Sắp có loại virus "Covid tiếp theo" 8 ca nhiễm có tới 3 ca tử vong

[Linh Pham]

Virus Hanta là một nhóm virus lây từ động vật sang người, chủ yếu trú ngụ trong các loài gặm nhấm như chuột đồng, chuột cổ vàng. Virus này thuộc họ Hantaviridae, bộ Bunyavirales, và mỗi chủng thường gắn với một loài vật chủ riêng, nơi chúng tồn tại nhưng gần như không gây triệu chứng rõ rệt. Mỗi năm, thế giới ghi nhận từ 10.000 đến hơn 100.000 ca mắc, tập trung chủ yếu tại châu Á và châu Âu. Tỷ lệ tử vong thay đổi theo chủng virus và khu vực: dưới 1–15% tại châu Á, châu Âu và có thể lên tới 50% ở châu Mỹ.

Mầm mống của Virus​

Ổ chứa tự nhiên: Chuột đồng, chuột cổ vàng là ổ chứa chính, virus có thể lưu hành trong quần thể chuột mà không gây triệu chứng. Số lượng chuột tăng cao theo mùa hay môi trường thuận lợi làm tăng nguy cơ lây sang người.

Con đường lây truyền:

• Hô hấp: Hít phải bụi hoặc khí dung từ nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
• Tiếp xúc trực tiếp: Động chạm với chuột hoặc bề mặt bị nhiễm virus rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
• Hiếm gặp: Chuột cắn hoặc lây từ người sang người (chủng Andes tại châu Mỹ, khi tiếp xúc gần và kéo dài).

Triệu chứng​

Thời gian ủ bệnh: 1–8 tuần sau khi tiếp xúc với nguồn lây.
Triệu chứng ban đầu không đặc hiệu: sốt, đau đầu, đau cơ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng.
Diễn tiến theo thể bệnh:

• Ho, khó thở, tức ngực, dịch tích tụ trong phổi, dẫn đến suy hô hấp, sốc. Tỷ lệ tử vong có thể lên tới 38%.
• Tụt huyết áp, rối loạn đông máu, suy thận cấp. Chủng nặng như Hantaan/Dobrava có tỷ lệ tử vong 5–15%; chủng nhẹ như Seoul/Puumala dưới 1%.

Tính đến ngày 6/5/2026, WHO ghi nhận 8 ca liên quan virus Hanta trên toàn cầu, trong đó có 3 ca tử vong. Tại Việt Nam, hiện chưa ghi nhận ca bệnh do virus Hanta lây từ chuột, nhưng đây vẫn là nhóm virus nguy hiểm, có thể gây hội chứng phổi hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận nếu nhiễm.

Phòng ngừa virus Hanta​

1. Vệ sinh nhà cửa, kho bãi, văn phòng: dọn dẹp sạch sẽ, khô thoáng, hạn chế nơi chuột trú ngụ. Mở cửa thông gió, đeo khẩu trang và găng tay khi làm vệ sinh.
2. Kiểm soát chuột: Bịt kín các khe hở, sử dụng bẫy, bảo quản thực phẩm kín, thu gom rác thường xuyên.
3. Tránh quét khô hoặc máy hút bụi nơi có phân/nước tiểu chuột: Làm ẩm khu vực trước khi vệ sinh để giảm bụi chứa virus.
4. Rửa tay thường xuyên: Sau khi dọn dẹp, xử lý rác, tiếp xúc với chuột hoặc môi trường nguy cơ.
5. Đi khám ngay khi có triệu chứng: Sốt, đau cơ, đau đầu, nôn, tiêu chảy hoặc khó thở sau khi tiếp xúc với chuột. Thông báo tiền sử phơi nhiễm với bác sĩ để được chẩn đoán và xử lý kịp thời.

Ngoài virus Hanta, tại Việt Nam vẫn lưu hành nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm từ động vật hoặc côn trùng trung gian như dại, sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản. Việc tiêm chủng đầy đủ, kết hợp biện pháp kiểm soát nguồn lây là cách tốt nhất bảo vệ sức khỏe.