Phun sương cho cục nóng điều hòa để tiết kiệm điện: Coi chừng phản tác dụng

[Kiều My]

Vào những ngày thời tiết nắng nóng đỉnh điểm, điều hòa nhiệt độ phải hoạt động liên tục khiến cục nóng đặt ngoài ban công, sân thượng phả ra hơi nóng rất mạnh. Với mong muốn làm mát bộ phận này để phòng mát nhanh hơn và giảm hóa đơn tiền điện, nhiều gia đình đã rộ lên trào lưu tự lắp thêm hệ thống phun sương, tưới nước hoặc xịt nước trực tiếp quanh dàn nóng.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia điện lạnh, cách làm này không hề đơn giản và tiềm ẩn nhiều rủi ro lớn cho thiết bị. Việc làm mát môi trường quanh cục nóng về nguyên lý không sai, nhưng nếu áp dụng tùy tiện hoặc sai cách, tác hại mang lại sẽ vượt xa lợi ích.

Ảnh minh họa​

Lý do nhiều người tin phun sương giúp tiết kiệm điện​

Cục nóng điều hòa giữ nhiệm vụ thải nhiệt từ trong phòng ra môi trường bên ngoài. Khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao, khả năng trao đổi nhiệt của dàn nóng bị giảm đi rõ rệt, dẫn đến hiệu quả làm lạnh của cả hệ thống bị ảnh hưởng theo. TS Nguyễn Phan Kiên, Viện phó Viện Khoa học và Công nghệ Sức khỏe thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội, nhận định rằng trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt, điều hòa có thể hoạt động kém hiệu quả hơn.

Từ cơ chế vận hành này, nhiều người tin rằng việc phun sương quanh dàn nóng sẽ giúp hạ nhiệt độ khu vực xung quanh, hỗ trợ thiết bị tản nhiệt nhanh hơn. Trên thực tế, hiệu quả của giải pháp này phụ thuộc rất lớn vào độ ẩm môi trường.

Trong điều kiện thời tiết nóng khô, hơi nước bay hơi nhanh có thể tạo ra hiệu ứng làm mát nhất định giúp thiết bị hoạt động tốt hơn, nhưng lượng điện năng tiết kiệm được là không quá đáng kể.

Ngược lại, ở những khu vực có độ ẩm không khí cao, nước rất khó bay hơi khiến hiệu quả giảm đi rõ rệt.

Nguy cơ hỏng thiết bị từ việc phun sương sai cách​

Rủi ro đầu tiên và dễ thấy nhất từ việc phun sương liên tục chính là lượng cặn khoáng có trong nguồn nước. Khi nước bay hơi, các cặn bẩn này sẽ tích tụ và bám lại trên các lá nhôm tản nhiệt. Theo thời gian, lớp cặn dày lên làm giảm khả năng trao đổi nhiệt của cục nóng, khiến điều hòa không những không tiết kiệm điện mà còn phải vận hành nặng nề hơn.

Bên cạnh đó, dù cục nóng được thiết kế để chịu đựng các điều kiện thời tiết ngoài trời ở mức độ nhất định, việc duy trì trạng thái ẩm ướt liên tục hoàn toàn khác với việc máy thỉnh thoảng gặp mưa rào. Hơi ẩm kéo dài quanh thiết bị sẽ đẩy nhanh quá trình oxy hóa, gây ăn mòn các chi tiết kim loại, lá tản nhiệt, hệ thống ốc vít cũng như khung vỏ máy.

Nguy hiểm hơn, nếu hướng phun sương không chuẩn xác, nước có thể lọt vào bên trong khu vực chứa bo mạch, các đầu nối điện hoặc mô-tơ quạt gây chập cháy. Đại diện hãng Nagakawa cũng khuyến cáo người dùng không nên sử dụng vòi nước có áp lực quá mạnh khi vệ sinh cục nóng vì dễ làm cong, hỏng lá nhôm tản nhiệt, đồng thời tuyệt đối tránh các dung dịch tẩy rửa có tính axit, kiềm mạnh, cồn hoặc xăng dầu vì chúng ăn mòn kim loại rất nhanh.

Hãng Kärcher Việt Nam lưu ý thêm rằng một cục nóng bám nhiều bụi bẩn sẽ làm giảm hiệu suất, bắt buộc máy nén phải chạy quá công suất dẫn đến việc máy tự ngắt do quá nhiệt. Do đó, việc giữ thiết bị sạch sẽ, khô ráo và vệ sinh định kỳ mới là giải pháp tối ưu, chứ không phải là việc làm ướt liên tục bằng hệ thống phun sương tự chế.

Giải pháp giải nhiệt đúng cách cho cục nóng​

Thay vì tự ý lắp đặt hệ thống phun sương, người dùng nên tập trung vào việc tạo không gian thông thoáng để cục nóng tản nhiệt một cách tự nhiên. Tổng công ty Điện lực Thành phố Hà Nội (EVNHANOI) từng đưa ra cảnh báo về việc che chắn cục nóng sai cách. Nhiều gia đình vì muốn bảo vệ thiết bị khỏi mưa nắng đã lắp mái che kín hoặc phủ bạt lên cục nóng, vô tình làm cản trở nghiêm trọng quá trình thoát nhiệt của máy.

Theo hướng dẫn từ hãng Panasonic, dàn nóng cần được lắp đặt tại vị trí có khoảng hở tối thiểu theo đúng sơ đồ kỹ thuật, đảm bảo không gian phía trước, phía sau, hai bên hông và phía trên thiết bị luôn thông thoáng để không khí lưu thông tốt. Nếu lắp mái che, chỉ nên thiết kế phần mái che đủ để hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp, tuyệt đối không quây kín xung quanh.

Khung cảnh xung quanh cục nóng cũng cần được dọn dẹp sạch sẽ. Bộ Năng lượng Mỹ khuyến cáo người dùng nên loại bỏ rác thải, lá cây khô, bụi bẩn bám quanh dàn ngưng ngoài trời, đồng thời cắt tỉa các bụi cây xung quanh cách thiết bị ít nhất khoảng 60cm (tương đương 2 feet) để không cản trở luồng khí lưu thông.

Kết luận​

Để giảm tải cho điều hòa trong những ngày nắng nóng, giải pháp bền vững nhất là kết hợp các biện pháp hỗ trợ từ bên trong phòng như kéo rèm che nắng, đóng kín các cửa sổ, hạn chế các nguồn phát nhiệt không cần thiết, vệ sinh lưới lọc dàn lạnh thường xuyên và cài đặt nhiệt độ phòng ở mức hợp lý thay vì bắt máy chạy hết công suất ở nhiệt độ quá thấp trong thời gian dài.