Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Ẩn sâu dưới đáy đại dương là một sinh vật nhỏ bé nhưng sở hữu thứ được xem như “cú đấm đáng sợ nhất thế giới động vật”. Nó có thể phá vỡ vỏ cua, nghiền nát ốc biển và tạo ra sóng xung kích mạnh đến mức khiến nước xung quanh bốc hơi trong tích tắc.
Đó là Peacock Mantis Shrimp, loài tôm bọ ngựa cầu vồng nổi tiếng với màu sắc rực rỡ nhưng lại sở hữu một trong những vũ khí sinh học đáng kinh ngạc nhất từng được tiến hóa tạo ra.
Các nhà khoa học đã dành nhiều thập kỷ để quay chậm chuyển động của loài vật này nhằm tìm hiểu tại sao cú đấm của nó lại mạnh khủng khiếp đến vậy. Kết quả cho thấy đây không đơn thuần là lực cơ bắp, mà là cả một hệ thống “vũ khí sinh học” cực kỳ phức tạp.
Điều đáng kinh ngạc là cơ bắp của chúng không đủ mạnh để tạo ra tốc độ cú đấm mà các nhà nghiên cứu ghi nhận. Thay vào đó, loài vật này dùng cơ chế tích trữ năng lượng đàn hồi giống như nén một chiếc lò xo.
Khi “chốt khóa” được giải phóng, toàn bộ năng lượng bung ra gần như tức thì, tạo nên cú đánh có vận tốc lên tới 23 mét mỗi giây, tương đương khoảng 75 feet mỗi giây.
Các nghiên cứu cho thấy cú đấm này có gia tốc vượt quá 10.000 lần trọng lực Trái Đất, mức đáng kinh ngạc đối với sinh vật chỉ lớn bằng bàn tay người.
Phần “búa” của nó, gọi là dactyl club, được cấu tạo từ nhiều lớp vật liệu siêu bền giúp hấp thụ lực phản chấn. Nếu không có cấu trúc đặc biệt này, chính cú đấm của nó có thể phá hủy cánh tay của mình.
Khi chiếc “búa” lao đi với tốc độ cực lớn dưới nước, nó tạo ra vùng áp suất thấp phía sau, khiến các bong bóng hơi siêu nhỏ hình thành trong nước. Hiện tượng này được gọi là cavitation.
Các bong bóng đó gần như lập tức phát nổ khi sụp đổ, tạo ra sóng xung kích, nhiệt độ cực cao và lực va đập thứ hai.
Nói cách khác, con mồi bị tấn công hai lần:
Đối với cua, ốc hoặc động vật có vỏ cứng, hậu quả thường rất thảm khốc. Vỏ bị nứt vỡ, mô mềm tổn thương và cơ thể chịu thêm sóng xung kích sau cú đánh ban đầu.
Những cá thể có cú đánh mạnh hơn sẽ dễ phá vỏ con mồi hơn, từ đó có nhiều thức ăn và lợi thế sinh tồn hơn. Theo thời gian, chọn lọc tự nhiên đã tạo ra:
Kết quả cuối cùng là một sinh vật trông đầy màu sắc và gần như vô hại, nhưng lại sở hữu một trong những “vũ khí cơ học sinh học” đáng sợ nhất đại dương.(yahoo)
Đó là Peacock Mantis Shrimp, loài tôm bọ ngựa cầu vồng nổi tiếng với màu sắc rực rỡ nhưng lại sở hữu một trong những vũ khí sinh học đáng kinh ngạc nhất từng được tiến hóa tạo ra.
Các nhà khoa học đã dành nhiều thập kỷ để quay chậm chuyển động của loài vật này nhằm tìm hiểu tại sao cú đấm của nó lại mạnh khủng khiếp đến vậy. Kết quả cho thấy đây không đơn thuần là lực cơ bắp, mà là cả một hệ thống “vũ khí sinh học” cực kỳ phức tạp.
Cú đấm nhanh hơn cả nháy mắt
Tôm bọ ngựa thuộc nhóm “smashers”, tức các loài sử dụng phần chi trước như cây búa để đập vỡ con mồi có vỏ cứng.Điều đáng kinh ngạc là cơ bắp của chúng không đủ mạnh để tạo ra tốc độ cú đấm mà các nhà nghiên cứu ghi nhận. Thay vào đó, loài vật này dùng cơ chế tích trữ năng lượng đàn hồi giống như nén một chiếc lò xo.
Khi “chốt khóa” được giải phóng, toàn bộ năng lượng bung ra gần như tức thì, tạo nên cú đánh có vận tốc lên tới 23 mét mỗi giây, tương đương khoảng 75 feet mỗi giây.
Các nghiên cứu cho thấy cú đấm này có gia tốc vượt quá 10.000 lần trọng lực Trái Đất, mức đáng kinh ngạc đối với sinh vật chỉ lớn bằng bàn tay người.
Phần “búa” của nó, gọi là dactyl club, được cấu tạo từ nhiều lớp vật liệu siêu bền giúp hấp thụ lực phản chấn. Nếu không có cấu trúc đặc biệt này, chính cú đấm của nó có thể phá hủy cánh tay của mình.
Biến nước thành vũ khí
Điều khiến cú đấm của loài tôm này trở nên đặc biệt không chỉ là lực va chạm trực tiếp.Khi chiếc “búa” lao đi với tốc độ cực lớn dưới nước, nó tạo ra vùng áp suất thấp phía sau, khiến các bong bóng hơi siêu nhỏ hình thành trong nước. Hiện tượng này được gọi là cavitation.
Các bong bóng đó gần như lập tức phát nổ khi sụp đổ, tạo ra sóng xung kích, nhiệt độ cực cao và lực va đập thứ hai.
Nói cách khác, con mồi bị tấn công hai lần:
- Một lần bởi cú đấm trực tiếp
- Một lần bởi vụ nổ vi mô của các bong bóng cavitation
Đối với cua, ốc hoặc động vật có vỏ cứng, hậu quả thường rất thảm khốc. Vỏ bị nứt vỡ, mô mềm tổn thương và cơ thể chịu thêm sóng xung kích sau cú đánh ban đầu.
Một cuộc chạy đua tiến hóa dưới đại dương
Theo các nhà sinh học tiến hóa, khả năng này xuất hiện do cuộc chạy đua sinh tồn kéo dài hàng triệu năm giữa động vật săn mồi và con mồi có lớp giáp ngày càng cứng hơn.Những cá thể có cú đánh mạnh hơn sẽ dễ phá vỏ con mồi hơn, từ đó có nhiều thức ăn và lợi thế sinh tồn hơn. Theo thời gian, chọn lọc tự nhiên đã tạo ra:
- Cú đấm mạnh hơn
- Hệ thống tích trữ năng lượng hiệu quả hơn
- Cơ chế giải phóng nhanh hơn
- Vật liệu sinh học chịu va đập cực tốt
Kết quả cuối cùng là một sinh vật trông đầy màu sắc và gần như vô hại, nhưng lại sở hữu một trong những “vũ khí cơ học sinh học” đáng sợ nhất đại dương.(yahoo)
