tự hành của Tesla trong tương lai.
Hiện tại, Tesla đang chuyển trọng tâm chiến lược rõ rệt sang lĩnh vực AI vật lý. Robot hình người Optimus V3 của hãng đã trở thành một chuẩn mực cho ngành công nghiệp liên quan trên toàn cầu. Theo kế hoạch, Optimus V3 sẽ bắt đầu sản xuất chính thức vào tháng 7-8 và dự kiến sẽ được ứng dụng vào các kịch bản bên ngoài vào năm 2027.
Để thúc đẩy sự phát triển của robot hình người, Tesla đã "biến xe thành người", công bố chuyển đổi dây chuyền sản xuất Model S/X tại nhà máy Fremont thành dây chuyền chuyên dụng cho Optimus. Hãng đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026, với công suất dự kiến 1 triệu đơn vị mỗi năm. Đồng thời, Tesla cũng đang chuẩn bị dây chuyền sản xuất robot thứ hai tại nhà máy Gigafactory Texas, với công suất dự kiến 10 triệu đơn vị và kế hoạch đi vào hoạt động vào mùa hè năm 2027.
Ngoài ra, các hoạt động về sức mạnh tính toán và chip của Tesla cũng đang tăng tốc. Trong nửa đầu năm 2026, quy mô sức mạnh tính toán cục bộ (tính theo megawatt) của Tesla tại Texas đã tăng hơn gấp đôi. Cụm máy tính Cortex 2 của Tesla đồng thời hỗ trợ phát triển phần mềm tự lái cho xe điện và phần mềm tự chủ cho robot hình người, và sẽ tiếp tục được mở rộng quy mô trong năm nay. Thiết kế chip xử lý suy luận AI 5 thế hệ tiếp theo đã hoàn thành. Con chip này chủ yếu được sử dụng trong robot hình người và trung tâm dữ liệu, và Elon Musk tự hào tuyên bố đây là "chip suy luận AI xuất sắc nhất trong lĩnh vực điện toán biên hiện nay".
Trên thị trường vốn, nơi kỳ vọng tăng trưởng được đánh giá cao, Tesla luôn biết cách kể những câu chuyện hấp dẫn và nhận được sự ủng hộ bằng tiền thật từ các nhà đầu tư.
Năm 2020, làn sóng điện hóa thông minh do các thương hiệu xe điện, dẫn đầu là Tesla, đã càn quét ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Trong cuộc cách mạng công nghiệp này, các công ty liên quan đến xe điện, pin điện, nghiên cứu và phát triển công nghệ tự lái đã trở thành "con cưng" của giới đầu tư, tạo ra hết câu chuyện làm giàu thần kỳ này đến câu chuyện khác.
Tuy nhiên, hiện tại, khi tỷ lệ thâm nhập của xe điện tăng lên và cạnh tranh ngày càng gay gắt, kỳ vọng tăng trưởng đã thu hẹp. Các khái niệm liên quan đến xe điện không còn tạo ra quá nhiều sóng gió trên thị trường vốn. Tesla bắt đầu kể câu chuyện mới về "AI vật lý" và thông qua đó, tìm cách định giá lại trên thị trường vốn.
Vào tháng 6, sau nhiều năm bi quan về Tesla, JPMorgan đã nâng xếp hạng của hãng từ "Giảm tỷ trọng" lên "Trung lập", đồng thời tăng mạnh giá mục tiêu từ 145 USD lên 475 USD. Báo cáo của JPMorgan chỉ ra rằng các nhà đầu tư đang chuyển sự chú ý ra khỏi mảng kinh doanh xe điện cốt lõi đang chậm lại của Tesla, tập trung vào các động lực tăng trưởng tương lai như robotaxi, robot hình người, chip AI và dịch vụ phần mềm. Những mảng kinh doanh này được kỳ vọng sẽ định hình lại cấu trúc lợi nhuận của công ty trong thập kỷ tới.
Robot hình người, được coi là phương tiện cuối cùng và tiêu biểu nhất của AI vật lý, có thể nói là yếu tố được quan tâm nhất trong câu chuyện mới của Tesla. Giá cổ phiếu của Tesla đã phục hồi và tăng mạnh trở lại vào tháng 4, sau khi hãng công bố rõ ràng thời điểm ra mắt và sản xuất hàng loạt Optimus V3, chấm dứt đà giảm liên tục từ đầu năm 2026.
Ảnh hưởng của robot hình người Tesla, giống như ảnh hưởng của xe điện của hãng vài năm trước, mang tính toàn cầu. Tại thị trường chứng khoán A-share của Trung Quốc, một làn sóng đầu cơ vào các cổ phiếu liên quan đến robot hình người đã bùng nổ, và tiến độ sản xuất hàng loạt của robot hình người Tesla rõ ràng là một chỉ báo quan trọng ảnh hưởng đến xu hướng của các cổ phiếu này.
Trên thị trường A-share, có nhiều công ty trong chuỗi cung ứng robot hình người của Tesla. Ví dụ, Tập đoàn Top Group, ngoài việc cung cấp khung gầm nhẹ, hệ thống quản lý nhiệt và các linh kiện khác cho xe Tesla, còn là nhà cung cấp các bộ phận cốt lõi như bộ truyền động điện cho robot hình người Optimus. Khi thị trường săn đón khái niệm robot hình người, các công ty trong chuỗi cung ứng của Tesla này đã trải qua nhiều đợt tăng giá cổ phiếu.
Tuy nhiên, đợt tăng giá cổ phiếu công nghệ lần này, khác biệt lớn nhất so với những năm trước dựa vào mở rộng định giá hoặc đầu cơ thuần túy, là các công ty hàng đầu liên quan đều có sự hỗ trợ từ tăng trưởng lợi nhuận thực tế, mang tính chắc chắn. Nhưng kết quả thương mại hóa của các công ty robot hình người Trung Quốc lại bị thị trường đánh giá là không đạt kỳ vọng, và việc sản xuất hàng loạt robot hình người Optimus V3 của Tesla bị trì hoãn đã trở thành yếu tố tiêu cực lớn nhất đối với các khái niệm liên quan.
Phát biểu của Elon Musk càng dội một gáo nước lạnh vào kỳ vọng của thị trường. Ông thẳng thắn cho biết: "Sản xuất hàng loạt robot hình người là quá trình leo dốc sản xuất khó khăn nhất trong lịch sử Tesla. Hầu hết các bộ phận của robot hình người đều hoàn toàn mới, không có chuỗi cung ứng sẵn có, và nhiều công đoạn chỉ có thể được thực hiện nội bộ công ty." Ông còn nói thêm: "Đối với xe điện, Tesla có thể mua bánh xe, gương chiếu hậu và kính chắn gió từ các nhà cung cấp hiện có; nhưng đối với Optimus, không có chuỗi cung ứng nào như vậy."
Điều quan trọng hơn là các mảng kinh doanh mới của Tesla đang "giết chết" sự chắc chắn về hiệu suất của hãng. Trong quý II năm 2026, chi phí hoạt động của Tesla tăng 47% lên 4,353 tỷ USD (khoảng 108,8 nghìn tỷ VNĐ), dòng tiền tự do là âm 1,092 tỷ USD (khoảng âm 27,3 nghìn tỷ VNĐ), và chi phí vốn tăng vọt 142% lên 5,789 tỷ USD (khoảng 144,7 nghìn tỷ VNĐ). Tất cả số tiền này đều được đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, Robotaxi và robot Optimus.
Các lãnh đạo Tesla cho biết, chi phí vốn dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong hai đến ba năm tới, và chi phí vốn trong năm nay sẽ vượt 25 tỷ USD (khoảng 625 nghìn tỷ VNĐ).
Những khoản đầu tư vào tương lai này thể hiện thái độ kiên định của Tesla đối với lĩnh vực AI, và ở một mức độ nào đó, đã củng cố niềm tin của thị trường vào sự phát triển tương lai của hãng. Tuy nhiên, khi những khoản đầu tư này bắt đầu kéo lùi hiệu suất hiện tại, chúng cũng sẽ ảnh hưởng đến thái độ của các nhà đầu tư đối với Tesla.
Sau khi báo cáo tài chính được công bố, giá cổ phiếu Tesla đã giảm mạnh vào ngày 23 tháng 7, với mức giảm lên tới 14,52%. Giá cổ phiếu từ mức mở cửa 341 USD/cổ phiếu đã giảm xuống còn 319,69 USD/cổ phiếu, khiến giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 214,5 tỷ USD (khoảng 5.362,5 nghìn tỷ VNĐ) chỉ trong một ngày, lập kỷ lục tổn thất vốn hóa thị trường lớn nhất trong lịch sử công ty. Sau đó, giá cổ phiếu Tesla tiếp tục giảm trong vài ngày liên tiếp, và tính đến cuối phiên giao dịch ngày 30 tháng 7, giá cổ phiếu đã giảm xuống còn 297,38 USD/cổ phiếu.
Câu chuyện công nghệ mới của Tesla được kể một cách hoành tráng và hấp dẫn, điều này có thể thấy rõ qua sự săn đón của thị trường vốn. Tuy nhiên, trong bối cảnh các mảng kinh doanh mới của Tesla chưa tạo ra hiệu suất vượt trội và logic tăng trưởng chắc chắn, tâm lý bi quan của thị trường đối với hãng vẫn khó tránh khỏi.
Mới đây, vào ngày 30 tháng 7, Tesla đã chính thức công bố chiếc xe điện thứ 10 triệu của mình xuất xưởng, trở thành nhà sản xuất xe điện thuần túy đầu tiên trên thế giới đạt được cột mốc ấn tượng này. Trong vòng 20 năm, từ 2006 đến 2026, Tesla đã vươn mình từ con số 0 trở thành một đế chế ô tô toàn cầu, với những chiếc xe điện được hàng triệu người dùng yêu thích. Không chỉ dừng lại ở đó, mảng kinh doanh robot hình người Optimus của hãng cũng đang trên đà sản xuất hàng loạt, hứa hẹn trở thành một chuẩn mực quan trọng định hình sự phát triển của ngành công nghiệp này trên toàn cầu.
Tuy nhiên, ngay sau tin vui về sản lượng, một thông tin gây chấn động khác đã xuất hiện. Theo báo cáo của Wall Street Journal vào ngày 31 tháng 7, Tesla có thể đang xem xét việc bán hoặc tách rời hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc. Động thái này được cho là nhằm dọn đường cho một thương vụ sáp nhập tiềm năng với SpaceX trong tương lai. Nguồn tin nội bộ tiết lộ rằng một số lãnh đạo cấp cao của Tesla đã được thông báo về việc chuẩn bị cho khả năng này trước khi thương vụ sáp nhập diễn ra. Các cố vấn của Tesla đã thảo luận nhiều phương án, bao gồm tách ra, bán hoặc thậm chí đóng cửa mảng kinh doanh tại thị trường tỷ dân này.
Sự phát triển song hành giữa các mảng kinh doanh cũ và mới của Tesla đang tạo ra một nghịch lý: doanh số xe điện tăng nhưng lợi nhuận lại giảm. Trong khi các mảng kinh doanh mới như AI và robot hình người mang đến tiềm năng khổng lồ, chúng lại đòi hỏi nguồn vốn đầu tư cực lớn. Điều này đã khiến thị trường bắt đầu có những cái nhìn lạnh lùng hơn về tình hình tài chính và triển vọng tương lai của Tesla. Hiện tại, Tesla đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ từ một "nhà sản xuất xe điện" thành một "công ty AI vật lý", một con đường mà ở đó, một nửa là biển cả mênh mông, một nửa là lửa cháy dữ dội. Sau khi công bố báo cáo tài chính quý II, cổ phiếu Tesla đã liên tục sụt giảm, cho thấy thị trường đang nghiêng về phía "biển cả" – tức là sự thận trọng và hoài nghi. Để thay đổi cục diện này, hiệu suất của Tesla trong nửa cuối năm sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng.
Trong nửa đầu năm 2026, doanh số xe điện của Tesla vẫn giữ được phong độ đáng nể. Sau giai đoạn sụt giảm liên tiếp vào năm 2024 và 2025, hãng đã trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Quý I, Tesla giao 358.000 xe trên toàn cầu, tăng khoảng 6,5% so với cùng kỳ năm trước. Đến quý II, con số này vượt 480.000 xe, với mức tăng trưởng mở rộng lên 25%.
Hiệu suất bán hàng của Tesla trong quý II rất ấn tượng ở nhiều thị trường trên thế giới. Cụ thể, doanh số giao hàng tại châu Mỹ, châu Á - Thái Bình Dương và khu vực EMEA (châu Âu, Trung Đông và châu Phi) lần lượt tăng 60%, 27% và 12% so với quý trước. Tesla cũng ghi nhận kỷ lục giao hàng mới tại nhiều quốc gia như Hàn Quốc, Úc, Colombia, Nhật Bản, Thái Lan, Bồ Đào Nha, Philippines, Chile, Slovenia và Litva.
Nhà máy Gigafactory Thượng Hải, một trong những trung tâm sản xuất cốt lõi của Tesla, đã đạt sản lượng cao nhất trong ba năm gần đây trong nửa đầu năm, chiếm hơn 54% tổng sản lượng toàn cầu của hãng. Số lượng xe giao từ nhà máy này đạt gần 468.000 chiếc, tăng 28,4% so với cùng kỳ. Về các mẫu xe cụ thể, Model Y vẫn là "át chủ bài" khi liên tục ba năm liền giữ vững vị trí xe bán chạy nhất toàn cầu. Tính đến cuối tháng 6 năm 2026, tổng doanh số tích lũy của Model Y trên toàn cầu đã vượt 5 triệu chiếc, trong đó thị trường Trung Quốc đóng góp hơn 2 triệu chiếc. Model 3 cũng không kém cạnh với tổng doanh số tích lũy toàn cầu vượt 3 triệu chiếc, và hơn 1 triệu chiếc tại Trung Quốc.
Trong bối cảnh thị trường ô tô toàn cầu đang cạnh tranh khốc liệt, những con số này của Tesla thực sự đáng ngưỡng mộ. Thị trường ô tô toàn cầu đã bắt đầu có dấu hiệu cạnh tranh theo hướng "thị trường bão hòa" từ khoảng năm 2021. Sự trỗi dậy của các thương hiệu xe điện như Tesla đã phá vỡ thế bế tắc, chuyển đổi logic tăng trưởng từ "mua xe lần đầu" sang "thay thế xe cũ".
Tuy nhiên, trong hai năm gần đây, khi tỷ lệ thâm nhập của xe điện ngày càng tăng, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc, nơi tỷ lệ này thậm chí đã vượt 60% trong một số tháng, cuộc cạnh tranh đã bước vào một giai đoạn mới đầy khó khăn. Tình trạng "nội cuốn" (involution) trở nên phổ biến, các cuộc chiến giá cả diễn ra liên miên, sản phẩm ngày càng đồng nhất và biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.
Thị trường ô tô Trung Quốc, với tư cách là thị trường tiêu thụ ô tô lớn nhất thế giới, là một ví dụ điển hình cho tình trạng cạnh tranh khốc liệt này. Dưới áp lực của các cuộc chiến giá, biên lợi nhuận của các hãng xe Trung Quốc đã liên tục sụt giảm. Dữ liệu từ Hiệp hội Xe khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy, tỷ suất lợi nhuận của ngành ô tô đã giảm từ 6,1% vào năm 2021 xuống còn 4,1% vào năm 2025, và thậm chí chỉ còn 1,8% vào tháng 12 năm 2025.
Tesla, một hãng xe đã thâm nhập sâu vào thị trường Trung Quốc, cũng không thể đứng ngoài cuộc. Báo cáo tài chính quý II năm 2026 của Tesla, công bố sau giờ giao dịch vào ngày 22 tháng 7 theo giờ miền Đông Hoa Kỳ, cho thấy doanh thu đạt 28,236 tỷ USD (khoảng 705,9 nghìn tỷ VNĐ), tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng GAAP thuộc về cổ đông phổ thông chỉ đạt 1,114 tỷ USD (khoảng 27,85 nghìn tỷ VNĐ), giảm 5% so với cùng kỳ. Lợi nhuận hoạt động chỉ vỏn vẹn 398 triệu USD (khoảng 9,95 nghìn tỷ VNĐ), giảm khoảng 57% cả so với quý trước và cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận gộp của mảng kinh doanh ô tô là 16,9%, tiếp tục giảm so với 21,1% của quý I và 17,2% của cùng kỳ năm trước.
Điều này có nghĩa là, dù doanh số và doanh thu xe điện tăng lên, lợi nhuận của Tesla lại sụt giảm. Hãng đang rơi vào tình cảnh "bán càng nhiều, lỗ càng nhiều".
Trong giai đoạn chuyển đổi quan trọng từ "nhà sản xuất xe điện" sang "công ty AI vật lý", các mảng kinh doanh liên quan đến AI của Tesla đang tăng tốc mạnh mẽ.
Trong bối cảnh tiêu dùng ô tô hiện nay, tính năng thông minh đang dần trở thành một yếu tố đồng thuận của người mua xe, ảnh hưởng ngày càng lớn đến quyết định mua sắm. Nó đã chuyển từ một "điểm cộng" thành một "yếu tố bắt buộc". Theo báo cáo "Nghiên cứu về hệ thống hỗ trợ lái xe tự động NOA tại các thành phố năm 2025" của Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Trung Quốc, vào năm 2025, tỷ lệ thâm nhập của các tính năng lái xe thông minh cấp độ L2 trở lên trên xe mới đạt 66,1%, tức là hơn hai phần ba số xe mới được trang bị tiêu chuẩn. Báo cáo "Thấu hiểu người tiêu dùng ô tô Trung Quốc năm 2025" của McKinsey cũng chỉ ra rằng, vào năm 2025, tính năng ADAS (Hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến) đã vươn lên trở thành yếu tố quan trọng thứ ba trong quyết định mua xe.
Nhu cầu của người tiêu dùng đang thúc đẩy làn sóng thông minh hóa, tái định hình cục diện cạnh tranh ô tô toàn cầu và trở thành chỉ số then chốt quyết định khả năng thành công của các hãng xe trong tương lai.
Tính đến quý II năm 2026, số lượng người dùng trả phí cho hệ thống hỗ trợ lái xe của Tesla trên toàn cầu đạt 1,48 triệu, tăng 56% so với cùng kỳ năm trước và 16% so với quý trước. Tỷ lệ chọn mua tính năng hỗ trợ lái xe trên xe mới tại thị trường Bắc Mỹ lần đầu tiên vượt 50%. Tổng quãng đường tích lũy mà các xe sử dụng hệ thống hỗ trợ lái xe đã vượt 12 tỷ dặm (khoảng 19 tỷ km).
Mảng kinh doanh Robotaxi của Tesla cũng đang không ngừng mở rộng, hiện đã phủ sóng nhiều khu vực tại Hoa Kỳ như Tampa, Orlando, Miami ở Florida; Austin, Dallas, Houston ở Texas; và khu vực Vịnh San Francisco ở California.
Mẫu xe điện tự lái Cybercab của Tesla, đã loại bỏ hoàn toàn vô lăng và bàn đạp truyền thống, đang thu hút sự chú ý lớn. Mẫu xe này đã bắt đầu được sản xuất tại nhà máy Gigafactory Texas và đang trong giai đoạn thử nghiệm kỹ thuật. Cybercab được thiết kế đặc biệt cho mục đích tự lái và dự kiến sẽ trở thành lực lượng chủ lực trong đội xe taxi tự hành của Tesla trong tương lai.
Hiện tại, Tesla đang chuyển trọng tâm chiến lược rõ rệt sang lĩnh vực AI vật lý. Robot hình người Optimus V3 của hãng đã trở thành một chuẩn mực cho ngành công nghiệp liên quan trên toàn cầu. Theo kế hoạch, Optimus V3 sẽ bắt đầu sản xuất chính thức vào tháng 7-8 và dự kiến sẽ được ứng dụng vào các kịch bản bên ngoài vào năm 2027.
Để thúc đẩy sự phát triển của robot hình người, Tesla đã "biến xe thành người", công bố chuyển đổi dây chuyền sản xuất Model S/X tại nhà máy Fremont thành dây chuyền chuyên dụng cho Optimus. Hãng đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2026, với công suất dự kiến 1 triệu đơn vị mỗi năm. Đồng thời, Tesla cũng đang chuẩn bị dây chuyền sản xuất robot thứ hai tại nhà máy Gigafactory Texas, với công suất dự kiến 10 triệu đơn vị và kế hoạch đi vào hoạt động vào mùa hè năm 2027.
Ngoài ra, các hoạt động về sức mạnh tính toán và chip của Tesla cũng đang tăng tốc. Trong nửa đầu năm 2026, quy mô sức mạnh tính toán cục bộ (tính theo megawatt) của Tesla tại Texas đã tăng hơn gấp đôi. Cụm máy tính Cortex 2 của Tesla đồng thời hỗ trợ phát triển phần mềm tự lái cho xe điện và phần mềm tự chủ cho robot hình người, và sẽ tiếp tục được mở rộng quy mô trong năm nay. Thiết kế chip xử lý suy luận AI 5 thế hệ tiếp theo đã hoàn thành. Con chip này chủ yếu được sử dụng trong robot hình người và trung tâm dữ liệu, và Elon Musk tự hào tuyên bố đây là "chip suy luận AI xuất sắc nhất trong lĩnh vực điện toán biên hiện nay".
Trên thị trường vốn, nơi kỳ vọng tăng trưởng được đánh giá cao, Tesla luôn biết cách kể những câu chuyện hấp dẫn và nhận được sự ủng hộ bằng tiền thật từ các nhà đầu tư.
Năm 2020, làn sóng điện hóa thông minh do các thương hiệu xe điện, dẫn đầu là Tesla, đã càn quét ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Trong cuộc cách mạng công nghiệp này, các công ty liên quan đến xe điện, pin điện, nghiên cứu và phát triển công nghệ tự lái đã trở thành "con cưng" của giới đầu tư, tạo ra hết câu chuyện làm giàu thần kỳ này đến câu chuyện khác.
Tuy nhiên, hiện tại, khi tỷ lệ thâm nhập của xe điện tăng lên và cạnh tranh ngày càng gay gắt, kỳ vọng tăng trưởng đã thu hẹp. Các khái niệm liên quan đến xe điện không còn tạo ra quá nhiều sóng gió trên thị trường vốn. Tesla bắt đầu kể câu chuyện mới về "AI vật lý" và thông qua đó, tìm cách định giá lại trên thị trường vốn.
Vào tháng 6, sau nhiều năm bi quan về Tesla, JPMorgan đã nâng xếp hạng của hãng từ "Giảm tỷ trọng" lên "Trung lập", đồng thời tăng mạnh giá mục tiêu từ 145 USD lên 475 USD. Báo cáo của JPMorgan chỉ ra rằng các nhà đầu tư đang chuyển sự chú ý ra khỏi mảng kinh doanh xe điện cốt lõi đang chậm lại của Tesla, tập trung vào các động lực tăng trưởng tương lai như robotaxi, robot hình người, chip AI và dịch vụ phần mềm. Những mảng kinh doanh này được kỳ vọng sẽ định hình lại cấu trúc lợi nhuận của công ty trong thập kỷ tới.
Robot hình người, được coi là phương tiện cuối cùng và tiêu biểu nhất của AI vật lý, có thể nói là yếu tố được quan tâm nhất trong câu chuyện mới của Tesla. Giá cổ phiếu của Tesla đã phục hồi và tăng mạnh trở lại vào tháng 4, sau khi hãng công bố rõ ràng thời điểm ra mắt và sản xuất hàng loạt Optimus V3, chấm dứt đà giảm liên tục từ đầu năm 2026.
Ảnh hưởng của robot hình người Tesla, giống như ảnh hưởng của xe điện của hãng vài năm trước, mang tính toàn cầu. Tại thị trường chứng khoán A-share của Trung Quốc, một làn sóng đầu cơ vào các cổ phiếu liên quan đến robot hình người đã bùng nổ, và tiến độ sản xuất hàng loạt của robot hình người Tesla rõ ràng là một chỉ báo quan trọng ảnh hưởng đến xu hướng của các cổ phiếu này.
Trên thị trường A-share, có nhiều công ty trong chuỗi cung ứng robot hình người của Tesla. Ví dụ, Tập đoàn Top Group, ngoài việc cung cấp khung gầm nhẹ, hệ thống quản lý nhiệt và các linh kiện khác cho xe Tesla, còn là nhà cung cấp các bộ phận cốt lõi như bộ truyền động điện cho robot hình người Optimus. Khi thị trường săn đón khái niệm robot hình người, các công ty trong chuỗi cung ứng của Tesla này đã trải qua nhiều đợt tăng giá cổ phiếu.
Tuy nhiên, đợt tăng giá cổ phiếu công nghệ lần này, khác biệt lớn nhất so với những năm trước dựa vào mở rộng định giá hoặc đầu cơ thuần túy, là các công ty hàng đầu liên quan đều có sự hỗ trợ từ tăng trưởng lợi nhuận thực tế, mang tính chắc chắn. Nhưng kết quả thương mại hóa của các công ty robot hình người Trung Quốc lại bị thị trường đánh giá là không đạt kỳ vọng, và việc sản xuất hàng loạt robot hình người Optimus V3 của Tesla bị trì hoãn đã trở thành yếu tố tiêu cực lớn nhất đối với các khái niệm liên quan.
Phát biểu của Elon Musk càng dội một gáo nước lạnh vào kỳ vọng của thị trường. Ông thẳng thắn cho biết: "Sản xuất hàng loạt robot hình người là quá trình leo dốc sản xuất khó khăn nhất trong lịch sử Tesla. Hầu hết các bộ phận của robot hình người đều hoàn toàn mới, không có chuỗi cung ứng sẵn có, và nhiều công đoạn chỉ có thể được thực hiện nội bộ công ty." Ông còn nói thêm: "Đối với xe điện, Tesla có thể mua bánh xe, gương chiếu hậu và kính chắn gió từ các nhà cung cấp hiện có; nhưng đối với Optimus, không có chuỗi cung ứng nào như vậy."
Điều quan trọng hơn là các mảng kinh doanh mới của Tesla đang "giết chết" sự chắc chắn về hiệu suất của hãng. Trong quý II năm 2026, chi phí hoạt động của Tesla tăng 47% lên 4,353 tỷ USD (khoảng 108,8 nghìn tỷ VNĐ), dòng tiền tự do là âm 1,092 tỷ USD (khoảng âm 27,3 nghìn tỷ VNĐ), và chi phí vốn tăng vọt 142% lên 5,789 tỷ USD (khoảng 144,7 nghìn tỷ VNĐ). Tất cả số tiền này đều được đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI, Robotaxi và robot Optimus.
Các lãnh đạo Tesla cho biết, chi phí vốn dự kiến sẽ tiếp tục tăng trong hai đến ba năm tới, và chi phí vốn trong năm nay sẽ vượt 25 tỷ USD (khoảng 625 nghìn tỷ VNĐ).
Những khoản đầu tư vào tương lai này thể hiện thái độ kiên định của Tesla đối với lĩnh vực AI, và ở một mức độ nào đó, đã củng cố niềm tin của thị trường vào sự phát triển tương lai của hãng. Tuy nhiên, khi những khoản đầu tư này bắt đầu kéo lùi hiệu suất hiện tại, chúng cũng sẽ ảnh hưởng đến thái độ của các nhà đầu tư đối với Tesla.
Sau khi báo cáo tài chính được công bố, giá cổ phiếu Tesla đã giảm mạnh vào ngày 23 tháng 7, với mức giảm lên tới 14,52%. Giá cổ phiếu từ mức mở cửa 341 USD/cổ phiếu đã giảm xuống còn 319,69 USD/cổ phiếu, khiến giá trị vốn hóa thị trường bốc hơi khoảng 214,5 tỷ USD (khoảng 5.362,5 nghìn tỷ VNĐ) chỉ trong một ngày, lập kỷ lục tổn thất vốn hóa thị trường lớn nhất trong lịch sử công ty. Sau đó, giá cổ phiếu Tesla tiếp tục giảm trong vài ngày liên tiếp, và tính đến cuối phiên giao dịch ngày 30 tháng 7, giá cổ phiếu đã giảm xuống còn 297,38 USD/cổ phiếu.
Câu chuyện công nghệ mới của Tesla được kể một cách hoành tráng và hấp dẫn, điều này có thể thấy rõ qua sự săn đón của thị trường vốn. Tuy nhiên, trong bối cảnh các mảng kinh doanh mới của Tesla chưa tạo ra hiệu suất vượt trội và logic tăng trưởng chắc chắn, tâm lý bi quan của thị trường đối với hãng vẫn khó tránh khỏi.
