Hoàng Đức
Writer
Trong nhiều thập niên sau Chiến tranh Lạnh, Pháp gần như không còn ưu tiên các hệ thống tấn công tầm xa trên đất liền. Khi đó, Paris tin rằng những mối đe dọa tên lửa tầm trung ở châu Âu đã lùi xa, và chiến lược răn đe hạt nhân “hai chân” dựa vào tàu ngầm và không quân là đủ. Nhưng bối cảnh an ninh đã thay đổi nhanh hơn dự kiến.
Sự rạn nứt ngày càng rõ giữa Mỹ và châu Âu, cùng với việc các hiệp ước kiểm soát vũ khí như Hiệp ước INF sụp đổ, đã buộc nhiều quốc gia châu Âu phải suy nghĩ lại. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ô an ninh của Washington, họ bắt đầu tìm cách xây dựng năng lực răn đe độc lập. Trong xu hướng đó, Pháp nổi lên như một trong những nước đi đầu.
Theo các nguồn tin quốc phòng phương Tây, Paris đang khởi động một loạt chương trình phát triển vũ khí tấn công tầm xa gần như cùng lúc, từ tên lửa đạn đạo, vũ khí siêu thanh, tên lửa hành trình cho đến máy bay không người lái giá rẻ. Đây không phải là một dự án đơn lẻ, mà là một chiến lược toàn diện nhằm tái thiết năng lực tấn công chiều sâu của châu Âu.
Trọng tâm đáng chú ý nhất là kế hoạch phát triển một thế hệ tên lửa đạn đạo trên đất liền mới, với tầm bắn khoảng 2.500 km. Dự án này do các cơ quan vũ khí của Pháp phối hợp với ArianeGroup triển khai, với ngân sách ước tính khoảng 1 tỷ euro, tương đương gần 28 nghìn tỷ đồng Việt Nam theo tỷ giá hiện tại. Điểm đặc biệt nằm ở việc loại tên lửa này sẽ không chỉ bay theo quỹ đạo đạn đạo truyền thống, mà còn mang theo phương tiện lượn siêu thanh, có khả năng cơ động và thay đổi đường bay trong hành trình. Điều đó khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Song song với đó là chương trình phương tiện lượn siêu thanh V-MAX, một dự án đã được khởi động từ năm 2019. Trong các thử nghiệm gần đây, thiết bị này đã cho thấy khả năng bay ở tốc độ cực cao và để lại những quỹ đạo phức tạp trên bầu trời. Tuy nhiên, Pháp cũng đang cố gắng giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ, bằng cách chuyển sang sử dụng hoàn toàn tên lửa nội địa trong các giai đoạn thử nghiệm tiếp theo.
Không dừng lại ở tên lửa đạn đạo, Pháp còn theo đuổi nhiều hướng tiếp cận khác để xây dựng năng lực tấn công tầm xa. Một trong số đó là phát triển các hệ thống pháo phản lực và tên lửa dẫn đường chính xác mới nhằm thay thế các bệ phóng M270 do Mỹ sản xuất. Các tập đoàn như MBDA, Safran hay Thales đang cạnh tranh để cung cấp những giải pháp có tầm bắn trên 150 km nhưng không phụ thuộc vào các linh kiện bị kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ.
Ở một hướng khác, Pháp cũng đang nâng cấp các dòng tên lửa hành trình hiện có, đồng thời hợp tác với Anh và Ý trong chương trình STRATUS. Dự án này bao gồm hai biến thể: một loại tàng hình, bay cận âm để tấn công sâu và chống hạm; và một loại tốc độ cao, có thể đạt Mach 3 đến Mach 5, dùng để xuyên phá hệ thống phòng không và tấn công các mục tiêu giá trị cao.
Điểm đáng chú ý là bên cạnh những vũ khí công nghệ cao, Pháp cũng đầu tư mạnh vào các nền tảng chi phí thấp. Các loại máy bay không người lái tấn công tầm xa đang được phát triển với mục tiêu sản xuất hàng loạt, có thể đạt sản lượng tới hàng nghìn chiếc mỗi tháng. Một số mẫu có tầm bay vài trăm km, mang đầu đạn vài chục kg, trong khi các phiên bản lớn hơn có thể vươn tới 800 km và mang tải trọng nặng hơn nhiều. Thậm chí, một số thiết kế lai giữa tên lửa hành trình và UAV còn được nghiên cứu, với tầm bắn lên tới hơn 3.000 km.
Cách tiếp cận này phản ánh một bài học rút ra từ các xung đột gần đây: trong chiến tranh hiện đại, số lượng đôi khi quan trọng không kém chất lượng. Những vũ khí giá rẻ nhưng sản xuất hàng loạt có thể tạo ra áp lực lớn lên hệ thống phòng thủ đối phương.
Tuy nhiên, sự thay đổi trong chiến lược quân sự của Pháp không chỉ dừng ở vũ khí thông thường. Tổng thống Emmanuel Macron gần đây đã nhấn mạnh việc củng cố học thuyết răn đe hạt nhân, thậm chí mở ra khả năng triển khai lực lượng hạt nhân tại các quốc gia đồng minh trong châu Âu. Là quốc gia duy nhất trong Liên minh châu Âu sở hữu vũ khí hạt nhân, Pháp đang từng bước định vị mình như một “lá chắn” chiến lược cho khu vực.
Những động thái này nhanh chóng thu hút phản ứng từ phía Nga. Các quan chức tại Nga cảnh báo rằng nếu Pháp triển khai năng lực hạt nhân ra ngoài lãnh thổ, điều đó sẽ được tính đến trong việc cập nhật danh sách mục tiêu quân sự trong các kịch bản xung đột.
Tất cả những diễn biến trên cho thấy một thực tế: châu Âu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc về an ninh. Và trong bức tranh đó, Pháp không chỉ muốn bảo vệ mình, mà còn muốn định hình lại cán cân sức mạnh của cả khu vực, bằng một tổ hợp vũ khí trải dài từ siêu thanh, tên lửa hành trình cho tới những hệ thống giá rẻ nhưng có thể sản xuất hàng loạt.
Sự rạn nứt ngày càng rõ giữa Mỹ và châu Âu, cùng với việc các hiệp ước kiểm soát vũ khí như Hiệp ước INF sụp đổ, đã buộc nhiều quốc gia châu Âu phải suy nghĩ lại. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ô an ninh của Washington, họ bắt đầu tìm cách xây dựng năng lực răn đe độc lập. Trong xu hướng đó, Pháp nổi lên như một trong những nước đi đầu.
Theo các nguồn tin quốc phòng phương Tây, Paris đang khởi động một loạt chương trình phát triển vũ khí tấn công tầm xa gần như cùng lúc, từ tên lửa đạn đạo, vũ khí siêu thanh, tên lửa hành trình cho đến máy bay không người lái giá rẻ. Đây không phải là một dự án đơn lẻ, mà là một chiến lược toàn diện nhằm tái thiết năng lực tấn công chiều sâu của châu Âu.
Trọng tâm đáng chú ý nhất là kế hoạch phát triển một thế hệ tên lửa đạn đạo trên đất liền mới, với tầm bắn khoảng 2.500 km. Dự án này do các cơ quan vũ khí của Pháp phối hợp với ArianeGroup triển khai, với ngân sách ước tính khoảng 1 tỷ euro, tương đương gần 28 nghìn tỷ đồng Việt Nam theo tỷ giá hiện tại. Điểm đặc biệt nằm ở việc loại tên lửa này sẽ không chỉ bay theo quỹ đạo đạn đạo truyền thống, mà còn mang theo phương tiện lượn siêu thanh, có khả năng cơ động và thay đổi đường bay trong hành trình. Điều đó khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Song song với đó là chương trình phương tiện lượn siêu thanh V-MAX, một dự án đã được khởi động từ năm 2019. Trong các thử nghiệm gần đây, thiết bị này đã cho thấy khả năng bay ở tốc độ cực cao và để lại những quỹ đạo phức tạp trên bầu trời. Tuy nhiên, Pháp cũng đang cố gắng giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ, bằng cách chuyển sang sử dụng hoàn toàn tên lửa nội địa trong các giai đoạn thử nghiệm tiếp theo.
Không dừng lại ở tên lửa đạn đạo, Pháp còn theo đuổi nhiều hướng tiếp cận khác để xây dựng năng lực tấn công tầm xa. Một trong số đó là phát triển các hệ thống pháo phản lực và tên lửa dẫn đường chính xác mới nhằm thay thế các bệ phóng M270 do Mỹ sản xuất. Các tập đoàn như MBDA, Safran hay Thales đang cạnh tranh để cung cấp những giải pháp có tầm bắn trên 150 km nhưng không phụ thuộc vào các linh kiện bị kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ.
Ở một hướng khác, Pháp cũng đang nâng cấp các dòng tên lửa hành trình hiện có, đồng thời hợp tác với Anh và Ý trong chương trình STRATUS. Dự án này bao gồm hai biến thể: một loại tàng hình, bay cận âm để tấn công sâu và chống hạm; và một loại tốc độ cao, có thể đạt Mach 3 đến Mach 5, dùng để xuyên phá hệ thống phòng không và tấn công các mục tiêu giá trị cao.
Điểm đáng chú ý là bên cạnh những vũ khí công nghệ cao, Pháp cũng đầu tư mạnh vào các nền tảng chi phí thấp. Các loại máy bay không người lái tấn công tầm xa đang được phát triển với mục tiêu sản xuất hàng loạt, có thể đạt sản lượng tới hàng nghìn chiếc mỗi tháng. Một số mẫu có tầm bay vài trăm km, mang đầu đạn vài chục kg, trong khi các phiên bản lớn hơn có thể vươn tới 800 km và mang tải trọng nặng hơn nhiều. Thậm chí, một số thiết kế lai giữa tên lửa hành trình và UAV còn được nghiên cứu, với tầm bắn lên tới hơn 3.000 km.
Cách tiếp cận này phản ánh một bài học rút ra từ các xung đột gần đây: trong chiến tranh hiện đại, số lượng đôi khi quan trọng không kém chất lượng. Những vũ khí giá rẻ nhưng sản xuất hàng loạt có thể tạo ra áp lực lớn lên hệ thống phòng thủ đối phương.
Tuy nhiên, sự thay đổi trong chiến lược quân sự của Pháp không chỉ dừng ở vũ khí thông thường. Tổng thống Emmanuel Macron gần đây đã nhấn mạnh việc củng cố học thuyết răn đe hạt nhân, thậm chí mở ra khả năng triển khai lực lượng hạt nhân tại các quốc gia đồng minh trong châu Âu. Là quốc gia duy nhất trong Liên minh châu Âu sở hữu vũ khí hạt nhân, Pháp đang từng bước định vị mình như một “lá chắn” chiến lược cho khu vực.
Những động thái này nhanh chóng thu hút phản ứng từ phía Nga. Các quan chức tại Nga cảnh báo rằng nếu Pháp triển khai năng lực hạt nhân ra ngoài lãnh thổ, điều đó sẽ được tính đến trong việc cập nhật danh sách mục tiêu quân sự trong các kịch bản xung đột.
Tất cả những diễn biến trên cho thấy một thực tế: châu Âu đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc về an ninh. Và trong bức tranh đó, Pháp không chỉ muốn bảo vệ mình, mà còn muốn định hình lại cán cân sức mạnh của cả khu vực, bằng một tổ hợp vũ khí trải dài từ siêu thanh, tên lửa hành trình cho tới những hệ thống giá rẻ nhưng có thể sản xuất hàng loạt.
